Motordun txalupa

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
1962ko zurezko «Rebel» bat karelez kanpoko motorearekin.
Motordun Txalupen Europako txapelketa Żninen (Polonia).

Motordun txalupa, orohar, belaontzia eta ur motoaz erabat ezberdina den eta helize bat edo erreaktore bat bultzatzen duen barne-errekuntzako motore batez mugitutako ontziari deritzo. Alabaina, Abordaiak Prebenitzeko Nazioarteko Araudiak "makinaria bidez bultzatutako edozein ontzi" bezala definitzen du. Txalupa azkar bat azkar mugitzeko diseinatutako motordun txalupa bat da, lasterketetan erabiltzen dena ur eskiatzaileak atoian eramateko, patruilaontzi bezala eta helburu militardun ontzi armatu azkar bezala. Txalupa puzgarriak ere, motore batekin patruilaontzi edo pasaiarien ontzi motel bezala balio dezaketenak lehorreratutako ontzi batera garraiatzeko teknikoki motordun txalupa bezala sailkatzen dira.

Hiru aldaera ezagun daude motoreari dagokionez: barnealdekoa, kanpoaldekoa (edo karelez kanpokoa, eta barnealde/kanpoaldekoa.

  • Barnealdekoak ontzi barnean, ardatza eta helizea izan ezik guztia du barnean. Barnealdeko motorearen bi konfigurazio daude: transmisio zuzena eta V eran. Transmisio zuzenean motorea ontziaren erdialdetik gertu muntatzen da ardatz bultzatzailea justu kanpoaldean, txopan duela, V erako transmisioan motorea txopan atzera begira muntatzen den bitartean, ardatzak brankarantz begiratzen duelarik, txoparantz V bat eginez.
  • Karelez kanpoko motorea edo kanpoaldekoa ontziaren txopan jartzen da, eta barne-errekuntzako motorea du, martxa murrizgailua (transmisioa) eta helizea.
  • Barnealde/kanpoaldeko motorea aurreko bien arteko nahasketa bat da, barne errekuntzako motorea ontziaren barnean eta martxa murrizgailua eta helizea kanpoan daudelarik.

Motordun txalupak asko aldatzen dira tamaina eta konfigurazioari dagokionez, 4 metroko Boston Whaler irekitik hasi eta ozeano bat zeharkatzeko gai diren luxuzko yateetaraino.

Orohar, bolante bat izaten dute gidatzeko, lema erara.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Txalupa Santa Ponsako kirol portuan sartzeko biratzen.

Helizea motore batera (kasu honetan lurrunezkoa) jada XVIII. mendean Birminghamen James Wattek gehitu zuen arren, gasolinazko motorea ez zen XIX. mendearen azken zatiraino garatu, une horretan Frederick William Lanchesterrek bi osagaiak, lehen motordun txalupa britainiarra sortzeko, Oxforden probatua, uztartzeko ahalmenaz jabetu zenean. Beranduago, garai horretan bertan, euren feluka Monterrey kliperraren bertsio primitiboetan eraldatzen hasi ziren, bertan put-put bezala ere ezagutzen zirenak.

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Motordun txalupa Aldatu lotura Wikidatan