3. linea (Bilboko metroa)

Wikipedia(e)tik
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Euskotren Trena Logo.svgLogotipo euskotren trena.png
Metro 3. linea
BSicon .svg
tKBHFa ruby + lINT
BSicon tKBHFa ruby.svg
Matiko Euskotren Trena Logo.svg E1, 1D, E3
BSicon .svg tSTR ruby
BSicon .svg tBHF ruby
Uribarri
BSicon .svg tSTR ruby
BSicon .svg
tBHF ruby + lINT
BSicon tBHF ruby.svg
Zazpikaleak/Casco Viejo Símbolo del Metro de Bilbao.svg L1, L2 Euskotren Tranbia Logo.svg TR Letter i in a red circle.svg
BSicon .svg tSTR ruby
BSicon .svg tBHF ruby
Zurbaranbarri
BSicon .svg tSTR ruby
BSicon .svg tBHF ruby
Txurdinaga
BSicon .svg tSTR ruby
BSicon .svg tBHF ruby
Otxarkoaga
BSicon .svg tSTRe ruby
BSicon .svg
KBHFe ruby + lINT
BSicon KBHFe ruby.svg
Kukullaga-Etxebarri Euskotren Trena Logo.svg E1, 1D, E3, E4
3. linea
Irekiera 2017ko apirilaren 8a[1]
Nork ustiatuta Eusko Trenbideak[2]
Martxan dabilen geltoki kopurua 7
Azken luzapena Linearen irekiera
Hurrengo luzapenak
Luzera totala 5,885 km
Material mugikorra EMU 900, EMU 950 (CAF)
Estaldutako udalerriak Etxebarri eta Bilbo

Bilboko metroaren 3. linea Kukullagako geltokian hasi eta Matikoko geltokian bukatzen da, eta bidetik Etxebarri eta Bilbo iparraldeko auzo garaiak erdialdearekin lotzen ditu. Eusko Trenbideak eragileak ustiatzen du[3] eta 2017ko apirilaren 8an ireki zen.[4] Metro lineak jarraipena du Matikotik Lezamako geltokiraino, Euskotrenen Txorierriko linea metro sarean integratzen baita. Hala, metro maiztasuna lortzeko Kukullaga eta Matiko arteko bidaiak egiten dituzten unitateez gain, Kukullaga eta Lezama arteko ibilbideak egiten dituzten trenak ere ibiltzen dira trenbide honetan.

Gerora, trenbidea Bilboko aireportuarekin lotuko da, eta baliteke Sarratuko geltokia eraikitzearekin batera linea geltoki honetaraino luzatzea.

Trenbidea zati ezberdinetan banatzen da, alde batetik Kukullaga eta Matiko arteko metro linea; beste alde batetik Artxandako Tunel Berriak tren bitartez Matiko eta Olako geltokiak lotuz; bestetik Txorierriko trenbidea Ola eta Lezama artean; eta azkenik Sondika eta Aireportuaren arteko trenbide lotura.

Linearen zatiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kukullaga - Matiko linea berria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kukullaga eta Matiko arteko trenbide berriak gauzatzen du 3. metro linea. Tarte honetan lurrazaleko geltoki bat eta lurpeko beste sei geltoki daude martxan, lehenengoa Etxebarriko udalerrian eta gainontzekoak Bilboko udalerriaren barruan. Gaur egun Zazpi Kaleetako geltokian amankomuneko bestibulua eraikitzen bukatzen ari da San Nikolas plazatxoan, geltokia martxan dagoen bitartean. Geltoki honek zerbitzu ematen dizkio Bilboko metroaren 1., 2. eta 3. lineei. Bestalde, Matikoko geltokia Euskotren Trena eragilearen Txorierri linearen parte izan zen, 2010eko maiatzaren 15ean metro linearen lanak zirela eta itxiarazi zen arte, geltoki berria eraikitzeko. Gauza bera gertatu zen Zumalakarregiko geltokiarekin, metro linea berriko Uribarriko geltokira sarbideetariko bat dena.

