Ligi-Atherei

Wikipedia, Entziklopedia askea
Ligi-Atherei
 Zuberoa, Euskal Herria
Licq 001.jpg
Ligiko irudia.
Kokapena
Herrialdea Euskal Herria
Lurraldea Zuberoa
Administrazioa
Estatua Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
ElkargoaEuskal Hirigune Elkargoa
BarrutiaOloroe-Donamaria
KantonamenduaEuskal Mendialdea
Izen ofiziala Licq-Athérey
AuzapezaJean-Marc Peillen
(2008-2014)
Posta kodea64560
INSEE kodea64342
Herritarraligiar-athereiar
Geografia
Azalera17.87
Garaiera242 - 1.097
Demografia
Biztanleria204 (2018: Red Arrow Down.svg −3)
Dentsitatea13,37 biztanle/km²
Zahartzea[1]% 24,27
Ugalkortasuna[1]‰ 23,26
Ekonomia
Jarduera[1]% 71,03 (2011)
Desberdintasuna[1]% 11,1 (2011)
Langabezia[1]% 4,73 (2013)
Euskara
Euskaldunak% 60,17 (2010)
Erabilera% 28,01 (2011)
Datu gehigarriak
Sorrera1843. urtea


Ligi-Atherei ([liɣi ad̟ðeʁ̞ei]) Zuberoako udalerria da, Basabürüako ibarrezkerrean kokaturik dagoena.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ingurune naturala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lurralde menditsuan dago kokaturik udalerria, iparraldean Lexantzümendi (572 m), hego-mendebaldean Zalhagaina (1.053 m), hegoaldean Jora (1.089 m) eta hego-ekialdean Hilaga (1.337 m) tontorrek inguratzen dutelarik.

Hidrografiari dagokionez, Ligiko herriaren sarreran batzen dira Santa Graziko ühaitza eta Larraineko ühaitza ibaiak, Zuberoako ibai nagusia, Ühaitza, osatzeko. Gainera, bertara isurtzen diren hainbat erreka ere igarotzen dira udalerritik.

Udalerri mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeak eta auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Ligi
  • Atherei
  • Zübibürüa
  • Elgegarai (Susselgue)
  • Zonbiaga
  • Jaura
  • Andost
  • Huge
  • Herri

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1843. urtean Ligi eta Atherei herriak batu egin ziren udalerri bakarra osatzeko.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerriko ekonomia laborantzan dago oinarriturik. Udalerritik igarotzen diren uren kalitatea dela-eta, zenbait arrain-haztegi sortu dira bertan.[2]

Zuberoa osoa orokorrean eta bereziki Maule-Lextarre korronte elektrikoz hornitzen duen zentral hidroelektrikoa dago Ligi-Atherein.

Akerbeltz izeneko garagardoa egiten zen udalerrian 2012rarte. Enpresa antzinako kautxozko zola lantegian kokaturik zegoen, Uhaitzandiren ertzean.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XIX. mendearen erdialdean, Ligi eta Atherei batu ondoren, bertako biztanleriak gora egin zuen hainbat urtez, eta 800 biztanleen maila gainditu zuen. Hala ere, ondorengo hamarkadetan eta XX. mende osoan zehar populazioa nabarmen galdu zuen eta XXI. mendearen hasieran 250 inguru ziren bertan bizi ziren lagunak.

Ligi-Athereiko biztanleria
Datuen iturburua: INSEE

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Ligiko zubia edo laminen zubia, Ligin dago kokaturik, zeina kondairaren lamien laguntzarekin eraiki zen, nahiz eta harri bat faltan duen.
  • Ligiko eliza (Julian Deunaren omenez), Erdi Aroaren erdialdean eraiki zen eta XIX. mendean berriztatze sakon bat jasan zuen.

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ligi-Athereiko Maddalen Casanave[3] (Ahotsak[4] proiekturako)

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ligi-Atherein[5] Basabürüako hizkera[6] erabiltzen da, zuberotarraren aldaera.

Mitologia[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Athereiko pilotalekua, atzean Lexantzümendi agertzen delarik.
  1. a b c d e Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  2. Xiberoako Herri Alkargoa -- Ligi-Athereiren fitxa
  3. «Casanave, Maddalen - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2019-01-09).
  4. «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2019-01-09).
  5. «Ligi-Atherei - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-22).
  6. «Basabürüa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-22).

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Wikiatlasa