Donetsk

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Donetsk (Донецьк)

Donetsk
Donetskeko ikuspegia 2011n
Donetsko bandera

Donetsko armarria

Izen ofiziala (izen ofiziala)
Estatua UkrainaUkraina
Oblasta Donetsk
Alkatea Oleksandr Lukianchenko
Koordenatuak

48°00′10″N 37°48′19″E / 48.00278°N 37.80528°E / 48.00278; 37.80528Koordenatuak: 48°00′10″N 37°48′19″E / 48.00278°N 37.80528°E / 48.00278; 37.80528

Donetsk non dagoen adierazten duen Ukrania-ko/-go/-eko mapa
Donetsk
Eremua 358 km²
Garaiera 169 m
Posta kodea 83000—83490
Biztanleria
Metropoli eremua
970.500 bizt. (2012ko otsaila[1])
2.009.700
Dentsitatea 2.710,89 bizt./km²
Sorrera 1869
http://www.donetsk.org.ua

Donetsk[2] (ukraineraz: Донецьк Donets’k; errusieraz: Доне́цк Donetsk), lehenago Juzovka, Staline eta Stalino deitua, Ukrainako ekialdeko hiria eta Donetskeko oblastaren hiriburua da. Kalmius ibaiaren bazterrean kokatuta dago. Donbass eskualde historiko, ekonomiko eta kulturalaren hiri nagusia da. 2012ko otsailaren 1ean 970.500 biztanle zituen[1].

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Donetsk 1869an fundatua izan zen, John Hughes galestar enpresagizonak Errusiar Inperioaren hegoaldeko Oleksandrivkan (ukraineraz: Олександрівка) altzairutegi bat eraiki zuelarik. Hasieran herriari Hughesovka (Juzovka; errusieraz: Юзовка; ukraineraz: Юзівка) izena eman zitzaion. Altzairutegiak inguruko harrikatza erabiltzen zuen, eta bai meatzaritzak bai industriak Donetskeren hazkunde bizkorra eragin zuten. 1914an lau metalurgia-fabrika, 10 ikatz meatze eta 50.000 biztanle inguru zituen[3]. 1924an, Sobietar garaian, Stalino izena hartu zuen, Iosif Stalinen omenez.

Bigarren Mundu Gerran, alemanen inbasioa zela kausa, ia erabat suntsiturik geratu zen. Gerra ostean industria garatu eta modernizatu zen. 1961ean gaur egungo Donetsk izena ipini zitzaion[3]. Biztanleriaren gehiengoa Errusiaren eta Viktor Janukovitx presidentearen aldekoa da[4][5].

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Datu klimatikoak (Donetsk 1981–2010)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 12.2 16.0 21.3 31.0 34.6 38.0 37.8 39.1 33.9 32.7 20.5 15.0 39.1
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) -1.3 -0.9 5.3 14.5 20.9 24.8 27.3 26.8 20.7 13.1 4.7 -0.3 13.0
Batez besteko tenperatura (ºC) -4.1 -4.1 1.3 9.4 15.4 19.3 21.6 20.8 15.1 8.5 1.6 -2.9 8.5
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -32.2 -31.1 -21.0 -10.6 -2.4 2.1 6.0 2.2 -6.0 -10.0 -22.2 -28.5 -32.2
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -6.7 -7.0 -2.1 4.6 10.0 13.8 15.9 15.0 10.0 4.5 -1.1 -5.4 4.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 37 32 34 38 46 65 51 37 36 37 38 41 492
Euri egunak (≥ 1 mm) 11 8 10 13 13 14 11 8 11 11 13 11 134
Iturria: Pogoda.ru.net[6]


Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Donetskeko biztanleria errolden (*) eta zenbatespenen arabera[7]:

1897* 1911 1920 1926* 1936 1939* 1959* 1970*
28.100 48.000 31.000 105.700 239.000 462.400 699.200 879.000
1979* 1989* 2001* 2005 2007 2008 2009 2010
1.020.799 1.109.102 1.016.094 999.975 988.186 980.862 974.598 968.250

Osaketa etnikoari dagokionez, 2001ean errusiarrak %48,2 ziren, ukrainarrak %46,7, bielorrusiarrak %1,1, greziarrak %1, juduak %0,5 eta tartariarrak %0,5[8].

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Donetsk Ukrainako ikatz meatzaritzaren eta metalurgiaren gune nagusietako bat da. Mota askotako industriak daude, baina garrantzitsuenak metalurgia, ikatzaren erauztea, kimikagintza (koke produkzioa barne) eta makina astunen ekoizpena dira. Industria astunarekin batera, beste batzuk ere garatu dira, hala nola, argindar ekoizpena, elikagai industria, zurgintza eta makinagintza[3].

Kirolak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Futbola da kirolik jarratuena. Donbass Arenan jokatzen duen Xakhtar Donetsk taldeak 7 aldiz irabazi du Ukrainako futbol liga txapelketa eta behin UEFA Europa League. Maila handieneko beste bi taldeak Metalurh Donetsk eta Olimpik Donetsk dira. Beste kirolei dagokienez, talderik aipagarrienak HC Donbass (izotz hockeya), MFC Shakhtar Donetsk (areto-futbola) eta BC Donetsk (saskibaloia) dira.

Hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Donetsk hiria, ondorengo beste hiri hauekin senidetua dago:

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Donetsk Aldatu lotura Wikidatan