Ipar Marianak
| Ipar Marianak | |||
|---|---|---|---|
| Ereserkia: Gi Talo Gi Halom Tasi (en) | |||
| Goiburua: baliorik ez | |||
| |||
| Geografia | |||
| Hiriburua | Saipan (en) 15°12′44″N 145°45′16″E | ||
| Azalera | 464 km² Ura %90,77 | ||
| Punturik altuena | Mount Agrihan (en) | ||
| Punturik sakonena | Ozeano Barea (0 m) | ||
| Kontinentea | Uharteetako Ozeania | ||
| Administrazioa | |||
| Legebiltzarra | Northern Mariana Islands Commonwealth Legislature (en) | ||
| Epai autoritatea | Northern Mariana Islands Supreme Court (en) | ||
| Demografia | |||
| Biztanleria | 47.329 | ||
| Dentsitatea | 102 bizt/km² | ||
| Hizkuntza ofizialak | ikusi
| ||
| Erabilitako hizkuntzak | ikusi
| ||
| Ezkontzeko adina | genero guztiak: 18 | ||
| Ekonomia | |||
| BPG per capita | 28.888 $ (2017) | ||
| Historia | |||
| Sorrera data: 1898 | |||
| Bestelako informazioa | |||
| Aurrezenbakia | +1670 | ||
| ISO 3166-1 alpha-2 | MP | ||
| ISO 3166-1 alpha-3 | MNP | ||
| Ordu eremua | ikusi
| ||
| Internet domeinua | .mp | ||
| gov.mp | |||
Ipar Marianak edo Ipar Mariana uharteak[1], AEBekin bategite politikoa duen mankomunitate bat da, eta Ozeano Barearen iparraldean dago kokatuta. Mariana uharteetako iparraldeko 14 irlaz osatuta dago, Hawaii eta Filipinen artean. 477 km²ko azalera dute guztira.
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Uharte hauetara iritsi zen aurreneko europarra Magallanes izan zen, 1521ean Guamen. Uharte hauek Espainiako erregearentzat erreklamatu zituen.
Hispaniar-Amerikar gerratean galtzaile suertatu ostean, Espainiak Guam Estatu Batuei eman behar izan zion, 1898an, eta hurrengo urtean Marianako beste guztia Alemaniari salduz. Lehen Mundu Gerran galdu ostean, Japoniak hartu zituen irlak, baina Bigarren Mundu Gerran, Estatu Batuak egin zen irlen kontrolarekin 3 asteko borroka baten ostean.
1970. urtean Mariana uharteek ez zuten independentzia eskatu, Estatu Batuekin lotura estutzea baizik. 1975. urtean Ipar Marianen mankomunitatea sortzen zuen ituna sinatu zen, Estatu Batuekin akordioan.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Euskaltzaindia. (2012-03-30). 168. araua: Ozeaniako toponimia. .