Telefono mugikor

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Telefono mugikorraren eboluzioa
Internet mugikorrera konektatzeko USB Modema

Telefono mugikorra edo mugikorra, mobila, sakelako telefonoa, eskuko telefonoa edo esku-telefonoa —edo, lagunarteko hizkeran, sega potoa— haririk gabeko telefono eramangarria da. Gailu honen bitartez telefonia mugikorreko sarera sar gaitezke, eta sareak eskaintzen dituen zerbitzuak erabil ditzakegu. Sarera sartzeko irrati uhinak erabiltzen ditu telefonoak.

Hasierako telefono mugikorrek deitzeko bakarrik balio zuten, baina teknologiak aurrera egin ahala aplikazio berriak sortu dira, hala nola SMSak edo mezu laburrak, MP3 erreproduzitzaileak, Bluetooth, argazki-kamera, bideojokoak, internet, eta abar. Eboluzio honen ondorioz, telefono adimentsuak jaio dira.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Telefono mugikorra 1973. urtean jaio zen. Hamabost urte ikertzen igaro ostean eta 150 milioi dolarreko inbertsioari esker teknologiaren munduan urrats garrantzitsua eman zen. Sorkuntzaren aita Motorola konpainiaren Martin Cooper exekutiboa izan zen. Hala ere, 1983ra arte ez zen lehenbiziko mugikor modeloa diseinatu. Lehenengo mugikorra, Motorola DynaTAC, Rudy Kroloppek diseinatutakoa izan zen, kilo bat baino apur bat gutxiago pisatzen zuen eta 4.000 dolarreko prezioan saltzen hasi zen. Bere neurriak hurrengoak ziren: 25 cm luzera, ia 8 cm sakonera eta ia 4cm zabalera. Bestalde, ordu bakarreko autonomia zuen komunikazioan, eta egonean zortzi ordu, diodo argi-igorle pantaila izanik. Telefono hau analogikoa zen. Cooper eta Kroloppek mugikorra patentatu zuten, eta handik aurrera Motorolak modelo berriak merkaturatu zituen, hala nola 1989ko Motorola MicroTAC, hasiera batean analogikoa zena eta 1994tik aurrera digitala, eta bere ondorengoa, 1996ko Motorola StarTAC.

Gizakien arteko komunikazioa errazteko iraultza ekarri zuen telefono mugikorrak. Ekonomiaren parte handi bat mugitzen duen sektorea bilakatu da azken hamarkadetan, eta hainbat enpresa daude multinazionalizatuta. Egun, garrantzi handia hartu dute ukimen-pantailadun mugikorrak.

Osasunean eragina[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mugikorren abantailak eta garapena alde batera utziz, polemika handia dago mugikorrek igortzen dituzten erradiazioekin. Txikiak badira ere, gorputzetik hurbil daude. Nahiz eta, telefono mugikorra itzalita eduki erradiazioak igortzen ditu. Erradiazio horiek osasunean eragindako ondorioei buruzko hainbat ikerketa egin dira. Dena dela, ondorio posiblei aurre egiteko, hobe da oinarrizko neurri batzuk hartzea, esaterako, erabiltzen ez dugunean itzaltzea, gorputzetik hurbil ez jartzea, ahalik eta gutxien erabili hau da beharrezkoa denean etab.

Ekoizleak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2015ko hirugarren hiruhilekoaren datuen arabera, hurrengo ekoizleen telefono mugikorrak erabiltzen dira munduan:[1]

  1. Apple %21,7
  2. Samsung %18,2
  3. Huawei %7.9
  4. Lenovo %5.2
  5. Besteak %43.6

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]