Hong Kong
Wikipedia(e)tik
|
Hong Kong Txinako Herri Errepublikaren Administrazio Bereziko Lurraldea |
|||||
|---|---|---|---|---|---|
|
|||||
| Goiburu nazionala: - | |||||
| Ereserkia: - | |||||
 |
|||||
| Hiriburua Koordenatuak |
Hong Kong |
||||
| Hizkuntza ofiziala(k) | Txinera, ingelesa | ||||
| Gobernua
Exekutiboko burua
Justizia burua |
ABL1 Donald Tsang Andrew Li |
||||
| Britainiar kolonia Txinatik Erresuma Batura Tranferentzia Txinara |
1842ko abuztuaren 29 1997ko uztailaren 1a |
||||
| Eremua - Guztira - ur % |
1.104 km² (179) 4,5 |
||||
| Biztanleria - Estimaketa (2008) - Errolda (2001) - Dentsitatea |
7.008.900 (98) 6.708.389 6054,5 biztanle/km² (4) |
||||
| Dirua | Hong Kongeko dolarra (HKD) |
||||
| Ordu eremua - Udan (DST) |
UTC (UTC +8) - (UTC -) |
||||
| Interneteko domeinua | .hk | ||||
| Telefono aurrizkia | +852 |
||||
| Herritarra | hongkongdar | ||||
| 1Txinako Herri Errepublikaren Administrazio Bereziko Lurraldea | |||||
Hong Kong Txinako Herri Errepublikako administrazio eskualde berezia penintsula batez eta zenbait uhartez osatutako eskualdea dugu. Ekialdeko Txinako Itsasoko portu garrantzitsu bat da (Perla ibaiaren deltan). 1997. urtera arte Erresuma Batuaren kolonia izan zen.
Hong Kong Txinako bi "administrazio eskualde berezietako" bat dugu. Bestea Makau, Portugalen kolonia ohia. Bi eskualde hauetan ez da sistema ekonomiko sozialista aplikatzen. Merkatu libreak agintzen du bertan. Hong Kongek autonomia maila handia mantendu du, kanpo-harremanetan eta defentsan izan ezik. 2008aren bukaeran 7.000.000 biztanletik gora izatea espero zen.
Eduki-taula |
[aldatu] Inguru naturala eta kokapena
Hong Kong, Txinako hegoaldeko kostaldean dago, Macautik 60 kilometrora eta Perla ibaiaren deltaren hego-ekialdean. Ekialde, hegoalde eta mendebaldean Txinako hegoaldeko itsasoarekin egiten du muga, eta iparraldean Guangdong probintziako Shenzhen hiriarekin. Hiriak 1.104 kilometro koadroko azalera dauka, batez ere Hong Kong uhartea, Lantau uhartea eta Kowloon penintsulan eta 200 gora uharte txikiagoetan.
Hiriko azalera gehiena gune menditsu eta aldapatsuek osatzen dutela eta, hiriko azaleraren %25ak bakarrik balio du eraikitzeko. Horrez gain, Hong Kongeko gobernuak, inguruko mendi eta itsasaldearen %40a babesturik dauka, bertan, eraikuntza debekatuz eta animalien erretserba sare bat osatuz. Hiriaren auzo berriak, Kowloon penintsula eta "New Territories" edo Lurralde Berrietan eraiki dira, Hong Kongeko jatorrizko sorrera gunetik iparraldera.
Hiriko punturik altuena Tai Mo Shanen dago, itsasoaren mailatik 958 metrora. Hong Kongeko kostaldea, nahiko aldakorra da, hondartza, badia, ibai eta amildegi asko dauzka.
[aldatu] Klima
Hong Kongek klima azpitropikala dauka eta Asia hegoaldeko montzoiaren menpe dago, urteko prezipitazioen bi herenak maiatzetik irailera jausten dira. Tenperatura nahiko epela da urte osoan zehar eta uda garaian tifoien etorrera gerta daiteke.
| Batez besteko tenperatura eta prezipitazioak | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | URTEA | |
| Max (ºC) | 18,6º | 18,6º | 21,5º | 25,1º | 28,4º | 30,4º | 31,3º | 31,1º | 30,2º | 27,7º | 24,0º | 20,3º | 25º |
| Min (ºC) | 14,1º | 14,4º | 16,9º | 20,6º | 23,9º | 26,1º | 26,7º | 26,4º | 25,6º | 23,4º | 19,4º | 15,7º | 21º |
| Euria (mm) | 24,0 | 52,0 | 71,0 | 188,0 | 329,0 | 388,0 | 374,0 | 444,0 | 287,0 | 151,0 | 35,0 | 34,0 | 2.382,0 |
[aldatu] Historia
Hirian Neolito garaiko aztarnak aurkitu diren arren "Hong Kong" izena ez zen 1842ko Nankingo tratatua sinatu arte aipatu. Gunea bisitatu zuen lehen esploratzailea Jorge Alvares portugaldarra izan zen 1513. urtean. 1839. urtean Qing Dinastiako buruzagiak, opioa inportatzeri ezetz esan ostean, Txina eta Britainia Handiaren arteko Opioaren Lehen Gerra piztu zen. 1841. urtean ejerzito britainiarrak Hong Kong uhartea okupatu zuen, eta gerra amaitzean Nankingo Tratatuaren sinatzearen bitartez, uhartea britainiarrei utzi behar izan zieten txinatarrek.
