Fernando VII.a Espainiakoa

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Fernando VII.a Espainiakoa
Fernando VII.a Espainiakoa

Fernando VII.a. Francisco Goyaren margolana.


1813ko abenduak 11 – 1833ko irailak 29
Aurrekoa Josef Bonaparte
Ondorengoa Elisabet II.a Espainiakoa

Jaiotza 1784ko urriaren 14a
San Lorenzo de El Escorial, Madril, Espainia
Heriotza 1833ko irailaren 29a
Madril, Espainia
Ezkontidea
Senideak Aita: Karlos IV.a Espainiakoa
Ama: Maria Luisa Parmakoa
Erlijioa Katolikoa
Sinadura Fernando VII.a Espainiakoa-ren sinadura
Escudo de Carlos III de España Toisón y su Orden variante leones de gules.svg

Fernando VII.a Borboikoa (San Lorenzo de El Escorial, Madril, 1784ko urriaren 14a - Madril, 1833ko irailaren 29a), izengoitiz Desiratua (gaztelaniaz: el Deseado) eta Errege desleiala (gaztelaniaz: el Rey Felón) deitua, bi alditan izan zen Espainiako erregea: 1808an eta 1813-1833 bitartean.

Jesús Mosterín filosofoak honela laburbildu du hark utzitako ondarea:[1]

« Fernando VII, enemigo de la inteligencia, restaurador de la censura y la Inquisición, creador de las escuelas taurinas y gran promotor de las corridas de toros.

(Fernando VII.a, adimenaren etsai, zentsuraren eta Inkisizioaren berrezarle, zezenketa eskolen sortzaile, eta zezenketa ekitaldien sustatzaile handi.)

 »

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Karlos IV.a eta Maria Luisa Parmakoaren semea zen. Maria Luisa erreginaren begiko zen Manuel Godoyren kontrako talde bat bildu zuen bere ingurura. Napoleonekin ezkutuko harremanak izan zituen. 1808ko martxoaren 17an, Karlos IV.a erregetzatik bota eta haren ordez jarri zuen Fernando VII.a Aranjuezko matxinadak. Murat jeneral frantsesak Madril hartu zuenean, Karlos IV.a eta Fernando VII.a Baionara joan ziren, Napoleonek behartuta, eta hark 1808ko maiatzaren 2an erregetza Josef Bonaparteren eskuetan utz zezan lortu zuen. Fernando VII.a Valençayko gazteluan atxilotua egon zen 1814a arte.

Espainiara itzuli zenean, 1812ko Cadizko konstituzio liberala baliogabetu zuen, eta absolutismoa ezarririk liberalen aurkako neurriak hartu zituen. Baina Riego jenerala matxinatu zenean (1820), 1812ko konstituzioa onartzen zuen erregimen liberal bat bideratu zuen Fernando VII.ak (Hirurteko Liberala). Baina bien bitartean, ezkutuan, Fernandok bultzaturik, erregezaleek Itun Santuari dei egin zioten, eta Angoulémeko dukearen laguntzaz aginpide osoa lortu zuen berriro (1823).

Lau aldiz ezkondu zen eta alaba bakarra izan zuen, Elisabet, Maria Kristina Borboikoa bere laugarren emaztearengandik. Emakumeak erregina izatea debekatzen zuen Lege Salikoa indarrik gabe utzi zuen bere alabak erregetza eskura zezan.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Fernando VII.a Espainiakoa Aldatu lotura Wikidatan
  1. Jesús Mosterín: «La España negra y la tauromaquia», El País, 2010-03-11.