A-21

Wikipedia, Entziklopedia askea
Pirinioetako Autobia
A-21Spain.png
Autoviaesp a21.png
Kokapena
HasieraIruñea
AmaieraJaka
Deskribapena
Luzera110km

Pirinioetako autobia Nafarroako eta Espainiako autobia bat da, Iruñea eta Jaka lotzen dituena eta, eskala txikiagoan, Euskal Herria eta Katalunia  A-23  eta  A-22  bidez.

Nafarroako Gobernuak eraiki zuen 2005 eta 2012 urteen artean  N-240  errepidearen trazadura zaharraren gainean, Iruña eta Esa arteko eta gaur egun  NA-2420  errepidea. Bestalde, Espainiako Gobernuak ia ez du bere zatia gauzatu gaur arte, zatiaren erdia baino gehiago eraiki gabe baitago.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

 N-240  errepideak Tarragona eta Bilbo lotzen zituen Lleida, Uesca, Iruña eta Gasteiztik.  A-10  autobidea eraiki ondoren, Nafarroako Gobernuak beste bi autobide eraikitzea planifikatu zuen: A-12  eta  A-21 .

Horrela, pixkanaka-pixkanaka, azpiegituraren etorkizuneko ibilbidea zehaztu zen, Iruñetik abiatu eta Espainiako mugaraino iritsiko zena, Zangozatik gertu. Hortik Espainiako Gobernua arduratuko litzateke azpiegitura Uescaraino jarraitzeaz. Horretarako bi formula zeuden: Jakara arte eta gero Uescara  A-23 tik, kostuak aurreztuz, edo zuzenean Uescara  A-132  errepidea, alternatiba garestia baina laburra. Azkenean, kosturik txikieneko aukeraren alde egin zuen.

Autobiaren Nafarroako zatia eraikitzeko eta ondoren ustiatzeko kontratua administrazio-emakida bidez esleitu zen, gehienez ere 30 urterako (iraungitze-data 2039), itzalpeko bidesariaren modalitatearen bidez. Erabiltzaileek ez dute ordaindu beharrik izango, eta Nafarroako Gobernuak aldian-aldian ordainduko dizkio tarifak emakidaren sozietate titularrari, trafikoaren eta azpiegituraren erabilgarritasunaren arabera.

Sozietate emakidadunak Autovía del Pirineo, S.A. du izena, eta honako hauek osatzen dute: Construcciones Mariezcurrena S.L., Construcciones Luciano Elcarte S.L. eta Iridium Concesiones de Infraestructuras S.A., Grupo ACS eraikuntza-enpresaren emakidaduna.[1]

Nafarroako zatia XXI. mendean hasi zen lanean,  A-12  errepidearekin batera, baina lehentasun handiagoa eman zitzaion lehen azpiegitura horri. Hala ere, horrek ez zuen eragotzi 2005ean lehen zatia irekitzea, Noain eta Imarkoain artean, eta urtebete geroago, 2006an, hurrengoa, Elo arte.

2008an kateatu zuen azpiegitura Izkoraino luzatuko zuen zatia eta bi urte gehiago itxaron behar izan zen, 2010era arte, Irunberriko lurretatik autobia ikusteko. Azkenik, 2012an, Ledeako eta Esako tunelak eraiki ziren, eta horiei esker iritsi zen autobia Euskal Herriko mugaraino.

Hala ere, Espainiako zatia ez zegoen batere garatuta. Denbora horretan guztian, 8 kilometro baino ez zituzten ireki, Nafarroako zati osoaren aurka 2012an. Gainera, zati horiek, Artieda eta Villa-reyal d'a Canal artekoak, uharte bat ziren, ez baitzuten beste zatirik lotzen.

Egia da tartean, azpiegitura hori Berdungo kanalean sartzen da. Pirinio aurreko mendilerroen eta Pirinioen artean dago, ekialdetik mendebaldera. Inguru honetako material nagusia margak dira, itsas jatorri sedimentario oso deleznabagarria duen materiala, non amildegi sakonak sortzen diren, eraikuntza garestitzen dutenak. Gainera, nukleo txikiak eta gurdi-ardatzak sakabanatuta daudenez, lotune ugari egin behar dira, azken kostua ere igoko dutenak.

