Korsika

Korsika Corsica Corse
Ez da estatua
Bandera Armarria
Ereserkia: Diu vi Salvi Regina'
Hiriburua	Aiacciu/Ajaccio
Hiri nagusiak	Aiacciu/Ajaccio, Bastia, Porto-Vecchio, Propriano, Corte, Isula Rossa/L'Île-Rousse, Calvi, Bonifaziu/Bonifacio eta Aléria
Administrazioa	Frantzia
Eremua	8.680 km²
Biztanleria	302.000 (2008)
Dentsitatea	34,79 biztanle/km²
Administrazioa	Frantzia
Gobernua	Korsikako Agintaritza Kontseilua
Burua	Paul Giacobbi (PRG)
Dirua	euroa
Herritarra	Korsikar
Hizkuntza(k)	korsikera eta frantsesa
Ofiziala(k)	frantsesa
Korsikako webgunea

Korsika (korsikeraz Corsica, frantsesez Corse) Mediterraneoan, Tirreniar itsasoaren mendebaldera, Sardinia uhartearen iparraldera, kokaturiko uhartea da.

8.680 km²-ko hedadura du eta 260.196 biztanle (1999). 1768tik Frantziaren zatia da. Administratiboki, Korsikak "Lurralde Kolektibitatea" (collectivité territoriale) osatzen du, bi departamenduk osatua: Hego Korsika eta Korsika Garaia.

Hiriburua Ajaccio da.

Historia

Sakontzeko, irakurri: Korsikako historia

Geografia

Korsikak 8.680 km2-ko azalera du. Uhartea Frantziako Kosta Urdinetik 200 kilometro ingurura dago, Italiako Toskana eskualdearen mendebaldean eta Sardinia uhartearen iparraldean. Uharteko paisaia basoz betea eta menditsua da, hegoaldeko kostaldean Bonifacioko itsasartean itsaslabar ugari daudelarik.

Korsikako NASAren satelite bidezko irudia.

Korsika eta Sardinia mikro-plaka kontinental batean daude, Frantzia eta Italiatik banaturik, plaka honek "korsikar-sardiniar blokea" izena daramalarik.

Antzinako greziarrek Mediterraneo itsasoko uharte honi “Kallisté” (“Ederrena”) izenaz izendatzen zuten. Gaur egun, Korsikaren ezizena “Edertasunaren Uhartea” da. Mila kilometru inguru dituen bere kostaldeari esker (horietako 300 kilometro hondar finezko hondartzez osatua), Korsika itsas kirol zaletuen, urpekarien eta itsas zaletuen helmuga ospetsua da. Gainera, XX. mendearen hasieran, hainbat bisitariek Mediterraneoko ohiko uharte idorretatik ezberdindu nahirik, Korsikari Uharte Berdea ezizena ipini ziote. Eta zinez, nahiz eta Korsika Hegoaldeko Europan eta isolaturik egon, inguruko uharteekin parekatuz gero uharte orlegia da.

Datuei dagokionez, Korsikak bere lekurik luzeenan 183 kilometro eta lekurik zabalenean 83 kilometro zabal ditu. Denera 1.000 kilometro inguruko kostaldea eta 200 hondartza dituelarik.

Korsikaren izakera menditsua dela eta, mendi ugari daude, horien artean garaiena Monte Cinto (2.706 metro) mendia delarik. Bestalde, 2.000 metro baino gehiagoko garaiera duten beste 20 mendi ere badaude. Mendiak uhartearen azaleraren 2/3 dira, mendilerro bakar bat osatzen dutelarik.

Basoei dagokionez, 8.682 km²-ko azalera osatzen dute, hots, uhartearen 1/5a. Gainera, horietako 3.500 km² natur erreserba dira.

Hiri nagusiak

1. Ajaccio: 52.880 biztanle (1999).
2. Bastia: 37.884.
3. Portivechju/Porto-Vecchio: 10.326.
4. Corti/Corte: 6.329.
5. Sartè/Sartène: 3.410.

Demografia

Sakontzeko, irakurri: Korsikar

1998ko erroldaren arabera korsikar biztanleriaren %87,1ak frantziar nazionalitatea zuen, eta gainontzeko %10a (26,018 biztanle) Frantziatik kanpo jaiotakoa zen. Bertako etorkinen gehiengoa Magreb eskualdekoa zen, bereziki marokoarrak (etorkinen %41,9a), baina italiarak (%18,7) eta portugaldarrak (%12,3%) ere bazeuden.

Kultura

Hizkuntzak

Korsikan korsikera, frantsesa eta, iparraldeko uharte eta zonalde batzuetan, dialekto liguriarrak mintzatzen dira.

Musika

Canta U Populu Corsu eta I Muvrini aipagarriak dira folk musikaren arloan.

Korsikar ezagunak

• Pasquale Paoli (1725-1807), korsikar nazionalista.
• Carlo Andrea Pozzo di Borgo (1764-1842), militar eta diplomatikoa.
• Napoleon Bonaparte (1769-1821) eta honen anai-arrebak.
• Yvan Colonna (1960-), korsikar independentista.
• Alizée (1984- ), kantaria.

Ikus, gainera

• Frantziako eskualde historikoak

Kanpo loturak

• (Frantsesez) Korsikaren webgune ofiziala