Arango harana

Wikipedia(e)tik

Aran harana (araneraz Val d'Aran, izen ofiziala) Kataluniako ipar-mendebaldeko eskualdea da, Pirinioetan eta Lleida probintzian dagoena. Okzitaniako lurraldea da.

620.47 km²-ko eskualde honetan 9.815 lagun bizi dira (2007) eta 9 udalerri daude. Biztanle dentsitatea 196.14 biz/km²-koa da. Hiriburua Vielha da (5.385 biztanle).

Eduki-taula 1 Mugakideak 2 Udalerriak 3 Inguru naturala 4 Hizkuntzak 5 Ikus, gainera 6 Kanpo loturak

[aldatu] Mugakideak

Iparraldetik Frantziarekin du muga, hego-mendebaldetik Huescarekin (Aragoi), hegoaldetik Goi Ribagorza eskualde katalanarekin eta ekialdetik Pallars Sobirà-rekin.

[aldatu] Udalerriak

1. Vielha e Mijaran: 5.385 biztanle (2007).
2. Naut Aran: 1.716.
3. Bossost: 1.115.
4. Les: 944.
5. Es Bordes: 241.
6. Vilamos: 184.
7. Canejan: 104.
8. Arres: 65.
9. Bausen: 61.

[aldatu] Inguru naturala

Ekialdeko Pirinioetan kokaturik, Comaloforno (3.033 m), Besiberri Nord (3.014 m), Punta Alta (3.014 m), Feixan (2.955 m), Colomers (2.9333 m), Forcanada (2.883 m), Mauberme (2.880 m) eta Montardo (2.833 m) mendirik altuenen artean ditugu.

Bestalde, Garona eta Noguera Pallaresa ibaiak eskualde honetan sortzen dira.

Hauek dira inguru honetan desagertzear dauden animalia espezieak: hartz arrea (Ursus arctos), eper zuria (Lagopus mutus), ahuntz kataluniarra, sargantana aranesa (Lacerta aranica) eta ugatza (Gypaëtus barbatus).

[aldatu] Hizkuntzak

Hizkuntza ofizialak aranera, katalana eta gaztelania dira. Gaur eguneko hizkuntzaren ikuspegitik, Aran harana Okzitaniako zati da.

Teoria onartuen arabera, Val d´Aran izena euskaratik dator, Aran horrek zuzenean haran esan nahi baitu, hau da, tautotoponimoa da.

Bestalde, Val d´Aranen zenbait euskal toponimo mantendu dira.

[aldatu] Ikus, gainera

• Kataluniako eskualdeak

[aldatu] Kanpo loturak

• Arango Kontseilu Orokorra
• Arango turismoa

	Okzitaniako lurraldeak
Frantzian: Allier • Ardeche • Aveyron • Aude • Alpe Garaiak • Proventza Garaiko Alpeak • Itsas Alpeak • Ariege • Bouches-du-Rhone • Cantal • Cher • Charente • Correze • Creuse • Dordoina • Drome • Herault • Gard • Garona Garaia • Gers • Gironda • Indre • Isere • Landak • Loira • Loira Garaia • Lozere • Lot • Lot-eta-Garona • Pirinio Atlantikoak • Pirinio Garaiak • Ekialdeko Pirinioak • Puy-de-Dome • Tarn • Tarn-eta-Garona • Var • Vaucluse • Vienne • Vienne Garaia Espainian: Arango harana (Katalunia) Italian: Torino • Cuneo (Piemonte) • La Gardia (Calabria) • Liguria Monakon: Monako

Okzitaniako eskualde historikoak

Auvernia • Biarno • Borboierria • Dofinerria • Gaskoinia (horren barruan: Armagnac, Bigorra eta Arango harana) • Guiena (horren barruan: Agenés, Carcin, Peiregord eta Roergue) • Limousin (horren barruan Limousingo leinua) • Languedoc (horren barruan: Foix Herria eta Fenolleda) • Monako • Okzitaniako haranak • Nizar herria • Proventza (horren barruan: Comtat Venaicin) • Velai (antzinean Languedoc-en) • Vivarés (antzinean Languedoc-en) La Gàrdiako barrendegia

	Kataluniako eskualdeak
Alt Camp • Alt Empordà • Alt Penedès • Alt Urgell • Alta Ribagorça • Anoia • Bages • Baix Camp • Baix Ebre • Baix Empordà • Baix Llobregat • Baix Penedès • Baixa Cerdanya • Barcelonès • Berguedà • Conca de Barberà • Garraf • Garrigues • Garrotxa • Gironès • Maresme • Montsià • Noguera • Osona • Pallars Jussà • Pallars Sobirà • Pla de l'Estany • Pla d'Urgell • Priorat • Ribera d'Ebre • Ripollès • Segarra • Segrià • Selva • Solsonès • Tarragonès • Terra Alta • Urgell • Val d'Aran • Vallès Occidental • Vallès Oriental