Hego Euskal Herriko gaztelania

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Euskal Herriko gaztelania Hego Euskal Herrian mintzatzen den gaztelania mota edo dialektoa da. Honek euskararekin izan duen harremana edo hartu-emana zein euskaldunek ohituraz erabili izan dituzten hitz molde, hitz eta esaldien eragina du.

Antzinako Euskal Herriko gaztelaniaren ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ezaugarri hauek orokorrean euren ama hikuntza euskara zuten euskal herritarren gaztelanian agertu ohi ziren, gehienetan euskara mintzalari hauek zekiten hizkuntza bakarra zelarik. Gaur egun ezaugarri hauek jende zaharraren gaztelanian bakarrik agertzen dira, jende gaztea nahiz eta euskalduna izan, gaztelaniaz ongi mintzatzeko gai baita:

  • Artikuluen nahastea: Gaztelanian euskaraz ez bezala artikuluek gizonezko, emakumezko edota gauza generoa dutenez, euskaldunek sarritan gaztelaniaz mintzatzean artikuluak nahastu eta oker esan ohi zituzten. Adibidez: La mesa = El mesa / La casa = el casa / La Puerta = El puerta / Los coches = Las coches, etab...
  • R hizkiez hasten ziren hitzak euskaldunen gaztelanian eta euskararen eraginez ERR- hizkiez ordezkatzen ziren. Honen eragina euskaran dago, euskaraz hizkuntza honetan jatorria duen inongo hitzik ez baita R- hizkiz hasten, bai ordea ERR- hizkiez. Adibidez: Recortar = Errecortar / Repetir = Errepetir / Regar = Erregar, etab.
  • Gaztelaniazko C hizkiaren ahoskera euskaldunek S edo Z ahoskatzea. Adibidez: El cenicero= el senisero, el zenizero / cerrado = serrau, zerrau, etab.
  • Gaztelaniazko hitzen erabilera desegokia, hots, euskarakadak. Adibidez: Me haces "embazo" = Enbarazu egiten didazu, ¿Que vais a "coger" parar beber? = Zer hartu behar duzue edateko? / Estoy pensando "por mi cabeza" = Nere buruz pentsatzen ari naiz, etab.
  • Euskarazko -TZ hizkiaren sarrera. Adibidez: Anunciacion = anuntziatzion, concierto = kontzierto...

Gaur egungo Euskal Herriko gaztelaniaren ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egun Euskal Herrian mintzatzen den gaztelania edo kaleko gaztelania da. Hau euskaldunek nahiz erdaldunek mintzatzen dute:

  • Gaztelaniazko -ADO partizipio amaiera Euskal Herriko gaztelanian -AU ahoskatzen da. Adibidez: Ya he acabado= Ya he acabau / Has ganado el partido = Has ganau el partido / Esta cerrado = Esta cerrau.
  • "Pues" hitzaren gehiegizko erabilera, ziurrenik euskaraz sarritan esan nahi berdina duen "Ba" hitzaren eraginez: Bai, ba! = ¡Si, pues! / Baietz uste dut, ba = Creo que si, pues / Pues creo que si = Baitez uste dut, ba...
  • Euskarazko hitzen erabilpena oso ohikoa da. Adibide: Agur, gero arte, txoko, txapela, makila, txuri-urdin, donostiarra, xiri-miri, hor dago!...
  • Euskal Herriko gaztelaniak berezko hitz edo esamoldeak ditu. Adibidez: Epa!, Aupa!...

Euskal Herriaren barnean mintzatzen diren gaztelaniako dialektoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]