Luis Carrero Blanco

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Luis Carrero Blanco

1973ko ekainaren 9 – 1973ko abenduaren 20a
Aurrekoa Francisco Franco
Ondorengoa Carlos Arias Navarro

COA Spain 1945 1977.svg
Espainiako Gobernuko presidenteordea
1967ko uztailaren 22a – 1973ko ekainaren 9a
Aurrekoa Agustín Muñoz Grandes
Ondorengoa Torcuato Fernández-Miranda

Jaiotza 1904ko martxoaren 4a
Santoña, Kantabria
Heriotza 1973ko abenduaren 20a
Madril, Madril
Lanbidea Armadako buruzagia
Erlijioa Katolikoa
Luis Carrero Blancori Santoñan eginiko monumentua

Luis Carrero Blanco (Santoña, Kantabria, Espainia, 1904ko martxoaren 4a - Madril, Espainia, 1973ko abenduaren 20a) Francoren Gobernuan zenbait kargu izan zituen almirante eta politikari espainiarra izan zen. ETAk hil zuen, Espainiako Ministroen Kontseiluko presidente zela, diktaduraren azken urteetan. Hil ondoren, erregimen frankistak Carrero Blanco dukea titulua eman zion.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Luis Carrero Blanco Santoñan jaio zen, Kantabrian, 1904ko martxoaren 4an. Militar familia zen (aita eta aitona armadako kide ziren). Aita Camilo Carrero Gutierrez zen, Coruñan jaiotako teniente koronela, eta ama, berriz, Angeles Blanco Abascal santoñarra. Bikotearen lehen semea izan zen Luis. Aitonak, Camilo Carrero Senra Orensearrak, koronel gradua lortu zuen.

Luisek Manzanedo de Santoña eskolan ikasi zuen eta gero, 1918tik aurrera, Escuela Naval de San Fernandon jarraitu zuen. 1920 eta 1921ean, bere lehen praktikatako bidaia egin zuen Hegoamerikara Reina Regente kruzeroan, eta Rifeko gerran parte hartu zuen (1924-1926).

Gerra zibila[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Espainiako Gerra Zibila hastean Mexiko eta Frantziako enbaxadetan ezkutatu behar zen miliziar errepublikarrek hil ez zezaten, azkenean, 1937an frankisten menpe zegoen eremura alde egin zuen arte. Korbeta kapitain graduarekin, Huesca suntsitzailearen buru egin zuten eta, geroago, Sanjurjo Generala urpekontzian. 1939ko abuztuan, Armadaren Estatu Nagusiko operazioen buru izatera pasa zen eta, 1940an, fragaten kapitain izatera, Armadako Goi Eskolan burutzen zuen ekintzarekin jarraituz.

Neutraltasunaren alde[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ez zuen inondik ere nahi Espainiak Bigarren Mundu Gerran parte hartzea eta, horretarako neutraltasun armatua defendatzen zuelarik. Juan de la Cosa seudonimoaren atzean gorderik idatzi zuen hipotesian, 1939ko irailean, Espainiak 1936ko negukoaren antzeko gobernua izan balu -Herri Fronteko gobernua, alegia-, neutraltasuna ezinezkoa izango zen eta Espainiak Alemaniaren aurkako gerrara joan beharrean izango zen, ziurrenik, Frantziak bezalaxe, 1940ko ekainean kapitulatuz.

« ...Pues bien, gracias al Movimiento Nacional, en junio de 1940 los alemanes se encontraron al llegar a los Pirineos con un pueblo aguerrido que había recuperado el concepto de dignidad nacional, que, prefiriendo morir a ser cipayo, estaba dispuesto a batirse con el beligerante que pisase su suelo, fuese quien fuese, para defender los derechos de neutralidad y los sagrados intereses de España, que estaban al margen del pleito que se debatía con las armas, y ... los alemanes quedaron detenidos en el Pirineo. La neutralidad española, respaldada por el prestigio de sus soldados y de su Caudillo, logró lo que no habían podido conseguir las armas aliadas: poner un dique al alud de la Wehrmacht.[1]  »

