Mozarabiera

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Mozarabiera
مُزَرَب / muzarab'
Non mintzatzen den: Espainia 
Eskualdea: Iberiar penintsula
Hizkuntza galdua: XV. mendea
Hizkuntza familia: Indoeuroparra
 Italikoa
  Erromantzea
   Mendebaldekoa
    Pirinioar-mozarabiarra
     Mozarabiera
Hizkuntza kodeak
ISO 639-1: ez du
ISO 639-2: roa
ISO 639-3: mxi

 

Mozarabiera Al-Andaluseko hizkuntza multzoa zen, erromantzea, eta gaur egun desagertua dagoena[1]. Ez zegoen haien arteko erabeteko batasunik eta idazteko. Beste latinetiko hizkuntzak ez bezala, mozarabiera alfabeto arabiarrarekin idazten zen[2]. Ezagutzen dena andalustar poeten jartxa eta moaxajei zor zaie, estribiloa mozarabieraz eta garapena arabieraz izan ohi zituztenak.

Mozarabierari egozten zaio Iberiar penintsulako hegoaldeko eta iparraldeko hizkuntza eta hizkeren arteko hainbat ezberdintasun, eta halaber panotxo edota andaluzieraren hainbat ezaugarri.

Hona hemen mozarabierazko testu bat, XI. mendekoa, Iberiar penintsulako beste hizkuntza batzuekin alderatua:

Mozarabieraz Gaztelaniaz Galizieraz-Portugesez Katalanez Latinez Euskaraz

Mio sîdî ïbrâhîm
yâ tú uemme dolge
fente mib
de nohte
in non si non keris
irey-me tib
gari-me a ob
legar-te

Mi señor Ibrahim,
¡oh tú, hombre dulce!
vente a mí
de noche.
Si no, si no quieres,
iréme a ti,
dime a dónde
encontrarte.

Meu senhor Ibrâhim,
ó tu, homem doce!
vem a mim
de noite.
Se non/não, se non/não queres,
ir-me-ei a ti,
diz-me onde
te encontro.

El meu senyor Ibrahim,
oh tu, home dolç!
Vine't a mi
de nit.
Si no, si no vols,
aniré'm a tu,
digues-me a on
trobar-te.

O domine mi Ibrahim,
o tu, homo dulcis!
Veni mihi
nocte.
Si non, si non vis,
ibo tibi,
dic mihi ubi
te invenias.

Nire jaun Ibrahim,
o zu, gizon gozoa!
zatoz nigana
gauez.
Bestela, ez baduzu nahi,
joango naiz zugana,
esan nora
zu topatu.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   Galmés de Fuentes, Alvaro (1983), Dialectología Mozárabe, Madril: Gredos .
  2.   Simonet, Francisco Javier (1897-1903), Historia de los mozárabes de España, Espainiako Historia Erret-Akademia .

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]