Aingura

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Bilboko aingura eskultura.

Aingura bat, itsasontzi bati, itsaslasterragatik arduratu gabe, itsasoan bere posizioa finkatzea ahalbidetzen dion itsas nabigazioko tresna bat da, itsasaldiaren indarrari aurka egiten diona.

Aingurak ontzia hondoan finkatzeko balio du, ontziari geldirik eusteko kanpoko laguntzarik gabe. Ainguratzea aingurarekin egiten den maniobra da. Aingurak bota daitezke, halaber, ontzia premiaz geldiarazi behar izanez gero. Horretarako, ontziak bi aingura izan ohi ditu amuletan; ontzi batzuek, gainera, beste aingura bat izaten dute txopako atze ebakian. Itsasontzi handiagoek hiru izaten dituzte: bat txopan[1] eta bi brankan[2], kateen bidez elkartuak.

Aingura astunenak 3 tona pisatzera hel daitezke. Ehun mila tona baino gehiagoko petrolio-ontzietan, 13 eta 15 tona artean pisatzen dute, eta itsasontzi handiagoetan, hogei tona baino gehiago.

Atalak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aingura baten atalak.

Aingura baten atalak hauek dira:

  1. Zangoa edo besoa
  2. Pala
  3. Txinga
  4. Adarra
  5. Erpea
  6. Gurutzea

Aingura motak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Almirante aingura: Aingura klasikoa. Ezaugarri oso onak ditu aingura-maniobretarako, hala ere, aingura uretatik jasotzeko zailtasunak ematen dituenez itsasontzi txikietan erabiltzen da.
  • Hall aingura: Zepo gabeko aingura. Bere besoak artikulatuta daude. Bi adar eta erpe ditu. 30º-ko tolesdura dauka zangoa eta erpeak kontuan hartuta. Aingura-maniobretarako ezin hobea.
  • Hunter-en aingura: Pieza bakarrekoa eta burdinazko zepoa duen aingura.
  • Rodgers-en aingura: Pieza bakarrekoa. Besoa eta gurutzearen kurba handiagoa dauka. Rodgers marinelak egin zuen eta Ingalaterrako itsasontzi gehienek daramate.
  • Hodgson-en aingura: Bi beso ezberdinez eta bi buloi indartsuen bitartez osatuta dago.
  • Trotman-en aingura: Artikulatuta dago eta bere zangoa urkila gurutzearen amaiera arte heltzen da. Urkila horretan gurutzea biratu egiten da, buloi bati esker.
  • Bloomer-en aingura: Artikulatuta eta birakako gurutzea duena.
  • David-en aingura: Bere zangoa makurtu daiteke zepo mugikorra duelako.

Ainguren kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Itsasontzia oso handia denean hiru aingura eramaten ditu: bi brankan eta hirugarrena txopan. Horretaz aparte, ainguren pisua itsasontziaren araberakoa izango da, hau da, zenbat eta pisutsuagoa itsasontzia, orduan eta pisu handiagoa izango dute aingurek.

Ainguratze-maniobra eta -materialak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ontziak makinak ditu, nola brankan hala txopan, ainguratzeko eta amarratzeko edo desamarratzeko maniobretarako. Ontzia oso luzea bada, baliteke amarratzeko sistemak izatea itsasontzi erdian.

Aingura-katea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aingura-kateari altzairuzkoa da. Kate nagusia kate-maila ezberdinez osatuta dago zeinean, 25 metroko tarteetan, ezaugarri desberdinak dituen maila agertzen da. Hori dela eta, katea desarma daiteke. Maila bakoitzak txertatuta eramaten du pieza bat (kontrete izenekoa) zeinak trakzio-deformazio indarren kontra laguntzen duen. Pieza horren erabilerak ahalbidetzen du diametro txikiago bat erabiltzea lotura estua duen altzairuzko mailan, meheagoa bihurtuz. Gainera, katea maneiagarri bihurtzen da ainguratze-lanetarako.