Era berean, neguko izozteak eta elurteak ahalik eta txikienak izan daitezen, Berdungo kanalaren iparraldetik joan behar du autobiak, eguzki-argi gehien izateko, eta, aldi berean, Esako urtegiaren zatiak mendi-hegaletatik gora egin behar du, ur-lamina gainditzeko.

Hala ere, erritmo espainiarrak oso motel jarraitu zuen, hiru urte geroago 2 kilometro ireki zituelarik. Orduan, lan eta kontratu guztiak geldiarazi ziren, baina 2018ra arte ez ziren lanean hasi. Horrela, 2019an Puent d'a Reina de Chaca eta Jaka artean beste bi tarte ireki ahal izan ziren.

2020. urtearen hasieran, hiru zati zeuden lehiatzeke: TiermasZigoze (gutxienez 2008tik lanetan), Villa-reyal d'a CanalPuent d'a Reina de Chaca eta Mendebaldeko Jaka ↔ Iparraldeko Jaka (azken biak lanak hasi ere egin gabe).

Tarteak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Izena Tarteunea Egoera (2021) Luzera (km)
A-21Spain.png Iruña  AP-15   A-15  - Noaingo Lotura 2005[2] 1,2
A-21Spain.png Noaingo lotura - Monreal 2006[3] 8,9
A-21Spain.png Monreal - Izko 2008[4] 12,2
A-21Spain.png Izko - Judasen Benta 2010[5] 7,3
A-21Spain.png Judasen Benta - Esa 2012[6] 10,1
A-21Spain.png Esa - Nafarroa/Aragoi(Zaragoza) muga 2012[7] 5,8
A-21Spain.png Nafarroa/Aragoi(Zaragoza) muga - Tiermas 2013[8] 4,4
A-21Spain.png Tiermas - Zigoze Lanean: (Lan amaitzea: 2022an)[9] 6,6
A-21Spain.png Zigoze - A-1601 2015[10] 2,5
A-21Spain.png A-1601 - Barranco de Colladas 2011[11] 2,9
A-21Spain.png Barranco de Colladas - Zaragoza/Huesca muga 2011[12] 5,4
A-21Spain.png Zaragoza/Huesca muga - Puente la Reina de Jaca Proiektua bukatuta (lanak lizitatzea falta da)[13] 11,63
A-21Spain.png Puente la Reina de Jaca - Santa Cilia 2019[14] 7,2
A-21Spain.png Santa Cilia - Jaka Mendebaldea 2019[15] 9
A-21Spain.png Jaka Mendebaldea - Jaka Iparraldea  A-23  Proiektua bukatuta (lanak lizitatzea falta da)[16] 8

Ibilbidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Abiadura Ikurra Irteera Errailak Irteera izena (Jakako norabidea) Irteera izena (Iruñako norabidea) Errailak Lotzen duen errepidea Oharrak
Spain traffic signal r301-80.svg
AutobiaEus1.png AutobiaEus2.png
Spain traffic signal s11a.svg
Pirinioetako Autobiaren
hasiera
Pirinioetako Autobiaren
amaiera
Spain traffic signal s60b.svg
 A-15   AP-15 
Limite velocidad 120 autovia.png
Área de Servicio.png
AB-AS.svgSurtidorAutovia.pngRestauranteAutovia.png
Spain traffic signal s11a.svg
Noaingo Zerbitzugunea
Spain traffic signal s11a.svg
Limite velocidad 120 autovia.png
Salida-entrada autovia.png
AB-AS.svg10
Spain traffic signal s11a.svg
Dorre
Zabalegi
Zulueta
Dorre
Spain traffic signal s11a.svg
 NA-2420 
Limite velocidad 120 autovia.png
Salida-entrada autovia.png
AB-AS.svg13
Spain traffic signal s11a.svg
Elortz
Elortz
Zulueta
Zabalegi
Spain traffic signal s11a.svg
 NA-2420 
Limite velocidad 120 autovia.png
Salida-entrada autovia.png
AB-AS.svg16
Spain traffic signal s11a.svg
Urrotz
Arrizabalaga
Elo
Urrotz
Arrizabalaga
Spain traffic signal s11a.svg
 NA-234   NA-2420 
Limite velocidad 120 autovia.png
Salida-entrada autovia.png
AB-AS.svg22
Spain traffic signal s11a.svg
Getze
Altzorritz
Idotzin
Abintzao
Getze
Altzorritz
Elo
Idotzin
Spain traffic signal s11a.svg
 NA-2420 
Limite velocidad 120 autovia.png
Salida-entrada autovia.png
AB-AS.svg28
Spain traffic signal s11a.svg
Izko
Izko
Abintzao
Spain traffic signal s11a.svg
 NA-2420 
Limite velocidad 120 autovia.png
Salida-entrada autovia.png
AB-AS.svg35
Spain traffic signal s11a.svg
Kaseda
Oibar
Irunberri
 Irunberriko arroila   Arbaiungo arroila 
 Larra-Belagua   Erronkariko ibarra 
 Iratiko oihana   Zaraitzuko ibarra 
Irunberri
Oibar
Kaseda
 Irunberriko arroila   Arbaiungo arroila 
 Larra-Belagua   Erronkariko ibarra 
 Iratiko oihana   Zaraitzuko ibarra 
Spain traffic signal s11a.svg
 NA-534   NA-150 
Limite velocidad 120 autovia.png
Salida-entrada autovia.png
AB-AS.svg36
Spain traffic signal s11a.svg
 Portal del Pirineo 
Nardoze Alduate
Spain traffic signal s11a.svg
 NA-2420 
Limite velocidad 120 autovia.png
Salida-entrada autovia.png
AB-AS.svg42
SurtidorAutovia.pngRestauranteAutovia.png
Cafeteria.pngHotelAutovia.png
Spain traffic signal s11a.svg
Ledea
Ledea
Spain traffic signal s11a.svg
 NA-2420 
Limite velocidad 100 autovia.png
Spain traffic signal s5.png
Spain traffic signal s11a.svg
Ledeako tunela 945m
Ledeako tunela 945m
Spain traffic signal s11a.svg
Limite velocidad 120 autovia.png
Salida-entrada autovia.png
AB-AS.svg47
RestauranteAutovia.png HotelAutovia.png
Spain traffic signal s11a.svg
Esa
 Xabier 
 Leireko monasterioa 
Esa
 Xabier 
 Leireko monasterioa 
Spain traffic signal s11a.svg
 NA-2420 
Limite velocidad 100 autovia.png
Spain traffic signal s5.png
Spain traffic signal s11a.svg
Esako tunela 1648m
Esako tunela 1648m
Spain traffic signal s11a.svg
Limite velocidad 120 autovia.png
Autovía o autopista.svg
Spain traffic signal s11a.svg
IndicadorCAAragón Zaragoza.png
Indicador CANavarra (vasco).png
Spain traffic signal s11a.svg
Limite velocidad 120 autovia.png
Salida-entrada autovia.png
AB-AS.svg56
Spain traffic signal s11a.svg
Jaka
Spain traffic signal s11a.svg
 N-240 
Limite 40.png
Autovía o autopista.svg
Desdoblamiento nacional en proyecto.svg
Spain traffic signal s52d.png
AutobiaEus2.png
Jaka jarraitzen du  N-240 
AutobiaEus1.png
Spain traffic signal s53.svg
 N-240 
Spain traffic signal tp18.svg
Limite velocidad 120 autovia.png
Desdoblamiento nacional en proyecto.svg
Autovía o autopista.svg
Spain traffic signal s53.svg
AutobiaEus1.png
AutobiaEus2.png
Iruña jarraitzen du  N-240 
Spain traffic signal s52d.png
 N-240   A-137 
Spain traffic signal tp18.svg
Limite velocidad 120 autovia.png
Salida-entrada autovia.png
AB-AS.svg65
Spain traffic signal s11a.svg
Artieda
Sause
Artieda
Sause
Spain traffic signal s11a.svg
 A-1601 
Limite velocidad 120 autovia.png
Salida-entrada autovia.png
AB-AS.svg71
Spain traffic signal s11a.svg
Asso-Veral
Asso-Veral
Miramont
Spain traffic signal s11a.svg
Limite 40.png
Autovía o autopista.svg
Desdoblamiento nacional en proyecto.svg
Spain traffic signal s52d.png
AutobiaEus2.png
Jaka jarraitzen du  N-240 
AutobiaEus1.png
Spain traffic signal s53.svg
 N-240 
Spain traffic signal tp18.svg
Limite 40.png
Autovía o autopista en construcción.svg
Fago - Jaka obretan/proiektua
Fago - Jaka obretan/proiektua
Spain traffic signal tp18.svg

Zirkulazioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Autobia honek ez du saturazio-zantzurik. Izan ere, zirkulazioa arina izaten da beti, noizean behin ezusteko txikiren bat izan ezik.

Trukagailuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Autobia trukagailu battik igarotzen da:

Tarte sentikorrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ez dago tarte sentikorrak autobian.

Zerbitzuguneak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Autobiak zerbitzugune hauek ditu:[17]

Autobiak atsedengune hauek ditu:[18]

  • autobiak ez du seinaleztatutako atsendegunerik

Begiratokiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egun, autobiak ez du seinaleztatutako begiratokirik.[19]

Kamerak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Autobiak kamera bat ditu puntu hauetan:[20]

Radar finkoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egun, ez dago radar finkorik instalatuta autobian.[21]

Irudiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Gaztelaniaz) IRUÑA, DN. (). «Nafarroako Kutxa eta Nafarroako Rural Kutxa, Pirinioetako Autobidea finantzatzen dutenen artean | Egunkari de Navarran kultur aktualitateari buruzko azken berriak» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-09-29).
  2. https://www.navarra.es/home_es/Actualidad/Sala+de+prensa/Noticias/2005/05/18/1805op41.htm.
  3. http://www.navarra.es/home_es/Actualidad/Sala+de+prensa/Noticias/2006/04/05/0504op40.htm.
  4. http://www.navarra.es/home_es/Actualidad/Sala+de+prensa/Noticias/2008/11/04/041108op20.htm.
  5. http://www.navarra.es/home_es/Actualidad/Sala+de+prensa/Noticias/2010/05/17/autovia+pirineo+tramo+izco+venta+de+judas.htm.
  6. http://www.navarra.es/home_es/Actualidad/Sala+de+prensa/Noticias/2012/01/26/Inauguracion+ultimos+tramos+navarros+autovia+pirineo+A-21+liedena+yesa.htm.
  7. http://www.navarra.es/home_es/Actualidad/Sala+de+prensa/Noticias/2012/01/26/Inauguracion+ultimos+tramos+navarros+autovia+pirineo+A-21+liedena+yesa.htm.
  8. https://web.archive.org/web/20210709184220/http://aragonhoy.aragon.es/index.php/mod.noticias/mem.detalle/id.134242.
  9. https://www.radiohuesca.com/comarcas/nuevo-retraso-en-la-finalizacion-de-la-autovia-del-pirineo-16112020-146697.html.
  10. https://www.europapress.es/aragon/noticia-zaragoza-fomento-abre-tramo-autovia-21-carretera-1601-enlace-20150923122949.html.
  11. http://www.fomento.gob.es/NR/rdonlyres/9e537c66-bd3b-4c4f-b207-ec29d8c2e52c/106866/11102004.pdf.
  12. http://www.fomento.gob.es/NR/rdonlyres/9e537c66-bd3b-4c4f-b207-ec29d8c2e52c/106866/11102004.pdf.
  13. https://www.radiohuesca.com/comarcas/el-primer-tramo-de-la-a-23-entre-caldearenas-y-lanave-ya-en-funcionamiento-02072018-111604.html.
  14. https://www.fomento.es/el-ministerio/sala-de-prensa/noticias/mar-03122019-1449.
  15. https://www.fomento.gob.es/el-ministerio/sala-de-prensa/noticias/jue-11072019-1455.
  16. https://www.heraldo.es/noticias/aragon/huesca/2018/11/06/las-obras-variante-jaca-podrian-salir-licitacion-proximo-mes-diciembre-1275962-2261127.html?utm_medium=smm&utm_campaign=noticias&utm_source=twitter.com.
  17. Autobideko seinaleak
  18. Nafarroako Errepideen Sareko Atsedenguneak - Nafarroako Gobernua
  19. Nafarroako Errepideen Sareko Begiratokiak - Nafarroako Gobernua
  20. Zizur Nagusiko kamara - Nafarroako Gobernua
  21. «Nafarroa» www.dgt.es (Noiz kontsultatua: 2020-06-02).

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]