Trieste
|
Trieste |
|
|---|---|
| Friuli-Venezia Giulia | |
| Trieste | |
| Izen ofiziala | Trieste |
| Estatua | |
| Estatua Eskualdea Probintzia |
Friuli-Venezia Giulia Trieste |
| ISTAT kodea | |
| Alkatea | Roberto Dipiazza |
| Koordenatuak | 45°38′0″N 13°48′0″E / 45.63333°N 13.8°EKoordenatuak: 45°38′0″N 13°48′0″E / 45.63333°N 13.8°E |
| Eremua | 84 km2 |
| Posta kodea | 34.100 |
| Biztanleria | 207,069 bizt. |
| Dentsitatea | 2,47 bizt./km² |
| [1] | |
Trieste (Triest friulieraz) Italiako ipar-ekialdean dagoen hiria da, Friuli-Venezia Giulia eskualdeko hiriburua. Esloveniako mugaren ondoan dago. 2004an 207.069 biztanle zituen (2.479 biz./km2).
Eduki-taula |
Inguru naturala [aldatu]
Itsaso Adriatikoaren kostaldean kokaturik dagoen hiria.
Historia [aldatu]
K.a. II. mendean Tergeste izena hartu zuen Erromatar Inperioaren garaian. Erromatarren kolonia izan zen K.a. 177. urtetik aurrera. K. a. 33. urtean Augusto enperadoreak portua eraikitzeko agindua eman zuen. Erromako Inperioa deuseztatu zenean Istriako eskualdean geratu zen. 788. urte arte Bizantzioren kontrolpean egon zen. 1202. urtean veneziarrek konkistatu zuten. 1382. urtean Leopoldo III.a Habsburgokoaren mende geratu zen, eta Germaniako Erromatar Inperio Santuaren barnean gero. 1719. urtean merkataritza askerako portu egin zuten, Austria-Hungariako Inperioko Portu frankoa. Inperioak Mediterraneorako zuen irteera nagusi bilakatu zen (156.000 biztanle zituen ordurako). XX. mendearen hasieran italiarrak ziren biztanleen bi heren, eta esloviarrak eta kroaziarrak gainerakoak. 1918. urtean Italiak inbaditu ondoren hasi zen portuko merkataritza jardueraren gainbehera. 1943. urtean alemaniarrek okupatu zuten eta, Bigarren Mundu Gerra amaitu zenean, lurraldea banatzeko hitzarmena sinatu zuten Jugoslaviak eta Italiak.
Klima [aldatu]
| Datu klimatikoak (Trieste Barcola) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hilabetea | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 16.6 | 21.2 | 23.9 | 29.3 | 32.2 | 36.2 | 37.2 | 37.0 | 34.4 | 30.8 | 24.4 | 18.0 | 37.2 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 7.6 | 9.0 | 12.2 | 16.5 | 21.6 | 25.0 | 27.9 | 27.7 | 23.3 | 17.8 | 12.3 | 8.8 | 17.5 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa(°C) | -9.3 | -14.6 | -6.4 | 1.2 | 3.8 | 8.1 | 10.3 | 11.0 | 7.0 | 3.6 | -1.5 | -7.9 | -14.6 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 3.8 | 4.3 | 6.6 | 10.0 | 14.5 | 17.8 | 20.3 | 20.4 | 16.8 | 12.7 | 8.1 | 4.0 | 11.6 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 58.0 | 56.9 | 63.4 | 82.8 | 84.2 | 100.4 | 62.1 | 84.5 | 103.4 | 111.4 | 107.4 | 88.5 | 1003 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) | 7.8 | 6.2 | 7.8 | 8.5 | 8.7 | 9.3 | 6.5 | 7.3 | 7.1 | 7.9 | 9.1 | 8.4 | 94.6 |
| Eguzki orduak | 96.1 | 118.7 | 142.6 | 177 | 226.3 | 243 | 288.3 | 260.4 | 210 | 167.4 | 99 | 83.7 | 2112.5 |
| Hezetasuna (%) | 67 | 64 | 62 | 64 | 64 | 65 | 62 | 62 | 66 | 68 | 67 | 68 | 65.5 |
| Iturria: Servizio Meteorologico dell'Aeronautica Militare, data 1951-2011 | |||||||||||||
Ekonomia [aldatu]
Merkataritza (iharduera handiko portua da; 26.304.000 tona 1983. urtean) eta industria (ontziolak, petrolio findegiak, kimika industria, altzairugintza, metalurgia, janari industria, papergintza, ehungintza) dira ekonomia jarduera nagusiak.
Ondasun nabarmenak [aldatu]
Garai askotako monumentuak kontserbatu ditu. Aipagarriak dira erromatarren garaiko anfiteatro eta atearen hondakinak, XI-XIV. mendeetako San Giusto katedrala, 1343. urteko kanpandorrea, XV-XVI. mendeetako gaztelua eta XVIII-XIX. mendeetako etxe eta jauregi barroko eta neoklasiko ugariak.
Biografiak [aldatu]
- James Joyce idazlea bertan bizi izan zen.
Kirolak [aldatu]
- US Triestina Calcio, futbol taldea.
Erreferentziak [aldatu]
- Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Izan ere, egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek Creative Commons Aitortu 3.0 Espainia lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
Kanpo loturak [aldatu]
| Italiako hiri nagusiak | ||
|---|---|---|
|
Erroma • Milan • Napoli • Turin • Palermo • Genova • Bolonia • Florentzia • Bari • Catania • Venezia • Verona • Messina • Padua • Trieste |
||