Florentzia

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Florentzia

Toscana
Florentzia
Florentziako erdigunearen ikuspegia, arrastirian.

Firenzeko armarria

Izen ofiziala Firenze
Estatua ItaliaItalia
Estatua
Eskualdea
Probintzia
ItaliaItalia
Toscana
Florentzia
ISTAT kodea 048017
Koordenatuak 43°47′0″N 11°15′0″E / 43.78333°N 11.25°E / 43.78333; 11.25Koordenatuak: 43°47′0″N 11°15′0″E / 43.78333°N 11.25°E / 43.78333; 11.25
Florentzia is located in Italia
Florentzia
Eremua 102 km2
Posta kodea 50100
Biztanleria 366,488 bizt.
Dentsitatea 3,59 bizt./km²
www.comune.firenze.it


Florentzia[1] (italieraz Firenze) Italiako Toskana eskualdeko eta Florentziako probintziako hiriburua da.

Bertako erdigune historikoa Gizateriaren Ondare izendatu zuen UNESCOk 1982an.

Eduki-taula

[aldatu] Historia

Florentzia hiriaren goitiko ikuspegia

Bere etruriar hasiera urrunetatik 1000a arte, nekazari herrixka txiki bat baino ez zen izan, Erromatar Inperioaren, Italiako Ostrogodoaren, eta geroago Germaniako Erromatar Inperio Santuaren menpeko markeserri baten parte izan zena.

XI eta XII. mendeetatik aurrera gauzak aldatu egin ziren: hiria, nahiz eta sarri herri-matxinadak eta Guelfi eta Ghibellini arteko barne-liskarrak jaso behar izan, aberastu egin zen eta gero eta garrantzi handiago lortzen joan zen. XII. mendean aro komunala hasi zen eta Giotto eskolatik eta nazioarteko eskolatik, Boccaccio eta bere Decameronarena, gotikoko lehen gremio boteretsuak, sortu ziren. Baina ekonomia aldetik aro latsa izan zen, 80.000 bizilagun zituen hiriak 25 000 galdu baitzituen 1348ko Izurri Beltzak eraginda.

1434an Cosme Midicirekin (Cosme Zaharra), Medici familiaren gobernua hasi zen, Toskanako hiriburua munduko arte, kultura eta finantzen gune bilakatuko zuena. Medici familia (1434-1494, 1512-1527, 1530-1737) denboraldien artean hiria zuzenduko du, hiria Pizkundearen sorterria (Florentziar Akademi Platonikoa) izan zen denboraldia, alegia.

Atzerritar potentziak Toskana okupatu eta gero, hiria sortu berria den Italiako Erresuma gehituko da, 1865etik 1871 bitartera Erresumaren hiriburu izango delarik. Ordutik hona eskualdeko hiriburu eta herrialdeko hiririk garrantzitsuenetarikoa izaten jarraituko du.

1966ko azaroaren 4an, euri-bisuts batzuen ondorioz, bere historiako uholderik gogorrena jasan zituen, Arno ibaiak 4.500 m³/s-ra heldu zenean Alde Zaharra urpean utzi zituelarik. Leku batzuetan, Santa Croce enparantzan esaterako urak 5 metroko garaiera hartu zuen. Handiak izan ziren ondare historikoak pairatutako kalteak, Ponte Vecchio, Duomo, Signoria eta abar.

[aldatu] Ondasun nabarmenak

San Lorenzo basilika eta eraikin multzoa

[aldatu] Kultura

[aldatu] Kirolak

[aldatu] Florentziar ospetsuak

[aldatu] Hiri senidetuak

[aldatu] Erreferentziak

  1. Euskara baturako, Florentzia arautu du Euskaltzaindiak, 157. arauan (Europako hiriak).

[aldatu] Kanpo loturak


Commons-logo.svg
Commonsen fitxategi gehiago dago honi buruz:
Florentzia


Tresna pertsonalak
Izen-tarteak

Aldaerak
Ekintzak
Nabigazioa
Inprimatu/esportatu
Tresnak
Beste hizkuntzak