Katea girgilen bitartez neurtzen da, 27,5 metroko tarteetan. Beraz, neurketa horrek laguntzen du marinelari jakiten zenbat kate metro aurkitzen den uretan aingura bota ondoren. Hala, 5 girgilu erriatu badira, esan nahi du 137,5 metro kate daudela uretan.

Lotura-girgilu bakoitza kolore bizi batez margotzen da; gero, ainguratik abiatuta, haren alde banatan kate-maila bat pintura argiz markatzen da lehen tarterako, bi kate-maila bigarren tarterako, hiru hirugarrenerako, eta horrela hurrenez hurren, ainguratze-maniobran zer kate-luzera erabili den jakitea errazteko. Adibidez, merkantzia-ontzi baten kate-luzera, gutxi gora behera, 10 girgilu da.

Gindaxa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ainguraren katea mugitzeko makineria. Brankako bizkarrean finkatuta egoten da. Motor bat du, eskuarki hidraulikoa, kate-mailak hartzen dituen gurpil horzdun bat mugiarazteko. Badu balazta bat kate-erriatzea gerarazteko, eta txirrikak ere baditu haietan unamak birarazi ahal izateko atrakatze edota desatrakatze lanetan.

Txirrika edo danborra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Burdina forjatuzko materialak dira, zilindro itxurakoak, eta sokak birarazteko balio dute. Hozka txikiak izaten dituzte, soka irrista ez dadin. Danborra biratzen hasten denean, zenbait itzuli ematen zaizkio ontzian biltzen hasitako estatxarekin. Horri tiratu deritzo; soka ontziaren kanpoalderantz mugitzen badugu, berriz, erriatu edo askatu litzateke. Ekintza horiek, bai sokekin bai aingura-katearekin gauzatzen dira.

Barbotena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gindaxeko koro hozkadun edo horzduna. Hozka horietan txertatu edo egokitzen dira kate-mailan. Gindaxaren zati bat da. Barbotenak behin gindaxa biratuz enbragatzen da aingura biratzeko edo libre uzten da, enbragea libre utziz. Honek ahalbideratzen du aingura-katea urpetzea arazorik saihestuz.

Balazta[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gurpil edo bolante bat da, torloju bati atxikia. Biratzean, ainguraren katea marruskaduraz balaztatzen du.

Kate-zuloa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hodi zilindrikoa, brankako gazteluko bizkarra alboetako bateko amularekin lotzen duena. Haren barnetik pasatzen da katea. Batzuetan, sistema bat izaten du amularen partean ainguraren zangoa kate-zuloan ongi sartua gera dadin eta ainguraren erpeak amulan ondo akoplatuta geldi daitezen.

Kurrika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kate-zuloaren eta gindaxaren artean ezarritako burdinezko pieza, katean ahokatu eta katea mugitu ezinik uzten duena. Haren zeregina aseguru edo lokarri izatea da, katea ustekabean erriatzea galarazteko barbotenak edo balaztak huts eginez gero.

Kate-kutxa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Brankako ganbera bat da, erabiltzen ez den katea gordetzeko balio duena. Autoestibatzailea izaten da, katea traba ez dadin, eta ainguraleku bat du katea itsasontzian finkatzeko. Kate-kutxaren oinarrizko parametroa altuera da, gainerako neurriek, katea ez trabatzeko. Katea, kate-kutxarekin sendotzen da, bai alde batetik bai goitik, kudeaketak eta mantentze lanak ahalbideratzeko.

Kate-garbigailua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kate-zuloaren hodiaren barnealdean zehar, irekigune batzuk daude balbula baten bidez ponpa batera konektatuak. Ponpak, itsasoko ura hartu eta presiopean bidaltzen du, katea garbitzeko.

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sotés, I., Alcedo, I, Basterretxea, I., Basterretxea, A. eta Sotes, X. 2015. Itsasontziaren Eskuliburua. Bigarren arg. Bilbo: EHUko ARGITALPEN ZERBITZUA.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   Txopa (nautika) 2016-10-31 . Noiz kontsultatua: 2018-12-12 .
  2.   Branka 2017-10-08 . Noiz kontsultatua: 2018-12-12 .
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Aingura Aldatu lotura Wikidatan