Ipar Marianak

Wikipedia, Entziklopedia askea
Ipar Marianak
Commonwealth of the Northern Mariana Islands
Sankattan Siha Na Islas Mariånas
Ereserkia: Gi Talo Gi Halom Tasi (en) Itzuli
Leloa: In God we Trust
Flag of the Northern Mariana Islands.svg
flag of the Northern Mariana Islands (en) Itzuli
Seal of the Northern Mariana Islands.svg
Northern Mariana Islands in United States.svg
Geografia
Hiriburua
eta hiri handiena
Saipan
15°11′0″N 145°45′0″E
Azalera477 (195.)
Ura %90,77
Punturik altuenaMount Agrihan (en) Itzuli
Punturik sakonenaOzeano Barea
KontinenteaOzeania
Administrazioa
Gobernu-sistemaDemokrazia
PresidenteaBarack Obama
Governor of the Northern Mariana Islands (en) ItzuliRalph Torres
LegebiltzarraNorthern Mariana Islands Commonwealth Legislature (en) Itzuli
Epai autoritateaNorthern Mariana Islands Supreme Court (en) Itzuli
Demografia
Biztanleria55.144 (2017) (198.)
Green Arrow Up.svg1.289 (2013)
Dentsitatea118,84 bizt/km² (-)
Hizkuntza ofizialak
Erabilitako hizkuntzak
Ezkontzeko adinagenero guztiak: 18
Ekonomia
BPG per capita28.888 US$ (2017)
Green Arrow Up.svg6.171 (2016)
Historia
Sorrera data: 1898
Bestelako informazioa
Aurrezenbakia+1670
ISO 3166-1 alpha-2MP
ISO 3166-1 alpha-3MNP
Ordu eremua
Internet domeinua.mp
gov.mp

Ipar Marianak edo Ipar Mariana uharteak[1], AEBekin bategite politikoa duen mankomunitate bat da, eta Ozeano Barearen iparraldean dago kokatuta. Mariana uharteetako iparraldeko 14 irlaz osatuta dago, Hawaii eta Filipinen artean. 477 km²ko azalera dute guztira.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Uharte hauetara iritsi zen aurreneko europarra Magallanes izan zen, 1521ean Guamen. Uharte hauek Espainiako erregearentzat erreklamatu zituen.

Hispaniar-Amerikar gerratean galtzaile suertatu ostean, Espainiak Guam Estatu Batuei eman behar izan zion, 1898an, eta hurrengo urtean Marianako beste guztia Alemaniari salduz. Lehen Mundu Gerran galdu ostean, Japoniak hartu zituen irlak, baina Bigarren Mundu Gerran, Estatu Batuak egin zen irlen kontrolarekin 3 asteko borroka baten ostean.

1970. urtean Mariana uharteek ez zuten independentzia eskatu, Estatu Batuekin lotura estutzea baizik. 1975. urtean Ipar Marianen mankomunitatea sortzen zuen ituna sinatu zen, Estatu Batuekin akordioan.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]