Galizia

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Galiziako Autonomia Erkidegoa
Comunidade Autónoma de Galicia
Comunidad Autónoma de Galicia

Autonomia erkidegoa
Galiziako bandera Galiziako armarria
Hiriburua Santiago de Compostela
Probintziak Coruña
Lugo
Ourense
Pontevedra
Herritarra gailego, galiziar
Localización de Galicia.svg
Eremua
- Espainiaren
29.574 km²
% 5,8
Biztanleria
- Espainiaren
Dentsitatea
2.767.524 (2006)
% 6,28
93,78 bizt/km²
ISO 3166-2 ES-GA
Estatutua 1981eko apirilaren 28
Presidentea Alberto Núñez Feijóo (PPdeG)
Hizkuntza ofiziala(k) galiziera eta gaztelania
Espainiako Gorteak
- Kongresuan
- Senatuan

25 eserleku
19 eserleku
www.xunta.es

Galizia[1] (galizieraz Galicia edo Galiza, gaztelaniaz Galicia) Iberiar penintsularen ipar-mendebaleko bazterrean dagoen herrialdea da. Politikoki, Espainiako autonomia erkidegoetako bat da. Mendebaldea eta iparraldea Ozeano Atlantikoak inguratzen ditu, ekialdean Asturias eta Leon mugakide ditu, eta Hegoaldean Portugal. 2.8 miloi inguru biztanle zituen (2002), gehienak hiriguneetan: A Coruñan eta Vigon bereziki.

Hiriburua Santiago de Compostela da.

Boterearen organorik gorena Galiziako Xunta da, Galiziako Gobernua alegia.

Geografia

Sakontzeko, irakurri: «Galiziako geografia»

Miño da Galiziako ibairik luzeena, Lugoko probintzian sortu eta Pontevedran itsasoratzen dena.

Pena Trevinca (2.127 m) eta Cabeza de Manzaneda (1.781 m) mendirik altuneak dira, Galizia-Leongo mendigunean kokatutakoak, Ourensen.

Banaketa administratiboa

Galizia lau probintzia, 53 eskualde, 315 udalerri (concello) eta 3.778 parrokiatan banatuta dago.

Probintziak

Hauexek dira Galiziako lau probintzia, biztanleen kopuruaren arabera ordenaturik:

  1. Coruña: 1.129.141 biztanle (2006).
  2. Pontevedra: 943.117.
  3. Lugo: 356.595.
  4. Ourense: 338.671.

Eskualdeak

Galiziako kostaldean dauden eskualdeak hauexek ditugu, hego-mendebaldetik hasita ipar-ekialderuntz:

O Baixo Miño | Vigo | O Morrazo | O Salnés | Barbanza | Noia | Muros |Fisterra | Terra de Soneira | Bergantiños | Coruña | Ferrol | Ortegal | A Mariña Occidental | A Mariña Central | A Mariña Oriental

Barrualdekoak, aldiz, hauexek ditugu:

A Baixa Limia | A Barcala | A Fonsagrada | A Limia | A Paradanta | A Ulloa | Allariz-Maceda | Arzua | Betanzos | Caldas | Chantada | Lugo | Meira | O Carballiño | O Condado | O Deza | O Eume | O Ribeiro | O Sar | Ordes | Os Ancares | Ourense | Pontevedra | Quiroga | Santiago | Sarria | Tabeiros-Terra de Montes | Terra Cha | Terra de Caldelas | Terra de Celanova | Terra de Lemos | Terra de Melide | Terra de Trives | Valdeorras | Verin | Viana | Xallas

Udalerriak

Sakontzeko, irakurri: «Galiziako udalerrien zerrenda»
Udalerri nagusiak

Hauek dira Galiziako zortzi udalerri nagusiak, biztanleei dagokienez:

  1. Vigo (Pontevedra) 293.255 biztanle (2006)
  2. A Coruña 243.320
  3. Ourense 108.137
  4. Santiago de Compostela (Coruña) 93.458.
  5. Lugo 93.450
  6. Pontevedra 80.096
  7. Ferrol (Coruña) 76.399
  8. Vilagarcía de Arousa (Pontevedra) 36.519

Historia

Kultura

Hizkuntza ofizialak

Galizian galiziera eta gaztelania dira hizkuntza ofizialak. Galizierak portugesarekin harreman estua du, Erdi Aroan hizkuntza bakarra osatu zutelarik.

Literatura

Musika

Sakontzeko, irakurri: «Galiziako musika»

Hedabideak

Galiziar ezagunak

Erreferentziak

Ikus, gainera

Kanpo loturak

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Galizia Aldatu lotura Wikidatan