Tarte honek 7,5 minutuko maiztasuna du lanegunetan, 10 minutukoa asteburuetan, eta 15 minutukoa gaueko zerbitzuan.[5]

Artxandako Tunel Berriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bilbo eta Sondika udalerrien artean, Artxanda mendipean, Artxandako Tunel Berriak eraikitzen ari dira. Tunel berrietan zehar trenbide bikoitzeko trazadura gauzatzen ari da, metro linea Txorierrira luzatuz, Matiko eta Olako geltokiak lotuta. Tunelak 3. linearekin batera irekiko dira, Euskotrenen Txorierriko linea metro sarean integratuz. Gaur egun Txorierria eta Bilbo lotzen dituen Euskotrenen trenbideak Artxanda zeharkatzen duen trenbide bakarreko tunela gurutzatzen du. Trenbide bakarreko tunela izateagatik, tren linea horretan maiztasun eskasak eskaintzen dira. Euskotrenen ustiapen planaren arabera, tunel berriak martxan jartzean maiztasuna bikoiztuko da. Bestalde, tunel zaharra tunel berrien larrialdi-irteera izango da.

Txorierriko trenbidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egun Euskotrenek ustiatzen duen Txorierriko trenbidea metroaren 3. linearekin lotuko da, azken honi jarraitasuna emanez baina metro sistematik kanpo. Lotura Sondikako geltokian gauzatuko da, geltokia zaharberrituta eta trenen martxa-aldaketa ezabatuta. Aurretik, Olako geltokia birkokatuko da. Sondikatik Lezamarainoko tartea Euskotrenek gaur egun ustiatzen duen tren linea da.

Tarte honetan eskainiko den maiztasuna 15 minutukoa izango da, gaur egungo bikoitza, alegia.[6]

Bilboko aireportuarekin trenbide lotura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009ko urtarrilaren 30ean jakinarazi zen Bilbo-Loiu aireportura trenbide lotura eraikiko zela, Sondikako geltokitik abiatuta 2.800 metro luzedun adarraren bidez. Ez da argitu noizko espero den adar honen lanak abiatzea, ezta trenbide honen irekitzea ere. 2017ko martxoaren 29an Vicente Reyes Bizkaiko Foru Aldundiaren Garraio, Mugikortasun eta Lurraldearen Kohesioa Sustatzeko Foru Ahaldunak adierazi zuen Bilbo eta aireportua trenbidez lotzea ez dela premiazkoa, aditzera emanez trenbide loturaren proiektua geldiunean utziko dela.[7]

Izena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Proiektua aurkeztu zenean "Bilboko Trenbide Metropolitarraren 3. linea" izena erabili zen, Metro Bilbao S.A. enpresak 1. linea eta 2. linea ustiatzen dituela. 3. linea, ordea, Eusko Trenbideak enpresak ustiatzen du, linea honen bitartez Euskotrenen Donostiako, Durangaldeko eta Urdaibaiko tren lineek Bilborako sarbide berria izango dutela. Bestalde, kontrako muturretik, Txorierriko linea Bilbo - Donostia trenbidearekin lotuta gelditu da dagoeneko.

Eragilea Euskotren Trena markaduna izateak, gainontzeko lineak Metro Bilbaorenak izanda, liskar politikoa sortu zuen proiektua aurkeztu zen garaian.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007ko otsailaren 21ean Eusko Jaurlaritzak Bilboko Trenbide Metropolitarraren 3. linearen ibilbidea aurkeztu zuen, 6 geltokiduna, San Antonio Etxebarri - Uribarri arteko trenbidea hain zuzen ere. Zazpi Kaleetako geltokian Errekalde auzora lotunea egongo zen.

2008ko urtarrilaren 25ean 3. linearen behin-betiko ibilbidea aurkeztu zen, 7 geltokiduna. Aurreko ibilbideari Matikoko geltokia gaineratu zitzaion Uribarriko geltokiaren ondoren, eta Errekalde auzorako lotunea baztertu zen, horren ordez egun berean aurkeztu berri zen 4. linea helduko zela. Lanak 2008ko udan hastekotan zirela esan zen, nahiz eta 2009ko udaberrira arte hasi ez ziren, eta 2013an martxan jarriko zen. Norman Foster arkitektoak lurpeko geltoki berrien diseinua egingo zuen, Matikoko geltokia salbu.

