Muskildi

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 116 gizon, 112 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Muskildi
	Zuberoa, Euskal Herria
	Muskildiko pilota plaza
Kokapena
Herrialdea	Euskal Herria
Lurraldea	Zuberoa
Administrazioa
Estatua	Frantzia
Eskualdea	Akitania Berria
Departamendua	Pirinio Atlantikoak
Elkargoa	Euskal Hirigune Elkargoa
Barrutia	Oloroe-Donamaria
Kantonamendua	Euskal Mendialdea
Izen ofiziala	Musculdy
Auzapeza	Michel Bercaits; (2008-2014)
Posta kodea	64130
INSEE kodea	64411
Herritarra	muskildiar
Ezizena	buhamiak eta aztal beltz handiak
Kokapena
Koordenatuak	43°11′48″N 0°57′58″W / 43.1967°N 0.9661°W
Azalera	24.06
Garaiera	180 – 813
Demografia
Biztanleria	237 (2018: −5)
Dentsitatea	9,14 biztanle/km²
Euskara
Euskaldunak	% 70,14 (2010)
Erabilera	% 40,6 (2011)

Muskildi ([mus̺kiʎði]) Zuberoako mendebaldeko udalerri bat da, Arbaila eskualdekoa, Nafarroa Beherearekiko mugan kokatua.

Geografia

Ingurune naturala

Biduze ibaia eta Pagolako uhaitza igarotzen dira udalerritik, bai eta haietara isurtzen diren hainbat erreka ere.

Udalerri mugakideak

Pagola iparraldean
Urdiñarbe ekialdean
Donaixti-Ibarre (Nafarroa Beherea) mendebaldean
Altzürükü hegoaldean

Mapa — Muskildi eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Etxeak eta auzoak

Erbitz
Eiherregi

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du^[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe^[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)^[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago^[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,3 °C-koa da, 13,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1509 mm-koa da, urtarrilean 12,3 euri-egun eta uztailean 9,2 egun izanik^[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Mendibe udalerrian dago, 15,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1523,7 mm-koa delarik^[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,9 °C-koa da, 2022ko uztailaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -9,5 °C-koa da, 2012ko otsailaren 8an lortua^{[oh 1]}^[5].

Historia

Muskildin egin zuten bakea Agramont eta Lükützeko jaunek 1385. urtean, Nafarroako Karlos II.a erregeak lortu zuena. Bake horren omenez, kapera bat eraiki zen bertan.

Demografia

Herri txikia izan da beti Muskildi, baina azken hamarkadetan biztanleak etengabe galdu ditu. 1820ko hamarkadan goia jo zuen, 650 inguru biztanlera iritsi zenean, baina ordutik galera handia izan du eta 2010ko hamarkadan 230 biztanle besterik ez zituen.

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	−3	−3	0	−1	−2	−2	−6	1	−2	−2	0	−4	2	0	−2	0	−2	1
Jaiotzak	2	1	3	2	1	1	0	4	1	1	1	0	4	3	1	4	0	1
Heriotzak	5	4	3	3	3	3	6	3	3	3	1	4	2	3	3	4	2	0

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[7] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Musculdy udalerrian 220 biztanle zeuden eta 100 elkarbizitza unitate^{[oh 2]}, hau da, 2,20 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 35 kide bakarrekoak ziren, 25 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 25 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.^[8]

220biztanle

100elkarbizitza-unitate

2,20lagun elkarbizitza-unitateko

65familia

25Bikotea seme-alabekin

25Bikotea seme-alabarik gabe etxean

15Guraso bakarrekoak

35Kide bakarrekoa

Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 65 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (25). Guraso bakarreko 15 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 30 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.^[8]

25

15

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	25
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	25
Guraso bakarrekoak	15
Kide bakarrekoak	35
Bestelakoak	0
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	25
Seme-alabadun bikoteak	25
Guraso bakarrekoak	15
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	30
Seme-alaba bat	15
Bi seme-alaba	15
Hiru seme-alaba	5
Lau seme-alaba edo gehiago	0
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	98
Izatezko bikotean	11
PACS bidez lotuta	8
Ezkongabea	45
Alarguna	15
Dibortziatuta	9
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	25
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	0
Goi-mailako langileak	10
Erdi-mailako lanbideak	10
Enplegatuak	5
Eskulangileak	20
Erretiratuak	30
Bestelakoak	0
Iturria: INSEE, RP2023. Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ehunekorik ez da ematen udalerriaren tamaina dela eta.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 125 etxebizitza zeuden. Horietatik 101 egoitza nagusi ziren, 13 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 11 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (116), eta apartamentuak gutxi ziren (9). Egoitza nagusietatik 85 beren jabearen bizilekuak ziren, 10 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.^[9]

