8-13 urtekoentzako bertsioa ikusteko, klikatu hemen.

Alexander Graham Bell

Wikipedia(e)tik
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Alexander Graham Bell
Alexander Graham Bell.jpg
Bizitza
Jaiotza Edinburgh1847ko martxoaren 3a
Herrialdea  Erresuma Batua
Heriotza Beinn Bhreagh, Nova Scotia1922ko abuztuaren 2a (75 urte)
Heriotza modua berezko heriotza (diabetesa
Anemia kaltegarria)
Familia
Aita Alexander Melville Bell
Ezkontidea(k) Mabel Gardiner Hubbard  (1877 -
Hezkuntza
Heziketa Edinburgheko Unibertsitatea
Londresko University College
Royal High School
Hizkuntzak ingelesa
Lanbidea
Lanbidea fisikaria
Enplegatzailea(k) Smithsonian Institution
Jasotako sariak
Kidetza Alemaniako Natur Zientzien Leopoldina Akademia
Amerikako Sozietate Filosofikoa
Ameriketako Estatu Batuetako Zientzien Akademia Nazionala
Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia
Phi Beta Kappa Society
IMDb nm1745080
Alexander Graham Bell (signature).svg

Alexander Graham Bell (Edinburg, 1847ko martxoaren 3a - Cape Breton uhartea, 1922ko abuztuaren 2a). Kanadako zientzialari eta asmatzailea, Eskoziar jatorrikoa.

Telefonoaren asmatzailetzat dugu, nahiz eta azkeneko urteetan Antonio Meuccik edo Elisha Grayk asmatu zutela esaten duenik baden. 1877ko ekainaren 20an munduko lehen telefono komertzialen sarea ipini zuen Hamiltonen (Ontario, Kanada).

Telekomunikazioan egindako lanaz gain, hegazkin eta itsasontzien teknologian aurrerapausu handiak egin zituen.

Era berean fotofonoa eta metal detektagailua asmatu zituen.

Bellen omenez soinua neurtzeko magnitudea (dezibela) izendatu zen (hau da, bel baten hamarrena den unitatea).

Lehengo urteak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alexander Bell-ek Edimburgon jaio zen, Eskozian, 1847ko martxoaren 3an. Bere etxe familiarra,16 South Charlotte Street-en zegoen, Edimburgon eta atearen alboan plaka bat, du bere ohorean, markatuz, bera jaio zen lekua. Bere aita, Alexander Melville Bell zen eta bere ama, Eliza Grace. Bi anaia izan zituen: James Bell (1845-1870) eta Edward Charles Bell (1848-1867), biak turberkulosiagatik hil egin ziren. 11 urte bete zituenean, bere aita, bigarren izen bat jarri egin zioten, “Graham”. Izen hau, jarri egin zitoten lagun kanadar bati zioten begirunearen ondorioz, Alexander Graham deiturikoa. Bere etxean, “Aleck” bezala ezagutzen zuten.

Hezkuntza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bere anaiak bezala, Bell-ek bere lehenego urteetan bere etxean ikasi egin zuen eta ondoren Royal High School-en matrikulatu egin zen, Edimburgon, Eskozian. Geroago, 15 urteekin utzi egin zuena. Ez zen izan oso ikasle ona, klaseetara ez zen joaten eta bere notak mediokreak ziren. Bere interes handiena, zientzietan zegoen, batezere biologian. Ikastola utzi ondoren, Londresera joan zen bere aitonarekin bizitzera. Bere aitonarekin pasatu zuen urtean zehar, bere maitasuna ikasketei aldatu zen, ordu asko ikasten pasatuz. Bere aitona asko saiatu zen bere iloba ono hitz egiteko, horrela irakaslea izateko. 16 urte zituenean, postu bat lortu zuen musikako irakasle aprendiz moduan Weston House Academy-an, Elgin-en, Eskozian. Nahiz eta latineko eta grekerazko ikaslea izan, baitaere lan egiten zuen irakasle moduan £ 10-tan sesio bakoitza. Hurrengo urtean, Edimburgoko Unibertsitatera joan zen, bere anaia, Melville-rekin topatzen, pasaden urtean matrikulatu egin zelako. Baina azkenean, Torontoko Unibertsitatean matrikulatu egin zen.

Lehenengo asmakizuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bere lagun hoberena, Ben Herdman zen, bere familia irin errota batean lan egiten zuen. Egun batean, biak jolasten zeudelarik, hondamendi izugarria egin zuten eta Jonh Herdman, Ben-en aita, asko haserretu eta hau esan zien: “Zergatik ez duzue zerbait erabilgarria egiten?” eta garia zuritzen hasi ziren, lan oso nekagarri bat. Orduan, 12 urterekin, Bell-ek tramankulu bat etxean eraiki egin zuen, paleta batzuekin biratzen zuena iltzesko eskuil baten bidez, makina oso praktiko bat asmatuz eta urte askotan erabili izan zena. Ekerrak emanez, Jonh Herdman, tailer txiki bat eman zieten, horrela gauzak asmatzeko.

Telefonoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1860. urtean Antonio Meucci-n bere asmakizuna, "teletrófono-a", argitarattu zuen. Erakustaldi publikoan, kantari baten ahotsa distantzia nabarmenera transmititu zen. New Yorkeko Italiako prentsak asmakizunaren deskribapen bat argitaratzen du eta Bendelari Jaun delako batek prototipo bat eta hura han produzitzeko dokumentazioa eramaten ditu Italiara, baina ez da hartaz jakiten berriro ere eta erakustaldiaren ondoren agertzen diren eskaintzetako bat ere ez dagauzatzen . Norbait patentea lapur dezakeela kontziente, baina behin betiko patentea kostatzen den 250$-ak biltzeko gaitasunik gabe bertan behera itzi behar du. Baina 1871ko abenduaren 28an erregistratzen du eta 1872tan eta 1873tan soilik berritzea baimen daitekeen dokumentazioa.

Patentearen asmakizunaren potentziala frogatzen berriro ere tematzen da. Hartarako, eskaintzen du Edward B. Grant, Union Telegraph Company Western-aren filial baten presidenteordea, deitutako enpresari batentzako telegrafo hiztunaren erakustaldia. Meucci aurrera egiten saiatzen zen bakoitzean, esaten zitzaion zulorik bere erakustaldirako, beraz bi urteetan, Meucci-k, erantzun zioten galdu zenera, bere materiala itzul ziezaiotela eskatu zuen, ez zegoela.

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Alexander Graham Bell Aldatu lotura Wikidatan