Urtebete beranduago, Britainia Handiak Victoria Hiria izeneko kolonia sortu zuen. 1860ko hamarkadako Opioaren Bigarren Gerran, britainiarren kontrolpeko eremua Kowloon penintsulara zabaldu zen. 1898. urtean Britania Handiak Lantau uhartearen eta iparraldeko uharteen gaineko emakida lortu zuten Txinako gobernuaren eskutik (gaur egun gune hau "Lurralde Berriak" izenez da ezaguna).
[aldatu] Banaketa administratiboa
Sakontzeko, irakurri: Hong Kongen banaketa administratiboa
[aldatu] Kowloon (九龍)
- Kowloon City (九龍城)
- Kwun Tong barrutia (觀塘)
- Sham Shui Po barrutia (深水埗)
- Wong Tai Sin barrutia (黃大仙)
- Yau Tsim Mong barrutia (油尖旺)
[aldatu] New Territories (新界)
- Hong Kongeko uharteak (離島)
- Kwai Tsing barrutia (葵青)
- North barrutia (北區)
- Sai Kung barrutia (西貢)
- Sha Tin barrutia (沙田)
- Tai Po barrutia (大埔)
- Tsuen Wan barrutia (荃灣)
- Tuen Mun barrutia (屯門)
- Yuen Long barrutia (元朗)
[aldatu] Hong Kong uhartea (香港島)
- Central and Western barrutia (中西區)
- Eastern barrutia (東區)
- Southern barrutia (南區)
- Wan Chai barrutia (灣仔)
[aldatu] Demografia eta biztanleria
Hiriak, ia zazpi milioi biztanle zituen 2006. urtean[1] (6,99 milioi zehazki). Hiriko ugaltze tasa 0,95 ume emakumeko da, munduko batez-bestekorik baxuenetakoa da, baina nahiz eta hazkunde naturala txikia izan, Txinatik datozen hainbat etorkinen etorrera dela eta, biztanleriak ez dio hazteari utzi azken urteetan, eta urtero 45.000 biztanle gehiago irabazten ditu hiriak.
Hong Kongeko biztanleriaren %95a txinatar jatorrikoa da, gehienak kantondar txinatarrak. Biztanleriaren gainontzeko %5a, indiar, nepaldar, vietnamdar eta Europa eta Amerikako Estatu Batuetatik etorritako pertsonek osatzen dute.
[aldatu] Garraioa
[aldatu] Hong Kongeko MTR edo metroa
Sakontzeko, irakurri: Hong Kongeko MTRa
Hiriko metro sareak hamar linea eta 150 geltoki dauzka guztira, horietatik 68 metro arinekoak. Linearen izenak honakoak dira: East Rail Linea, Kwun Tong Linea, Tsuen Wan Linea, Island Linea, Tung Chung Linea, Tseung Kwan O Linea, West Rail Linea, Ma On Shan Linea, Airport Express Linea eta Disneyland Resort Linea.
[aldatu] Tranbia
Hiriko tranbiak, munduko bi solairuko tranbia bakarrak dira. 1881. urtean proposatu zuten lehen aldiz tranbiak eraikitzea, baina garai hartan inork ez zuen oraindik txikia zen hiri hartan garraio publiko sare bat eraikitzeko dirua gastatu nahi izan. Hamakarda batzuk beranduago XX. mendearen hasieran tranbia martxan jarri zen. Gaur egun 13 kilometro luze da tranbia sarea.
[aldatu] Aireportuak
| Kokapen Hiria | NAZE | NAGE | Aireportuaren izena |
| HONG KONG | |||
| Hong Kong | VHHH | HKG | Hong Kongeko Nazioarteko Aireportua (Chek Lap Kok) |
[aldatu] Azpiegiturak
Sakontzeko, irakurri: Hong Kongeko portua
Hong Kongeko portua kontainer gehien mugitzen dituen Txinako portua da Shanghaiko portuarekin batera. Hori dela eta, kontainer garraioaren zama errazteko hamaika terminal daude portuan, horietatik handiena, 9 Hegoalde terminala, 490.000 metro koadroko azalerarekin.
[aldatu] Argazkiak
 |
 |
 |
 |
[aldatu] Ikus, gainera
[aldatu] Erreferentziak
[aldatu] Kanpo loturak
- (Ingelesez) Hong Kongeko gobernuaren webgunea.
- (Ingelesez) Hiriko errolda eta estatistiken departamentuaren webgunea.
| Txinako Herri Errepublikako banaketa administratiboa |  |
|
|---|---|---|
| Txinako probintziak: | Anhui | Fujian | Gansu | Guangdong | Guizhou | Hainan | Hebei | Heilongjiang | Henan | Hubei | Hunan | Jiangsu | Jiangxi | Jilin | Liaoning | Qinghai | Shaanxi | Shandong | Shanxi | Sichuan | Taiwan (eskatua) | Yunnan | Zhejiang | |
| Lurralde autonomoak: | Guangxi | Barne Mongolia | Ningxia | Tibet | Xinjiang | |
| Txinako udaltasunak: | Beijing | Chongqing | Shanghai | Tianjin | |
| Lurralde bereziak: | Hong Kong | Macau | |
| Ikus gainera: Taiwanen egoera politikoa | ||