125etxebizitza

101egoitza nagusi

116etxe

9apartamentu

Etxebizitza multzoa

101

13

11

Egoitza nagusia (101)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (13)Hutsik (11)

Etxe mota

116

Etxea (116)Apartamentua (9)

Jabetza egoera

85

10

Jabeak (85)Alokairuan (10)Doan lagata (6)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik42

1919-19451

1946-197012

1971-199012

1991-200521

2006-202010

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (62). 66 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 89 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 49 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 48tan bi edo gehiago.^[9]

Gela kopurua

1 gela1

2 gela2

3 gela12

4 gela24

5 gela edo gehiago62

Berogailu mota

26

66

Gas sarea (1)Fuel-olioa (4)Elektrizitatea (26)Gas botila (4)Bestelakoak (66)

Aparkalekua eta ibilgailuak

89aparkalekua

49ibilgailu 1

48ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	101
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	13
Hutsik	11
Etxe mota
Etxeak	116
Apartamentuak	9
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	1
2 gela	2
3 gela	12
4 gela	24
5 gela edo gehiago	62
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	42
1919-1945	1
1946-1970	12
1971-1990	12
1991-2005	21
2006-2020	10
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	85
Alokairuan	10
HLM	0
Doan lagata	6
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	1
Fuel-olioa	4
Elektrizitatea	26
Gas botila	4
Bestelakoak	66
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	89
Ibilgailu bat	49
Bi ibilgailu edo gehiago	48
Iturria: INSEE, RP2023. Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ehunekorik ez da ematen udalerriaren tamaina dela eta.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 120 biztanleetatik 89 aktibo ziren (% 74,2), horietako 86 lanean (% 71,7) eta 3 langabezian (aktiboen % 3,4).

12015-64 urteko biztanle

% 74,2aktibo

% 71,7lanean

% 3,4langabezia-tasa

31 ez-aktibotik 14 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 45,2), 11 erretiraturik zeuden (% 35,5) eta 6 bestelako ez-aktibo ziren (% 19,4).

Ez-aktiboak

% 45

% 35

% 19

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 52 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 86 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.^{[oh 3]}

52enplegu udalerrian

% 46,2soldatapeko

% 53,8ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.990 eurokoa zen.

21.990 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.300 €

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 17,6

18-29 urte% 17,6

30-39 urte% 12,5

40-49 urte% 13,4

50-64 urte% 12,4

65-74 urte% 9,0

75 urte eta gehiago% 9,3

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 6,5

Errentariak% 25,8

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 65,1

Pentsio/erretiroak% 32,3

Ondarea, bestelakoak% 13,8

Gizarte-prestazioak% 4,4

Zuzeneko zergak−% 15,7

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 57,3, ez-soldatapekoen errenta % 5,5, langabezia-sariak % 2,3.

Politika

Auzapezak

1995-2014 Michel Bercaïts
2014tik Léonie Aguergaray

Kultura

Euskara

Muskildiko Maiana Garcia^[10] (Ahotsak^[11] proiekturako)

Muskildin^[12] Basabürüako hizkera^[13] mintzatzen da, zubereraren aldaera.

Ondasun nabarmenak

San Antonioren omenezko kapera (San Antoni txapela), Karlos II.a Nafarroakoak eraikiarazia, XIX. mendean berriztatu zuten.

Argazki galeria

Muskildiko eliza.
San Antonio kapera.

Muskildiar ospetsuak

Jean Borthayre (1901-1984) baritonoa.
Allande Agergarai (1943), idazlea.
Léonie Agergarai (1952), erizain, nekazari eta politikaria.
Pier Paul Berzaitz (1952), musikaria.

Oharrak

↑ Estazioko erregistroak 2009ko uztailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..
↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Mendive_sapc », fiche climatologique. .
↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
↑ «Garcia Elgart, Maiana - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2019-01-14).
↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» ahotsak.eus (kontsulta data: 2019-01-14).
↑ «Muskildi - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-11-22).
↑ «Basabürüa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-11-22).

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Herriko Wikiatlasa

Kanpo estekak

Datuak: Q535638
Multimedia: Musculdy / Q535638
Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Muskildi

[6] Estazioko erregistroak 2009ko uztailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.

[9] INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

[12] Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

[Joly-1] 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..

[Dubreuil2022-2] (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..

[MFTipologia-3] (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .

[RE2020-4] (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.

[FICHECLIM64379001-5] 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Mendive_sapc », fiche climatologique. .

[7] «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).

[8] (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).

[menages-10] 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[etxebizitzak-11] 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[13] «Garcia Elgart, Maiana - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2019-01-14).

[14] «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» ahotsak.eus (kontsulta data: 2019-01-14).

[15] «Muskildi - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-11-22).

[16] «Basabürüa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-11-22).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[oh 1]

[6]

[7]

[oh 2]

[8]

[9]

[oh 3]

[10]

[11]

[12]

[13]