2009ko urtarrilaren 30ean Loiuko aireportuarekin trenbide lotura aurkeztu zuen Eusko Jaurlaritzak. Matikoko geltokia eta Bilboko aireportua 7 minututan lotuko zituen aldirikoen trenbide berria Euskotren Trenak ustiatuko zuen, eta Metroaren 3. linearekin lotunea izango zuen Matikoko geltokian. Era berean, Euskotren Trenaren Txorierriko linean hobekuntzak egingo ziren, Artxandako tunel berriak bai aireportuko zein Txorierriko trenek erabiliko baitzituzten.[8]

2015eko martxoaren 27an Eusko Jaurlaritzak jakinarazi zuen Metroaren 3. linearen lanak zirela eta, Euskotrenen Txorierriko linean mozketak izango zirela, Zazpi Kaleetako geltokian eskaintzen zituen zerbitzuak etenik. Era berean, Euskotrenen Txorierriko linea metro sarean integratuko zela adierazi zen, 3. linea berriaren bitartez. Hala, Etxebarri eta Matiko arteko linea irekitzearekin batera, Artxandako Tunel berriak ireki eta Txorierriko linea metro sarearekin bat egiten du, tren batzuk Lezama eta Kukullaga arteko ibilbidea eginez, 3. linearen maiztasunak betetzeko.

2017ko apirilaren 8an 3. linea ireki zen.

Garapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009ko apirilan Etxebarri-Norte - Txurdinaga tartea esleitu zen, 2.680 metroko luzerarekin.

Urte bereko uztailaren 29an 3. linearen lehenengo fasearen lanak, eta Ola - Sondika tartearen informazio azterlana esleitu ziren.

2009ko abuztuaren 8an Eusko Jaurlaritzak Txurdinaga - Zazpi Kaleak eta Zazpi Kaleak - Uribarri tarteak esleitu zituen.

2009ko urriaren 19an Artxandako Tunel Berrien lanak hasi ziren, eta ordurako Sondika - Aireportua tartearen alternatiben azterlana idatzita eta aurkeztuta zegoen.

2010eko otsailaren 10ean 3. linearen lehen harria jarri zen, Bilboko Gasaren plazan.

Urte bereko maiatzaren 15ean Matiko - Zazpi Kaleak tarteko lanak hasi ziren, eta Euskotren Trenaren Txorierriko linea itxi zen Deustu - Zazpi Kaleak tartean. Gainera, Loruri-Ciudad Jardín geltokia martxan jarri zen berriro.

2010eko urriaren 15ean linearen luzapena aurkeztu zen Basauri udalerriko Sarratu auzora. Geltoki berri batean Metroaren 3. eta 5. lineak, eta Euskotren Trenaren Bilbo-Donostia eta Bilbo-Bermeo lineak lotuko ziren.[9]

2013ko abenduaren 27an Eusko Jaurlaritzak eta Bizkaiko Foru Aldundiak finantziaketa hitzarmena sinatu zuten Zumalakarregiko geltokian, 279 milioi euroko kostuarekin metroaren 3. linea 2016an abiaraziko dela aurreikusita.[10]

2015eko martxoaren 30ean Zurbaranbarri eta Etxebarri arteko tartean gelditzen zen lotu gabeko tarte bakarrean tunelaren bat egitea gauzatu zen, Txurdinaga eta Otxarkoaga artean.

2016ko otsailaren 17an Metroaren Zazpi Kaleetako geltokiko San Nikolas sarbidea zerbitzuz kanpo gelditu zen, Zazpi Kaleetako geltoki berria, hiru lineen arteko lotuneduna, eraiki ahal izateko. Lanek dirauten bitartean sarbidea itxita mantentzen da, salbu 2016ko Bilboko Aste Nagusian eta urte bereko San Tomas jaian, data horietan 1. eta 2. lineetako geltokirako sarbideak behin-behineko irekiera izan baitzuen, geltokiak egun horietan jasotzen duen jendetzari erantzun egokia emateko.

