Pierre Deligne

Wikipedia, Entziklopedia askea
Pierre René Deligne» orritik birbideratua)
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Pierre Deligne
Deligne.jpg
Bizitza
Jaiotza Etterbeek1944ko urriaren 3a (72 urte)
Herrialdea  Belgika
Hezkuntza
Heziketa Bruselako Unibertsitate Askea
Tesi zuzendaria Alexander Grothendieck
Hizkuntzak ingelesa
Lanbidea
Lanbidea matematikaria eta unibertsitateko irakaslea
Jasotako sariak
Kidetza Suediako Zientzien Erret Akademia
Frantziako Zientzien Akademia
Norvegiako Zientzia eta Letren Akademia
Linzeen Akademia
Ameriketako Estatu Batuetako Zientzien Akademia Nazionala
Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia

Pierre René, Deligne bizkondea (Etterbeek, 1944ko urriaren 3a) belgikar matematikaria da. Bruselako Unibertsitate Librean egin zuen lizentzia, eta doktoregorako ikasten jarraitu zuen 1968 arte. 1967-68 urteetan, doktoregoa bukatu baino lehen, Belgikako Ikerketa Zientifikorako Fundazio Nazionaleko kide izan zen. 1968an, Bures-sur-Yvetteko Ikerketa Zientifiko Aurreratuen Institutura joan zen (Frantziara), eta hango kide egin zuten bi urte geroago. 1984an, Princetongo Ikerketa Aurreratuetako Institutura joan zen, eta irakasle aritu zen han. Deligneren ekarpen garrantzitsuenetako bat Weilen hiru aieruen ebazpena da. Aieru horien bidez, geometria aljebraikoa eta zenbaki aljebraikoen teoria sortu zen, eta, lan horri esker, Fields domina jaso zuen Delignek Helsinkiko Matematikarien Nazioarteko Kongresuan (1978). Beste arlo askotan ere lan egin du: Hilberten 21. problema, Hodgeren teoria, moduluen teoria, forma modularrak, Galoisen adierazpideak, L-serieak eta Langlandsen aieruak, eta talde aljebraikoen adierazpideak. Fields dominaz gainera, Suediako Errege Akademia Zientifikoaren Crafoord saria jaso zuen 1988an, geometria aljebraikoan egindako ikerketa-lanari esker.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]