Filipe IV.a Espainiakoa

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Filipe IV.a Espainiakoa
Filipe IV.a Espainiakoa

Filipe IV.a, Diego Velázquezen erretratua.


Espainiako erregea
1621eko martxoak 31 – 1665eko irailak 17
Aurrekoa Filipe III.a Espainiakoa
Ondorengoa Karlos II.a Espainiakoa

1621eko martxoak 31 – 1640ko abenduak 1
Aurrekoa Filipe II.a Portugalgoa
Ondorengoa Joanes IV.a Portugalgoa

Jaiotza 1605eko apirilaren 8a
Valladolid, Espainia
Heriotza 1665eko irailaren 17a
Madril, Espainia
Ezkontidea Elisabet Borboikoa
Mariana Austriakoa
Senideak Aita: Filipe III.a Espainiakoa
Ama: Margarita Austriakoa
Erlijioa Katolizismoa
Sinadura Filipe IV.a Espainiakoa-ren sinadura
Escudo de Armas de Felipe II a Carlos II.svg

Filipe IV.a Espainiakoa (Valladolid, 1605eko apirilaren 8a - Madril, 1665eko irailaren 17), ezizenez Handia edo Errege-planeta, 1621-1665 bitartean Espainiako erregea eta 1621-1640 bitartean Portugalgo erregea (Filipe III.a Portugalgoa) izan zen. Bere 44 urte eta 170 eguneko erreinaldia Habsburgo leinuko luzeena izan zen eta Espainiako historiako bigarrena, Filipe V.arena eta gero.

Filipe IV.aren garaian, Europa protestantearen eta Frantzia katolikoaren aurkako guda etengabeak Espainiaren beheraldia ekarri zuen, eta betiko bukatu zen Espainiak Europan zuen nagusitasuna.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Filipe III.a Espainiakoaren eta Margarita Austriakoaren semea zen. 1621ean, 15 urte zituela, aita hil eta Espainia eta Portugalgo errege bilakatu zen[1].

Aginpidea bere begikoen eskuetan utzi zuen, Olivares konde-dukearengan bereziki. Hau Espainiak Europan zuen nagusigoa mantentzen saiatu zen. Garai hartan gerra ugari izan ziren: Frantzian, Valtellinako arazoa zela medio, eta Italiako Alpeetan; Flandesko gerrak ere segitzen zuen; Spinolak Breda hartu zuen; Hogeita Hamar Urteko Gerran parte hartu zuen, Nordlingengo garaipenarekin (1634) eta Rocroiko porrotarekin (1643).

1643an, Olivares kargutik kendu ondoren, erregeak berak hartu zuen gobernatzeko erantzukizuna Luis Mendez de Haro Olivaresen iloba eta Medina de las Torresko dukearen laguntzaz. 1659an Frantziaren aurkako gerra amaitu zen, Faisaien uhartean sinatu zen Pirinioetako Hitzarmenarekin.

Barne politikan, berriz, Bizkaian (Gatzaren matxinada, 1631-1634), Katalunian eta Portugalen matxinadak gertatu ziren, eta Portugalek askatasun osoa lortu zuen.

Ezkontza eta seme-alabak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Felipe IV Artehistoria.jcyl.es


Commons-logo.svg
Commonsen fitxategi gehiago dago honi buruz:
Filipe IV.a Espainiakoa