Nikaragua

Wikipedia(e)tik

Nikaraguako Errepublika República de Nicaragua
Bandera Armarria
Goiburu nazionala: En Dios Confiamos (Jainkoan sinesten dugu)
Ereserkia: Salve a ti, Nicaragua
Hiriburua Koordenatuak	Managua 12°9′N 86°16′W / 12.15, -86.267 (Nikaragua)
Hiri handiena	Managua
Hizkuntza ofiziala(k)	Gaztelania1
Gobernua Presidentea Presidenteordea	Errepublika presidentzialista Daniel Ortega Jaime Morales
Independentzia - Espainiatik	1821 irailaren 15
Eremua  - Guztira  - ur %	129.494 km² (115.) 14,01%
Biztanleria  - Estimaketa (2005)  - Errolda ()  - Dentsitatea	5.465.100 (107.) 42,2 biztanle/km² (127.)
Dirua	Córdoba (NIO)
Ordu eremua  - Udan (DST)	UTC (UTC -6) Ez (UTC -6)
Interneteko domeinua	.ni
Telefono aurrezenbakia	+505
Herritarra	nikaraguar
1miskitoera hizkuntza onartua da miskitoen lurralde autonomoan

Nikaragua Ertamerikako estatua da, Ozeano Barearen eta Karibe itsasoaren artean kokatua. Mugakide ditu Honduras iparraldean eta Costa Rica hegoaldean. Hiriburua Managua da.

Eduki-taula 1 Geografia 1.1 Inguru naturala 1.2 Hiri nagusiak 2 Historia 3 Banaketa administratiboa 3.1 Departamenduak 3.2 Eskualde autonomoak 4 Biografiak 5 Kultura 6 Kanpo loturak

[aldatu] Geografia

[aldatu] Inguru naturala

[aldatu] Hiri nagusiak

• Managua: 1.380.100 biztanle.
• Leon: 145.000 biztanle.
• Chinandega: 133.700 biztanle.
• Esteli: 119.000 biztanle.
• Granada: 116.000 biztanle.

[aldatu] Historia

 Sakontzeko, irakurri: Nikaraguako historia

• 1524an ailegatu zen lehenengo europarra bertara, Francisco Hernández de Córdoba espainiarra hain zuzen ere.
• 1934ko otsailaren 21ean Augusto Cesar Sandino gerrillaria erail zuen gobernuko poliziak.
• 1937ko urtarrilaren 1ean Anastasio Somoza militarrak herrialdeko agintaritza bereganatu zuen, AEBek lagunduta.
• 1956ko irailaren 21ean Anastasio Somoza erail zuen Rigoberto López izeneko ekintzaile marxistak. Somozaren ondorengoek boterea hartu zuten hurrengo urteetan.
• 1961ean Frente Sandinista de Liberación Nacional FSLN erakunde armatua, gero alderdi politikoa izango zena, fundatu zuen Carlos Fonsecak.
• 1979ko uztailaren 19an Daniel Ortega politikari sandinistak boterea eskuratu zuen.
• 1990eko otsailaren 25ean Violeta Chamorro presidente bihurtu zen, sandinistei garaituz. Chamorro anderea bera ere sandinista izandakoa zen.

[aldatu] Banaketa administratiboa

Artikulu nagusia: Nikaraguaren banaketa administratiboa

Nikaraguaren banaketa administratiboa 15 departamentu eta 2 eskualde autonomotan banatzen da.

[aldatu] Departamenduak

• Boaco
• Carazo
• Chinandega
• Chontales
• Esteli
• Granada
• Jinotega
• Leon
• Madriz
• Managua
• Masaya
• Matagalpa
• Nueva Segovia
• Rivas
• Rio San Juan

[aldatu] Eskualde autonomoak

• Ipar Atlantiko
• Hego Atlantiko

[aldatu] Biografiak

• Francisco Hernandez de Cordoba (?-1526), lehen europarra Nikaraguara iristen.
• Ruben Dario (1867- 1916), poeta.
• Augusto Sandino (1895- 1934), iraultzailea.
• Anastasio Somoza (1896- 1956), militarra.
• Ernesto Cardenal (1925), teologoa eta poeta.
• Violeta Chamorro (1929), politikaria.
• Carlos Fonseca (1936-1976), politikaria.
• Daniel Ortega (1945), politikaria.
• Gioconda Belli (1948), idazlea.

[aldatu] Kultura

• Literatura amerikarra.
• Gaztelaniazko literatura.
• Nicaraguan Art

[aldatu] Kanpo loturak

• Herrialdeko webgune ofiziala
• Jalgi.com atlasa datuak, mapak eta irudiak
• CIA - World Factbook geografia, biztanleria, politika eta ekonomia datuak

Amerikako herrialde eta lurraldeak
Ipar Amerika eta Karibea	Estatu burujabeak: Ameriketako Estatu Batuak • Antigua eta Barbuda • Bahamak • Barbados • Belize • Costa Rica • Kuba • Dominika • Dominikar Errepublika • El Salvador • Grenada • Guatemala • Haiti • Honduras • Jamaika • Kanada • Mexiko • Nikaragua • Panama • Saint Kitts eta Nevis • Santa Luzia • Saint Vincent eta Grenadinak • Trinidad eta Tobago Dependentziak: Groenlandia (Danimarka) • Guadalupe ∙ Martinika ∙ Saint Barthelemy ∙ Saint Martin ∙ Saint Pierre eta Mikelune (Frantzia) • Aruba · Holandarren Antillak (Herbehereak) • Angila · Bermuda · Birjina uharte britainiarrak · Kaiman uharteak · Montserrat · Turks eta Caicos uharteak (Erresuma Batua) • Puerto Rico · Birjina uharte amerikarrak (Ameriketako Estatu Batuak)	Hego Amerika	Estatu burujabeak: Argentina • Bolivia • Brasil • Txile • Kolonbia • Ekuador • Guyana • Paraguai • Peru • Surinam • Uruguai • Venezuela Dependentziak: Frantziar Guyana (Frantzia) • Falkland Uharteak (Erresuma Batua)