Seul

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Seul
서울
 Hego Korea
Seul montaje.png
Flag of Seoul.png Logo of Seoul, South Korea.svg
Administrazioa
Herrialdea  Hego Korea
Probintzia Sudogwon
Banaketa
administratiboa
25 barruti
Alkatea Park Won-soon Itzuli
Izen ofiziala 서울특별시
Сеул
Ханян
Хансон
Geografia
Koordenatuak 37° 35′ 00″ N, 127° 00′ 00″ E / 37.583333333333°N,127°E / 37.583333333333; 127Koordenatuak: 37° 35′ 00″ N, 127° 00′ 00″ E / 37.583333333333°N,127°E / 37.583333333333; 127
Seul hemen kokatua: Hego Korea
Seul
Seul
Seul (Hego Korea)
Seoul map.png
Azalera 605.25 km²
Altuera 38 m
Mugakideak Gyeonggi eta Incheon
Demografia
Biztanleria 9.806.538 bizt. (uztaila 2018)
Metropolia 25,600,000 (2.017)
Dentsitatea 16.202,46 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera 1394
Ordu eremua UTC+09:00
Hiri senidetuak San Frantzisko, Kairo, Jakarta, New Delhi, Taipei, Ankara, Guam, Teheran, Bogota, Tokio, Mosku, Sydney, Pekin, Ulan Bator, Hanoi, Varsovia, Astana, Atenas, Washington, Bangkok, Tirana, São Paulo, Delhi, Buenos Aires, Mexiko Hiria, Rio de Janeiro, Honolulu konderria, Paris, Erroma, New York eta Honolulu
http://english.seoul.go.kr

Seul[1][2] (koreeraz: 서울), izen ofiziala Seul metropoli hiri berezia (koreeraz: 서울특별시), Hego Koreako hiriburu eta hiririk handiena da. 2017an 10.178.395 biztanle zituen;[3] Incheon hiria eta Gyeonggi probintzia ere hartzen dituen metropoli eremuan, berriz, 25.600.000 pertsona bizi ziren. Hego Koreako merkataritza, finantza, administrazio eta kultura gune nagusia da.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hego Koreako ipar-mendebaldean dago, Han ibaiaren ertzean, Itsaso Horiaren ertzetik 60 kilometrora.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Datu klimatikoak (Seul, 1981–2010 bitartean, muturrekoak 1907–egun)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 14.4 18.7 23.8 29.8 34.4 37.2 38.4 38.2 35.1 30.1 25.9 17.7 38.4
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 1.5 4.7 10.4 17.8 23.0 27.1 28.6 29.6 25.8 19.8 11.6 4.3 17.0
Batez besteko tenperatura (ºC) −2.4 0.4 5.7 12.5 17.8 22.2 24.9 25.7 21.2 14.8 7.2 0.4 12.5
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) −5.9 −3.4 1.6 7.8 13.2 18.2 21.9 22.4 17.2 10.3 3.2 −3.2 8.6
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -22.5 -19.6 -14.1 -4.3 2.4 8.8 12.9 13.5 3.2 -5.1 -11.9 -23.1 -23.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 20.8 25.0 47.2 64.5 105.9 133.2 394.7 364.2 169.3 51.8 52.5 21.5 1450.5
Prezipitazio egunak (≥ 0.1 mm) 6.5 5.8 7.4 7.8 9.0 9.9 16.3 14.6 9.1 6.3 8.7 7.4 108.8
Elur egunak (≥ 1 mm) 8.0 5.2 3.4 0.1 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.1 2.1 6.1 24.9
Eguzki orduak 160.3 163.3 189.0 205.0 213.0 182.0 120.0 152.5 176.2 198.8 153.2 152.6 2066.0
Hezetasuna (%) 59.8 57.9 57.8 56.2 62.7 68.1 78.3 75.6 69.2 64.0 62.0 60.6 64.4
Iturria: Korea Meteorological Administration[4][5][6] (eguzki orduak eta elur egunak)[7]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XI. mendean sortu zuten hiria Gyeong Seong izenaz. 1394. urtean egin zuten Koreako hiriburu. 1910-1945 bitartean, japoniarren inbasioaren garaian, Keijo izena eman zioten. Kalte handiak izan zituen 1950-1953 bitarteko gerran eta molde modernoen arabera eraiki zuten berriro hiria. Bertan egin ziren 1988ko Udako Olinpiar Jokoak.

Banaketa administratiboa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Seul 25 barrutitan (gu) banaturik dago. Hauek dira:

Map Seoul districts de.png
  • Dobong (도봉구)
  • Dongdaemun (동대문구)
  • Dongjak (동작구)
  • Eunpyeong (은평구)
  • Gangbuk (강북구)
  • Gangdong (강동구)
  • Gangnam (강남구)
  • Gangseo (강서구)
  • Geumcheon (금천구)
  • Guro (구로구)
  • Gwanak (관악구)
  • Gwangjin (광진구)
  • Jongno (종로구)
  • Jung (중구)
  • Jungnang (중랑구)
  • Mapo (마포구)
  • Nowon (노원구)
  • Seocho (서초구)
  • Seodaemun (서대문구)
  • Seongbuk (성북구)
  • Seongdong (성동구)
  • Songpa (송파구)
  • Yangcheon (양천구)
  • Yeongdeungpo (영등포구)
  • Yongsan (용산구)

Herri eta hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Seul ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   Euskaltzaindia 38. araua: Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak https://www.euskaltzaindia.eus/dok/arauak/Araua_0038.pdf .
  2.   Euskaltzaindia (2012-06-29) 171. araua: Asiako toponimia https://www.euskaltzaindia.eus/dok/arauak/Araua_0171.pdf. Noiz kontsultatua: 2013-02-11 .
  3.   Seoul: City Overview english.seoul.go.kr http://english.seoul.go.kr/get-to-know-us/seoul-views/meaning-of-seoul/4-population/. Noiz kontsultatua: 2018-4-13 .
  4. Climate data in seoul, 1981 ~ 2010, Korea Meteorological Administration.
  5.   기후자료 극값(최대값) 전체년도 일최고기온 (℃) 최고순위, 서울(108) Korea Meteorological Administration http://www.kma.go.kr/weather/climate/extreme_daily.jsp?type=max_temp&mm=13&x=18&y=9. Noiz kontsultatua: 2013-08-18 .
  6.   기후자료 극값(최대값) 전체년도 일최저기온 (℃) 최고순위, 서울(108) Korea Meteorological Administration http://www.kma.go.kr/weather/climate/extreme_daily.jsp?type=min_temp&mm=13&x=25&y=5. Noiz kontsultatua: 2013-08-18 .
  7.   Climatological Normals of Korea Korea Meteorological Administration https://web.archive.org/web/20161207185450/http://www.kma.go.kr/down/Climatological_2010.pdf .
  8. (Ingelesez)  Sister Cities International, https://user-2221582232.cld.bz/2018-Annual-Report-and-Membership-Directory/42/#zoom=z. Noiz kontsultatua: 2018-07-23 .
  9. (Ingelesez)  Taipei City Council, https://web.archive.org/web/20121102035422/http://web.tcc.gov.tw/eng/sister_cities.htm. Noiz kontsultatua: 2018-07-20 .
  10. (Ingelesez)  Sister Cities International, https://user-2221582232.cld.bz/2018-Annual-Report-and-Membership-Directory/44/#zoom=z. Noiz kontsultatua: 2018-07-23 .

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Seul Aldatu lotura Wikidatan