Plutino

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu

Kontuz! Ez nahastu termino hau Plutoideekin

Aurkitu ziren lehen plutinoetako batzuk; tamainan, kolorean eta albedoan alderaturik.

Plutinoak Neptunorekiko 3:2 erresonantzian dauden transneptunotar objektuak dira. Honek esan nahi du, gorputz hauek 2 bira egiten dituztela Eguzkiaren inguruan Neptunok hiru egiten dituen aldiro. Horregatik, gorputz hauetako batzuek Neptunoren orbita zeharkatzen badute ere, gasezko erraldoiak ezin ditu grabitazionalki kanporatu.

Plutonek gorputz hauek duten abilezia berdina duenez, mota honetako objektuek ''plutino'' (''pluton txikiak'') izena hartzen dute, ingelesez planeta nanoak duen izenaren ondorioz. Aipatzekoa da, plutino guztiek hildakoen munduko edo infernuko jainko zein izakien izenak jasotzen dituztela.

Plutinoek Kuiper gerrikoko barnealdeko gunea osatzen dute. Gutxi gorabehera, Kuiper gerrikoan ezagutzen ditugun objektuen laurdena plutinoak dira. Ezagutzen diren plutinoen artean tamainarik handiena duena Pluton planeta nanoa da. Pluton eta Karonteren ondoren aurkitu zen lehen plutinoa, (385185) 1993 RO, 1993ko irailaren 16an aurkitu zen.

Plutinoen familia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jarraian ageri diren objektuek plutinoen familia osatzen dute, esan beharra dago, ez ditugula denak ipini, baizik eta garrantzitsuenak.

Gorputza Ardatzerdi handia (a)

(UA)

Eszentrikotasuna

(e)

Makurdura (i)

(°)

Perihelioa (q)

(UA)

Afelioa (Q)

(UA)

(15875) 1996 TP66 39,71 0,34 5,7 26,38 53,05
(19299) 1966 SZ4 39,82 0,26 4,7 29,57 50,07
1996 RR20 40,05 0,19 5,3 32,55 47,55
(15788) 1993 SB 39,55 0,32 1,9 26,91 52,18
(15789) 1993 SC 39,88 0,19 5,2 32,24 47,52
(385135) 1993 RO 39,61 0,20 3,7 31,48 47,73
1993 RP 39,33 0,11 2,8 35,00 43,66
(15810) 1994 JR1 39,43 0,12 3,8 34,76 44,11
(15820) 1994 TB 39,84 0,32 12,1 27,05 52,63
1995 HM5 39,37 0,25 4,8 29,48 49,26
(24952) 1997 QJ4 39,65 0,22 16,5 30,83 48,47
1995 KK1 39,48 0,19 9,3 38,67 46,98
(20108) 1995 QZ9 39,77 0,15 19,5 33,70 45,85
1995 YY3 39,39 0,22 0,4 30,70 48,08
(118228) 1996 TQ66 39,65 0,13 14,6 34,59 44,71
Pluton 39,61 0,25 17,17 29,58 49,30

Plutino batzuen ezaugarri bereziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • (32929) 1995 QY9: Neptunoren orbita gurutzatzen duen arren, ez da inoiz planetara hurbiltzen. Berezitasun hau beste plutino batzuek ere badute;
  • (15836) 1995 DA2: 4:3 orbita-erresonantzian aurki daiteke;
  • (47171) 1999 TC36: Pluton eta Karonte bezalakoa da, hau da, objektu bitar bat;
  • (28978) Ixion: 1200km-ko diametroa duen plutino hau, hilabete batzuetan zehar ezagutzen zen transneptunotar objekturik handiena izan zen, Pluton eta Karonteren ondoren.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]