Man
- Artikulu hau uharteari buruzkoa da; MAN konputagailu-sarea gaitzat duena beste hau da: Metropolitan Area Network
|
Man |
|||
|---|---|---|---|
|
|||
| Goiburua: Quocunque Jeceris Stabit (Botatzen duzun lekuan geratuko da) |
|||
| Ereserkia: Oh Land of Our Birth (erregea) God Save the Queen |
|||
| Herrialdea | |||
| Hiriburua | Douglas | ||
| Koordenatuak | 54°09′N 4°29′W / 54.15°N 4.483°WKoordenatuak: 54°09′N 4°29′W / 54.15°N 4.483°W | ||
| Eremua | 572 km² | ||
| Biztanleria | 80.058 (-) | ||
| Dentsitatea | 131,2 bizt / km² | ||
| Hizkuntza ofiziala(k) | Manxera, ingelesa | ||
| Herritarra | manxar[1] | ||
| Interneteko domeinua | .im | ||
| Gobernua Antolaketa Man uharteko jauna Gobernadoreordea |
Koroaren menpeko lurraldea Elisabet II.a Adam Wood |
||
| www.gov.im | |||
Man[2] (Isle of Man ingelesez, Ellan Vannin manxeraz) Irlandako itsasoko uharte txiki bat da, Irlandarekin eta Britainia Handiarekin batera Britainiar uharteak osatzen dituena. Erresuma Batuko parte da, Britainiar Koroaren dependentzia (British Crown Dependency) gisa.
Eduki-taula |
Historia [aldatu]
- 1880ko abenduaren 21ean uhartean emakumeentzako sufragio eskubidea onartu zuten; hori onartu zuen mundu osoko lehen lekua da.
- 1975ean, manxeraren azken hiztuntzat jo ohi den Ned Maddrell hiltzean, hizkuntza hori hildako hizkuntza bilakatu zen ofizialki.
Gobernua [aldatu]
Erresuma Batuko gobernuaren ardura da uhartea babestea eta, azken finean, gobernu ona bermatzea eta nazioarteko foroetan uhartea ordezkatzea. Bestalde, uharteko parlamentuak eta gobernuak barne-arazo guztietarako eskumenak ditu.
Tokiko gobernua [aldatu]
Man uharteko tokiko gobernuak antzinako barrutien oinarria hartu du. Bi aginpide mota daude. Alde batetik, Douglaseko udalerriaren udalbatza dago. Bestetik Castletown, Peel eta Ramsey hirien, Michael, Laxey, Onchan, Port St Mary eta Port Erin herrien eta beste 15 barrutien (lehen aipatutako hiriak eta herriak ez dituzten) batzordeak daude.
Kultura [aldatu]
Hizkuntzak [aldatu]
Man uhartean tradizionalki manxera mintzatu da, baina jatorrizko azken hiztuna 1974ean hil zen, eta gaur egun ingelesa da nagusi (nahiz eta manxera berriz indartzeko saiakerak egiten ari diren).
Manxar ezagunak [aldatu]
- Ned Maddrell (1877-1974): manxeraren azken hiztuna.
- Barry Gibb (1946): Bee Gees taldeko musikaria.
- Robin Gibb (1949): Bee Gees taldeko musikaria.
- Maurice Gibb (1949 - 2003): Bee Gees taldeko musikaria.
- Mark Cavendish (1985): txirrindularia.
Erreferentziak [aldatu]
- ↑ Berez, ez dago uharte horretarako herritar izenik, baina hango hizkuntzaren izena manxera denez (Euskaltzaindiak halaxe arautu du), manxar herritar izena legokioke.
- ↑ 159. araua, Euskaltzaindia, http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0159.pdf. Noiz kontsultatua: 2010-10-12
Ikus, gainera [aldatu]
| Zelta nazioak | ||
|---|---|---|
|
|
||