Michael Atiyah

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Michael Atiyah
Michael Francis Atiyah.jpg
57. Royal Societyko presidentea

1990 - 1995
George Porter - Aaron Klug
Bizitza
Jaiotza Londres1929ko apirilaren 22a
Herrialdea  Erresuma Batua
Heriotza 2019ko urtarrilaren 11 (89 urte)
Hezkuntza
Heziketa Trinity College
The Manchester Grammar School Itzuli
Tesi zuzendaria W. V. D. Hodge
Doktorego ikaslea(k) Simon Kirwan Donaldson
Nigel Hitchin Itzuli
Graeme Segal Itzuli
George Lusztig Itzuli
Peter B. Kronheimer Itzuli
Hizkuntzak ingelesa
Irakaslea(k) W. V. D. Hodge
Ikaslea(k) Simon Kirwan Donaldson
George Lusztig Itzuli
Nigel Hitchin Itzuli
Jarduerak
Jarduerak matematikaria, topologoa eta unibertsitateko irakaslea
Lantokia(k) Oxford eta Cambridge
Enplegatzailea(k) Cambridgeko Unibertsitatea
Princetongo Ikasketa Aurreratuen Institutua
Oxfordeko Unibertsitatea
Edinburgheko Unibertsitatea
Jasotako sariak
Kidetza Royal Society
Alemaniako Natur Zientzien Leopoldina Akademia
Frantziako Zientzien Akademia
Norvegiako Zientzia eta Letren Akademia
Linzeen Akademia
Ameriketako Matematika Elkartea
Ameriketako Estatu Batuetako Zientzien Akademia Nazionala
Suediako Zientzien Errege Akademia
National Academy of Sciences of Ukraine Itzuli
Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia
Australian Academy of Science Itzuli
Zientzien Errusiar Akademia
Edinburgoko Errege-elkartea
Indiako Zientzien Akademia Nazionala
Academia Europaea Itzuli

Sir Michael Francis Atiyah (Hampstead, Londres, 1929ko apirilaren 22a - 2019ko urtarrilaren 11) britainiar matematikaria izan zen.

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Postu garrantzitsuak izan zituen Oxford, Cambridge eta Princetongo unibertsitateetan. Atiyahk matematikako arlo asko landu zituen, geometria eta analisia, bereziki. Ekarpenik aipagarriena topologiako teknika berri eta indartsu bat da, K-teoria, F. Hizerbruchekin batera osatu zuena. Teoria horri esker, matematikako problema zail eta garrantzitsuak ebatzi ziren. Orobat landu zuen indize-teorema deritzona. Bi teoria horiek K-teoria liburuan azaldu zituen (1967). Atiyahren beste liburu aipagarri bat The Index of Elliptic Operators da (1968 eta 1971, Eragile eliptikoen indizea), Annals of Mathematics lanean argitaratua. Lan horiek zirela eta, Fields domina jaso zuen Atiyahk 1966ko Moskuko Nazioarteko Kongresuan. Geroago ikusi zen ideia horiek garrantzi handia dutela oinarrizko partikulen teorian. Fields dominaz gainera, beste sari asko jaso zituen: Accademia Nazionale dei Linceiko Feltrinelli saria (1981), Faisal erregearen Zientziako Nazioarteko Saria (1987), Benjamin Franklin domina (1993) eta Nehru domina, besteak beste.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]