Zortzimilako

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Hainbat 8000ko espaziotik ikusiak

Zortzimilakoak 8.000 metrotik gora duten 14 mendi dira, guztiak ala guztiak Himalaia mendilerroan kokatua. Munduan hamalau mendi hauek igo zituen lehenengo gizakia Reinhold Messner italiarra izan zen, 1986ko Urriaren 16an. Hori lortzen seigarrena Juanito Oiarzabal euskalduna izan zen eta hamargarrena Alberto Iñurrategi.

Historian lehenengo aldiz igo zuten lehendabiziko tontor hauetakoa 1950ean, Annapurna hain zuzen ere. Lehenengo igoera beranduena 1964an izan zen, Shishapangma.

Zortzimilakoak igo dituen lehenbiziko emakumea Oh Eun-Sun hegokorearra izan da. Lehia horretan Edurne Pasaban euskalduna eta Wanda Rutkiewicz poloniar-lituaniarrak ere parte hartu zuten.

Mendien zerrenda[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Altueraren arabera ordenatuta jarraian agertzen dira hamalau tontor ezagunak, parentesi artean garaiera metrotan eta jarraian kokapen geografikoa herrialdeen arabera eta dokumentatutako lehenengo igoeraren urtea:

  1. Everest (8.850 m):  Nepal /  Txina. 1953.
  2. K2 (8.611 m):  Pakistan /  Txina. 1954.
  3. Kangchenjunga (8.586 m):  Nepal /  India. 1955.
  4. Lhotse (8.545 m):  Nepal /  Txina. 1956.
  5. Makalu (8.462 m):  Nepal /  Txina. 1955.
  6. Cho Oyu (8.201 m):  Nepal /  Txina. 1954.
  7. Dhaulagiri (8.167 m):  Nepal. 1960.
  8. Manaslu (8.163 m):  Nepal. 1956.
  9. Nanga Parbat (8.126 m):  Pakistan. 1953.
  10. Annapurna (8.091 m):  Nepal. 1950.
  11. Gasherbrum I (8.068 m):  Pakistan /  Txina. 1958.
  12. Broad Peak (8.047 m):  Pakistan /  Txina. 1957.
  13. Gasherbrum II (8.035 m):  Pakistan /  Txina. 1956.
  14. Shishapangma (8.027 m):  Txina. 1964.

Zortzimilako guztiak igo dituzten mendizaleen zerrenda[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gizonezkoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Izena Urteak Herrialdea
1 Reinhold Messner 1970-1986  Italia
2 Jerzy Kukuczka 1979-1987  Polonia
3 Erhard Loretan 1982-1995  Suitza
4 Carlos Carsolio 1985-1996  Mexiko
5 Krzysztof Wielicki 1980-1996  Polonia
6 Juanito Oiarzabal 1985-1999  Euskal Herria
7 Sergio Martini 1976-2000  Italia
8 Park Young Seok 1993-2000  Hego Korea
9 Hong-Gil Um 1993-2001  Hego Korea
10 Alberto Iñurrategi 1991-2002  Euskal Herria
11 Hang Wang Yong 1994-2003  Hego Korea
12 Vladislav Terzyul 1993-2004  Ukraina
13 Ed Viestur 1989-2005 Ameriketako Estatu Batuak
14 Alan Hinkes 1987-2005  Erresuma Batua
15 Silvio Mondinelli 1993-2007  Italia
16 Ivan Vallejo 1999-2008  Ekuador
17 Denis Urubko 2000-2009  Kazakhstan
18 Ralph Dujmovits 1990-2009  Alemania
19 Veikka Gustafsson 1993-2009  Finlandia
20 Andrew Lock 1993-2009  Australia
21 João Garcia 1993-2010  Portugal
22 Piotr Pustelnik 1990-2010  Polonia

Emakumezkoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Izena Urteak Herrialdea
1 Edurne Pasaban 2001-2010  Euskal Herria
2 Oh Eun-sun 1997-2010  Hego Korea
3 Gerlinde Kaltenbrunner 1998-2011  Austria

Hildakoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2013ko datuen arabera, horrela gelditu ziren ordenatuta zortzimilakoak heriotza tasari eta hildako pertsonen kopuruari dagokienez:

  1. Annapurna: %33.5 (191 igoera / 61 hildako).
  2. K2: %29.5 (306 / 81).
  3. Nanga Parbat: %20.7 (335 / 68).
  4. Dhaulagiri: %15.7 (448 / 69).
  5. Kangchenjunga: %14.5 (283 / 40).
  6. Manaslu: %9.9 (661 / 65).
  7. Makalu: %8.9 (361 / 31).
  8. Gasherbrum I: %8.9 (334 / 29).
  9. Shishapangma: %8.4 (302 / 25).
  10. Broad Peak: %5.3 (404 / 21).
  11. Everest: % 4.0 (5656 / 223).
  12. Lhotse: %2.8 (461 / 13).
  13. Gasherbrum II: %2.3 (930 / 21).
  14. Cho Oyu: %1.4 (3138 / 44).

Iruditegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]