Denbora
Denbora gauzak gertatzen eta izakiak aldatzen diren bitarte mugagabe edo mugatua da. Honen arabera, gertaerak iraganean, orainaldian eta etorkizunean banatu daitezke.
Denboraren neurketa [aldatu]
Kronologiaren bidez gertaera edo prozesu jakin batzuk noiz izan ziren zehaztu daiteke. Denbora lerroetan gertaerak puntuez baliatuz eta prozesuak segmentuez baliatuz adieraz daitezke.
Segmentuen iraupenak unitate desberdinak izan ditzake: segundoa, minutua, ordua, eguna, astea, hilabetea, urtea, bosturtekoa, hamarkada, mendea, milurtekoa, garai geologikoa...
Denbora neurtzeko edozein tresnak mugimenduaren neurketan du oinarria, denboran zehar objektu baten materialak duen aldaketan; neur daitekeena, hain zuzen. Hasiera batean argizagien mugimendua neurtzen hasi zen, eguzkiarena gehienbat. Astronomiak aurrera egin ahala tresnek ere berdin egin zuten eguzki-erlojuak, klepsidrak (ur-erlojuak) eta harea-erlojuak agertuko zirelarik. Geroago, hau dena hobetuz joan zen erloju atomikora heldu arte.
Ikus, gainera [aldatu]
| Denbora |
|
|
| Denbora unitateak | ||
|---|---|---|
|
attosegundo • femtosegundo • pikosegundo • nanosegundo • mikrosegundo • milisegundo • segundo |
||