Abiadura angeluar

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Vector-omega.svg

Abiadura angeluarra, ω, biraketa neurtzen duen fisikako magnitude bektoriala da (edo hobeto esanda sasibektoriala). sasibektoreak bireketaren modulua, norabidea eta norantza adierazten ditu torloju baten moduan, hau da, torlojuek bezala biratzen du: erlojuen norantzan barrurantza eta kontrakoan kanporantza.

Definizioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Angularvelocity.png

Abiadura angeluarraren definizio formala hauxe da, denbora unitateko biratutako angelu laua:

  • : Biratutako angelua
  • : Denbora
  • : Biraketaren periodoa
  • : Maiztasuna

Aurreko adierazpenean agerian dagoen bezala ( edo ) abiadura angeluarra eta maiztasunaren arteko erlazioa handia da, koefiziente bat baino ez delako biderkatu edo zatitu behar. Beraz, erabiltzerako orduan (betiere eskalarrak lantzerakoan) gomendagarria da kalkuluetatik ezabatuko duena erabiltzea.

Abiaduraren arteko erlazioa aztertzeko ikusi behar da era orokorrean:

eta konkretuago zirkunferentziaren kasuan:

eta , beraz

: zirkunferentziaren erradioa
: abiadura tangentziala

Bektorialki[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Esan den bezala, abiadura angeluarra sasibektorea (norabidea eta norantza hitzarmenez erabakita dituen bektorea) izan daiteke adierazpen matematikoak eskatzen badu. Adibide gisa abiaduraren adierazpen hau:

: Biderkadura bektoriala adierazten du

Hemendik ondorioztatzen da sasibektorearen izaera: bektorea ren eta ren perpendikularra da aldi berean; beraz biraketaren ardatzaren norabidekoa izango da. Norantza zeinuaren araberakoa izango da eta luzera moduluaren arabera.

Unitateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Orokorrean, Nazioarteko Unitate Sistemaren unitate eratorria erabiltzen da, hau da, radian segundoko (rad/s). Hala ere, askotan erabiltzen da s-1, radiana dimentsiorik gabeko unitate bezala hartzen baita.


Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Abiadura angeluar Aldatu lotura Wikidatan