Neptuno (planeta)

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Neptuno Neptunoren ikur astronomikoa.
Neptune from Voyager 2.
Neptuno, Voyager 2 ontzitik.
Aurkikuntza
Nork
Noiz 1846-09-23[1]
Ezaugarri orbitalak[6][lower-alpha 1]
Garaia: J2000
Afelioa 4537580900 km
30,331855 UA
Perihelioa 4459504400 km
29,809946 UA
Erdi-ardatz handia
4498542600 km
30,070900 UA
Eszentrikotasuna 0,00867797
60190,03 egun[2]
164.8 urte
89666 Neptunoko eguzki-egun[3]
367.49 egun[4]
Batezbesteko abiadura orbitala
5.43 km/s[4]
Batezbesteko anomalia
259,885588°
Makurdura orbitala 1,767975° Ekliptikara
6.43° Eguzkiaren ekuatorera
0.72° plano inbariantera[5]
131,782974°
Perihelioaren argumentua
273,219414°
Satelite ezagunak 14
Ezaugarri fisikoak
Batezbesteko erradioa
24622±19 km[7][lower-alpha 2]
Ekuatoreko erradioa
24764±15 km[7][lower-alpha 2]
3.883 Lur
Poloko erradioa
24341±30 km[7][lower-alpha 2]
3.829 Lur
Zapaltzea 0,0171±0,0013
Gainazal azalera
7,6183×109 km2[2][lower-alpha 2]
14.98 Lur
Bolumena 6.254×1013 km3[4][lower-alpha 2]
57.74 Lur
Masa 1.0243×1026 kg[4]
17.147 Lur
5.15×10−5 Eguzki
Batezbesteko dentsitatea 1.638 g/cm3[4][lower-alpha 2]
Gainazal grabitatea
11.15 m/s2[4][lower-alpha 2]
1.14 g
23.5 km/s[4][lower-alpha 2]
Errotazio periodo siderala
0.6713 day[4]
16 h 6 min 36 s
Ekuatoreko errotazio abiadura
2.68 km/s
9660 km/h
28.32°[4]
Ipar Poloko igoera zuzena
19h 57m 20s[7]
299.3°
Ipar Poloko deklinazioa
42.950°[7]
Albedoa

0.290 (Bond)

0.41 (geom.)[4]
Gainazaleko tenp. min batezbeste max
1 bar level 72 K (−201 °C)[4]
0.1 bar (10 kPa) 55 K[4]
8.02 to 7.78[4][8]
Diametro angeluarra
2.2–2.4″[4][8]
Atmosfera[4]
Eskala garaiera
19.7 ± 0.6 km
Osaera

80 ± 3.2% hidrogeno (H2)
19 ± 3.2% helio (He)
1.5 ± 0.5% metano (CH4)
~0.019% hidrogeno deuteruro (HD)
~0.00015% etano (C2H6)
Izotzak:
amoniako (NH3)
ura (H2O)
amoniako hidrosulfuroa (NH4SH)

metano izotza (?) (CH4•5.75H2O)

Neptuno Eguzki-sistemako zortzigarren planeta da, sistema horretan dauden gasezko lau erraldoietako bat. Eguzkitik 4.494 milioi km-ra dago. Egitura gaseosoa eta izoztua du. Hidrogenoz eta helioz osatuta dago. Oso bero gutxi jasotzen du eguzkiarengatik, oso urrun dagoelako. 53 K da Neptunoren batez besteko tenperatura. Hala ere, Neptunoren barrutik ateratzen den beroak fenomeno atmosferikoak sortzen ditu, hala nola haizete bortitzak (1.400 km/h).

Aurkikuntza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

J.G. Galle-k aurkitu zuen 1846. urtean, Uranoren ezaugarri orbitalak aztertu ondoren.

Sateliteak eta eraztunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Neptunok 12 satelite ditu, baina 9 bakarrik dute izen ofizial bat. Triton da Neptunoren sateliterik handiena. Eguzki sistemako beste hiru gasezko erraldoiek —Jupiterrek, Saturnok eta Uranok— bezala, Neptunok eraztunak ditu; Saturnoren eraztunak baino ilunagoak eta txikiagoak dira.

Neptunoren satelite nagusiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   , http://www.solarviews.com/eng/neptune.htm .
  2. a b   , http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Neptune&Display=Facts .
  3.   , http://cseligman.com/text/sky/rotationvsday.htm .
  4. a b c d e f g h i j k l m n o   , http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/neptunefact.html .
  5.   , http://home.surewest.net/kheider/astro/MeanPlane.gif . (produced with Solex 10 written by Aldo Vitagliano; see also Invariable plane)
  6.   , http://ssd.jpl.nasa.gov/horizons.cgi?find_body=1&body_group=mb&sstr=8 . — Select "Ephemeris Type: Orbital Elements", "Time Span: 2000-01-01 12:00 to 2000-01-02". ("Target Body: Neptune Barycenter" and "Center: Solar System Barycenter (@0)".)
  7. a b c d e Seidelmann, P. Kenneth; Archinal, Brent A.; A'Hearn, Michael F. et al. (2007). "Report of the IAU/IAG Working Group on cartographic coordinates and rotational elements: 2006". Celestial Mechanics and Dynamical Astronomy 98 (3): 155–180.
  8. a b   , http://eclipse.gsfc.nasa.gov/TYPE/TYPE.html .

Oharrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Orbital elements refer to the Neptune barycentre and Solar System barycentre. These are the instantaneous osculating values at the precise J2000 epoch. Barycentre quantities are given because, in contrast to the planetary centre, they do not experience appreciable changes on a day-to-day basis from the motion of the moons.
  2. a b c d e f g h Refers to the level of 1 bar (100 kPa) atmospheric pressure

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Neptuno (planeta) Aldatu lotura Wikidatan


Astronomia Artikulu hau astronomiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.