Luis I.a Nafarroakoa

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Luis I.a Nafarroakoa eta X.a Frantziakoa
Luis I.a Nafarroakoa

Luis I.a Nafarroakoa eta X.a Frantziakoa


1305 – 1316
Aurrekoa Joana I.a
Ondorengoa Joanes I.a

Frantziako erregea
1314 – 1316
Aurrekoa Filipe I.a
Ondorengoa Joanes I.a

1305 – 1316
Aurrekoa Joana I.a

Brieko kondea
1305 – 1316
Aurrekoa Joana I.a

Jaiotza 1289ko urriaren 4
Paris Frantzia
Heriotza 1316ko ekainaren 5
Vincennes Frantzia
Ezkontidea Margarita Borgoinakoa
Klementzia Hungariakoa
Egoitza Vincennes Frantzia
Erlijioa Kristaua

Luis I.a Nafarroakoa eta X.a Frantziakoa, (Paris, 1289ko urriaren 4 - Vincennes, 1316ko ekainaren 5), ezizenez Luis Setatia edo Luis Liskarzalea, Nafarroa (13051316) eta Frantziako errege (13141316) eta Xanpaina eta Brieko kondea (13051314) zen.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreinaldia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aita Filipe IV.a "Ederra", ama Joana I.a Nafarroakoa eta anaiak Filipe V.a Luzea eta Karlos IV.a "Ederra" zituen. Kapeto leinuaren hamabigarren Frantziako erregea zen eta bigarrena Nafarroan.

1305eko apirilaren 2an ama hil eta Nafarroako errege bihurtu zen, nahiz eta historialari batzuen arabera errege de iure baino ez izan aitak Erresuma gobernatzen jarraitu zuelako. 1314an aita hil zenean, Frantziako errege bihurtu zen eta 1315eko abuztuan Reimsen koroatu zuten.

Xanpainako azken kondea zen, titulua Frantziako koroari lotu zitzaiolako.

Bere erreinaldia laburra zen eta ez da historikoki aipagarria. Flandrian matxinada izan zuen, gosearen negua izenekoa jasan zuen eta orduko nobleen arteko borrokak ugariak ziren.

Ezkontza eta seme-alabak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Luis bi aldiz ezkondu zen.

1305eko irailaren 23an, Vernon hirian, ezkondu zen Borgoñako dukea zen Robert II.aren Margarita alabarekin. Margarita, bera bezala kapetarra zen, aitite Luis IX.a Frantziakoa zuelako. Alabaina, Margarita 1314an adulterio izateagatik atxilotua geratu zen eta preso sartua Château-Gaillard gazteluko Neslé dorrean. 1315eko agorrilaren 15ean, hilik agertuko zen bere laiotzean. Gehinen ustez, itoa zen senarraren agindupean. Berarekin halere Luisek alaba izan zuen:

1315eko agorrilaren 19an (lehendabiziko emaztea hil eta lau egun geroago) Luis berriz ezkondu zen Calabriako duke eta Hungariako erregea zen Karlos Martelen Klementzia alabarekin. Hau kapetarra ere bazen. Luis hil zenean Klementzia haurdun zegoen. Semea aita hil-ondokoa jaio zen laster:

Heriotza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Luis 1316ko ekainaren 5ean hil zen Vincennesen Jeu de Paume partida jokatu eta gero, ziur asko deshidratazioak jota, baina batzuen ustez pozoinduta[1]. Parisko Saint Dennis basilikan lurperatu zuten.

Joana II.a printzesaren legitimitatearen auzia laster agertu zen. Alde batetik, erreginaren "adulterioak" dudatan jartzen zuen bere legitimitatea eta, bestetik, Frantzian Lege Salikoa zela eta semeak baino izan zitezkeen erregeak. Hori zela eta, orduan erregeordea zen Filipe anaia errege berri bihurtu zen Filipe II.a Nafarroakoa eta V.a Frantziakoa izenaz.

Historiaren pasadizo honek Maurice Druonen Les Rois maudits eleberria iradoki zuen.

Familia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aitona
Blason pays fr FranceAncien.svg Filipe III.a
Frantziako errege
Amona
Aragon.png Elisabet
Aragoikoa
Aitona
Armoiries Navarre-Champagne.png Henrike I.a
Nafarroako errege
Amona
Artois Arms.svg Blanka
Artois-koa
Aita
Blason pays fr FranceAncien.svg Filipe IV.a
Frantziako errege
Ama
Armoiries Navarre-Champagne.png Joana I.a
Nafarroako erregina
Armoiries France-Navarre.png Luis I.a / X.a
Nafarroako errege
Frantziako errege

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Marie-Anne Polo de Beaulieu: La France au moyen âge : De l'An mil à la Peste noire, 1348 (2002)
  • Roselyne Callaux: Robert III d'Artois (2002)

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Luis I.a Nafarroakoa Aldatu lotura Wikidatan


Aurrekoa:

Joana I.a

Blason Navarre.png
Luis I.a
Nafarroako errege
(1305-1316)
Ondorengoa:

Joanes I.a

Aurrekoa:

Joana I.a

BlasonCHAMPAGNEancien.PNG
Luis I.a
Xanpainako konde
(1305-1316)
Ondorengoa:

Frantziako erresumari lotua

Aurrekoa:

Filipe IV.a

Blason France moderne.svg
Luis X.a
Frantziako errege
(1314-1316)
Ondorengoa:

Joanes I.a