Militar karreran izandako ardurak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Ofiziala Alfontso XIII.a korazatuan.
  • Bigarren komandantea Arcila guardakostan.
  • Ferrolano erremolkatzailearen kapitaina.
  • Tenientea Canovas del Castillo kañoneroan.
  • Bigarren komandantea B2 urpekontzian.
  • Komandantea Huescako suntsitzailean.
  • Ofiziala General Sanjurjo urpekontzian.
  • Estatu Nagusiko buruzagi Kruzeroen dibisioan.
  • Armadako Estatu Nagusiaren ekintzen buruzagitza

Ibilbide politikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1940an, informe bat idatzi zuen II. Mundu Gerran Espainiaren neutraltasuna gomendatuz. Orduz gero, Francoren konfiantzako gizon bilakatu zen, Juan Antonio Suanzes alboratuz. Idazkariorde izendatu zuten (1941) eta Presidentziako Ministro (1951), eta gero, lehendakariorde; postu honetan, gobernuan zuen pisua nabarmen hazi zen. Nahiz eta beti frankismoaren barnean kokatu, falangisten eragina gutxitzen saiatu zen, estatuko modernizazio ekonomiko eta administratiboa bultzatuz eta monarkiaren jarraipenaren planifikazioa bultzatu zuen.

1973ko ekainean, gobernuko Lehendakari izendatu zuten eta, Caudilloren heriotzaren ondoren estatuko gizon indartsu bihurtuko zela zirudien, Francorik gabeko frankismoaren zutabe nagusi bihurtuz; handik gutxira, 1973ko abenduaren 20an, ETAk Madrilen egindako atentatuak asmo guzti horiek baliorik gabe utzi zituen.

Bere hilketa: Ogro operazioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ogro operazioa ETAk Carreroren hilketa planari jarritako ezkutuko izena da. ETAko kideak Madrilera joan ziren eta soto bat alokatu zuten Claudio Coello kaleko 104. zenbakian; hortik aurrera, tunel bat ireki zuten kalearen erdiguneraino eta, bertan, 100 kilogramo inguruko lehergailua ezarri zuten. 1973ko abenduaren 20an, Carrero Blancoren autoa bertatik igarotzen ari zenean, leherrarazi zuten bonba hori; ordu laurden bat lehenago hasia zen orduan klandestinitatean aritzen zen Langile Komisioak sindikatuko 10 kideren aurkako epaiketa, 1001. prozesua, alegia.

Carrero Blanco hil zuen leherketa hain izan zen bortitza non autoa, Dodge 3700 GT bat, hegan irten zen eta eraikin bateko teilatuan geratu zen. Eraikin hau San Francisco de Borja elizaren alboan zegoen eta, minutu batzuk lehenago, bertan izan zen mezatan Carrero. Beste bi pertsona ere hil ziren, Jose Antonio Bueno Fernandez polizia inspektorea eta autoaren gidaria zen Jose Luis Perez Mogena. Alaba Ángelesere beti joan ohi zen aitarekin, baina, egun hartan, ez zen horrela izan.

Atentatu baten aukeraz ohartarazi zuten arren, Carrerok ez zituen segurtasun neurriak areagotu nahi izan; ordutegiak errepikatzen zituen eta autoa ez zegoen blindatuta.

ETAk bidalitako agiriaren arabera, atentatuaren helburua erregimen frankistan aperturista eta bunkerzaleen artean ematen ari zen zatiketa areagotzea zen. Geroago Txikia Komandoko taldekide batek egindako jakinarazpen batzuen arabera, Carrero Blanco ezinbesteko atal eta ordezkaezina zen erregimen frankistaren kontinuismoa gauzatzeko.