2017ko apirilaren 8an 3. linea ireki zen.

Geltokiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Metro Bilbao L3.svg

Lotuneak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Matiko: Euskotren Trenaren E1 (Matiko-Bilbo - Amara-Donostia), 1D (Matiko - Traña) eta E3 (Lezama - Kukullaga-Etxebarri) lineak.
  • Zazpikaleak/Casco Viejo: Metroaren 1. eta 2. lineak.
  • Kukullaga-Etxebarri: Euskotren Trenaren E1 (Matiko-Bilbo - Amara-Donostia), 1D (Matiko - Traña), E3 (Lezama - Kukullaga-Etxebarri) eta E4 (Bilbo-Atxuri - Bermeo) lineak.

Datozen luzapenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Gaztelaniaz)  La línea 3 del metro será inaugurada el 8 de abril con un acto social abierto. Deia, Noticias de Bizkaia, http://www.deia.com/2017/03/14/bizkaia/la-linea-3-del-metro-sera-inaugurada-el-8-de-abril-con-un-acto-social-abierto. Noiz kontsultatua: 2017-03-14 .
  2.   Deia, «Euskotren será la encargada de gestionar el nuevo trazado», http://www.deia.com/2013/03/14/bizkaia/euskotren-sera-la-encargada-de-gestionar-el-nuevo-trazado. Noiz kontsultatua: 2013-03-16 .
  3.   Euskotren, «3. Lineak Metroaren Sarean sartuko du Txorierri», http://www.euskotren.eus/sites/www2.euskotren.es/files/Folleto_Linea3_v2%20copia2.pdf. Noiz kontsultatua: 2015-03-31 .
  4. (Gaztelaniaz)  La línea 3 del metro será inaugurada el 8 de abril con un acto social abierto. Deia, Noticias de Bizkaia, http://www.deia.com/2017/03/14/bizkaia/la-linea-3-del-metro-sera-inaugurada-el-8-de-abril-con-un-acto-social-abierto. Noiz kontsultatua: 2017-03-14 .
  5.   L3: Matikotik Kukullaga/Etxebarrira 7,5 minutuz behin | Euskotren, http://www.euskotren.eus/es/node/4389. Noiz kontsultatua: 2017-03-31 .
  6.   Eusko Jaurlaritza, «Euskotrenen 2013-2019 aldiko ustiaketa-txostena», http://www.parlamento.euskadi.net/irud/10/00/028181.pdf. Noiz kontsultatua: 2015-04-01 .
  7. (Gaztelaniaz)  Bizkaia no ve "acuciante" la conexión ferroviaria con el aeropuerto de Bilbao. Deia, Noticias de Bizkaia, http://www.deia.com/2017/03/29/bizkaia/bizkaia-no-ve-acuciante-la-conexion-ferroviaria-con-el-aeropuerto-de-bilbao-. Noiz kontsultatua: 2017-03-31 .
  8.   El Correo, «Adjudican las obras del túnel de Artxanda que unirá por tren Bilbao y el aeropuerto», http://www.elcorreodigital.com/alava/20090729/vizcaya/adjudican-obras-tunel-artxanda-20090729.html. Noiz kontsultatua: 2013-03-16 .
  9.   El Correo, «Tres ramales de metro confluirán en Basauri al llegar también la Línea 3», http://www.elcorreo.com/vizcaya/v/20101015/vizcaya/tres-ramales-metro-confluiran-20101015.html. Noiz kontsultatua: 2013-03-16 .
  10.   Eusko Jaurlaritza Irekia, «Eusko Jaurlaritzak eta Bizkaiko Foru Aldundiak metroaren 3. linea 2016an abiarazi ahalko dela aurreikusi dute», http://www.irekia.euskadi.net/eu/news/17370-eusko-jaurlaritzak-eta-bizkaiko-foru-aldundiak-metroaren-linea-2016an-abiarazi-ahalko-dela-aurreikusi-dute. Noiz kontsultatua: 2013-12-27 .

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]