Istriera

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Istriera
bumbaro, vallese, rovignese, sissanese, fasanese, gallesanese
Non mintzatzen den: KroaziaKroazia, ItaliaItalia
Hiztunak: 1.000-2.000
Hizkuntza familia: Indoeuroparra
 Italikoa
  Erromantzea
   Italo-damaziarra
    Istriera
Hizkuntza kodeak
ISO 639-1: ez du
ISO 639-2: ist (B)   (T)
ISO 639-3:

 

Istrioti.jpg
Istrieraren hedapena (berdez 1850ean, grisez 1900ean eta gorriz 1950ean; 2000n Rovigno (Rovinj) eta Dignano (Vodjan) udalerrietan soilik.
 

Istriera[1] Istriako penintsulako mendebaldean hitz egiten den erromantze hizkuntza da. Bereziki Rovinj (Rovinj) eta Vodnjan (Vodjan) Itsaso Adriatikoko kroaziar udalerrietan mintzatzen da.

Hiztunek euren herrien arabera izendatzen dute hizkuntza eta, hori dela eta, hainbat modutara izendatzen dute: bumbaro, vallese, rovignese, sissanese, fasanese eta gallesanese. Istriera izena Graziadio Isaia Ascoli italiar hizkuntzalariak sortu zuen XIX. mendean.

Hiztunak 1.000 inguru dira eta, hortaz, galtzeko arrisku larrian dagoen hizkuntza gisa sailkaturik dago.

Gertuko hizkuntzak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Istriera venezieratik oso gertu dagoen hizkuntza da. Kontuan hartzekoa da, horrela, Istriako penintsula Veneziako Errepublikaren parte izan zela ia mila urtez. Horrekin batera, istriera italieraren gertukoa ere bada, hiztegiari dagokionez batez ere.

Adibidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Istriera Italiera

La nostra zì oûna longa cal da griebani:

i spironi da Monto inda uò salvà, e 'l brasso da Vistro uò rastà scuio pei grutoni pioûn alti del mar, ca ruzaghia sta tiera viecia-stara. Da senpro i signemo pissi sensa nom, ca da sui sa prucoûra 'l bucon par guodi la veîta leîbara del cucal, pastadi dala piova da Punente a da Livante e cume i uleîi mai incalmadi. Fra ste carme zì stà la nostra salvissa, cume i riboni a sa salva dal dulfeîn fra i scagni del sico da San Damian; el nostro pan, nato gra li gruote, zi stà inbinideî cul sudur sula iera zbruventa da Paloû... e i vemo caminà par oûna longa cal da griebani, c'ancui la riesta lissada dali nostre urme.

La nostra è una lunga strada irta di sassi:

gli speroni di Monto ci hanno salvato, ed il braccio di Vistro è rimasto scoglio per le grotte poste più in alto del mare, che erode questa antica terra. Da sempre siamo pesciolini che da soli si procurano il boccone per godere la libera vita del gabbiano, oppressi dalla pioggia di Ponente e di Levante come olivi senza innesti. Fra queste insenature è stata la nostra salvezza, come i riboni si salvano dal delfino fra le tane della secca di San Damiano; il nostro pane, nato tra le grotte, è stato benedetto col sudore nell'aia ribollente di Palù... ed abbiamo camminato per una lunga strada dissestata, che oggi rimane spianate dai nostri passi.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]