« ...La ejecución en sí tenía un alcance y unos objetivos clarísimos. A partir de 1951 Carrero ocupó prácticamente la jefatura del Gobierno en el Régimen. Carrero simbolizaba mejor que nadie la figura del «franquismo puro». Por otra parte, llegó a ser insustituible por su experiencia y capacidad de maniobra y porque nadie lograba como él mantener el equilibrio interno del franquismo...  »

Atentatuaren egitura konplexua eta AEBetako enbaxadarekin zuen gertutasuna kontuan izanik, zenbaitek beste erakunde batzuen eragina aipatu zuten, tartean CIArena eta honen Espainiako arduraduna zen, Gonzalez Matarena. Atentatuaren egileek segituan ezeztatu ziztuzen hipotesia hauek.

Hala ere, AEBko embaxadak 1971n idatzitako ohar bat 2008an desklasifikatu eta argitara eman zen Madrilen eta, bertan, ondoriorik egokiena Carrero bere postutik desagertzea litzatekeela onartzen zen, Diez Alegria edo Castañon generalek ordezkatzea gomendagarria jotzen zuelarik.

Yom Kippurgo gerran zehar -1973ko urria-, Carrero Blancok debekatu egin zien estatubatuarrei beren baseak espainiar lurraldean erabiltzea eta TASS erakunde sobietarrak CIAk politikari frankista bat hil izana deklaratu zuen, zirudienez, honek uko egiten baitzion NATOn sartu eta Washingtongo aginduak itsu-itsuan betetzeari.

Gabardina zuriko gizon batek entregatu omen zuen Carrero Blancoren ordutegi eta ibilbideak gordetzen zituen gutunazala Mindanao hotelean, baina testigo bakarra Miguel Beñaran Ordeñana, Argala, izan zen. 1978an, Batallon Vasco-Español talde ultraeskuidar terroristak hilko zuen Argala eta, handik denbora gutxira, atentatuaren ustezko beste egileetako bat ere hilko zuen[2].

Hilketak oihartzun handia izan zuen Franco zahartuaren Espainian; era guztietako sentimenduak sortu zituen eta eragina izan zuen ondorengo politikan[3].

Liburu eta filmak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urtebete geroago, Eva Forest idazleak, Julen Agirre seudonimoa erabiliz, Operación Ogro liburua argitaratu zuen Frantzian, atentatuaren prestakuntza eta hilketak kontatuz. Dena den, nahiz eta atal batzuk egiazko gertaerak izan, beste zenbaitzuk poliziaren ikerketak iluntzeko eginak daudela dirudi eta ez da iturri guztiz fidagarritzat hartzen. Hogei urte geroago, liburua berriz editatu eta aportazio berriak eta kapitulo berri batekin argitaratu zen, komandoaren ihesaldian parte hartu zutenak lardaskatu gabe, nahita aldatu zituen datuak argituz [4].

1979an, Gillo Pontecorvoren azken filma argitaratu zen Ennio Morriconeren musikarekin, Operacion Ogro. Film hau ofizialki aukeratua izan zen Veneziako Mostrako klausurarako, Zinema Zuzendaritza Orokorrak kalitate berezia zuela adierazi zuen eta David di Donatello saria jaso zuen zuzendaritza onenagatik.

2011n Miguel Bardemek telesail labur bat zuzendu zuen El asesinato de Carrero Blanco deitua eta ekoizleak Television Española (TVE), Euskal Telebista (ETB) eta BocaBoca izan ziren.

2012an, Ernesto Villar kazetariak Todos quieren matar a Carrero liburua argitaratu zuen eta, bertan, Carrero hiltzeko konspirazio frankista baten hipotesia plazaratzen zuen, beste zenbait herrialdetako zerbitzu sekretuek ere zerikusia izango zutelarik.

Antzezlanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • La victoria del Cristo de Lepanto
  • Arte naval militar, bigarren atala: El buque de guerra (de la galera al portaaviones).
  • España y el mar, Editora Nacional, 1941.
  • Lepanto (15711971), Salvat Editorial/Alianza Editorial, 1971.

Juan de la Cosa seudonimopean:

  • La gran baza soviética
  • Las modernas torres de Babel
  • Comentarios de un español. Las tribulaciones de don Prudencio. Diplomacia subterránea
  • España ante el mundo (Proceso de un aislamiento), Publicaciones Españolas, 1975

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Luis Carrero Blanco Aldatu lotura Wikidatan