Dalmaziera
Wikipedia(e)tik
| Dalmaziera | ||
|---|---|---|
| Non mintzatzen den: | Kroazia, Montenegro | |
| Eskualdea: | Adriatikoa | |
| Hizkuntza galdua: | 1898ko1 ekainak 10 (Tuone Udaina hil zutenean) | |
| Hizkuntza familia: | Indoeuroparra Italiarra Erromantzea Mendebaldeko italiarra Italo-dalmaziarra Dalmaziera |
|
| Hizkuntza kodeak | ||
| ISO 639-1: | ez du | |
| ISO 639-2: | roa | |
| ISO 639-3: | dlm
|
|
|
|
||
Dalmaziera[1] erromantze hizkuntza hila da, Dalmaziako kostaldean (egungo Kroazia, Montenegro eta Albaniako iparraldea) mintzatzen zena. Dirudienez, dalmaziera italiera eta errumanieraren arteko hizkuntza zen[2], eta venezieraren eta kroazieraren eragin handia jaso zuen.
Dalmazieraren azken hiztuna, Tuone Udaina, 1898an hil zen. Badirudi, hala ere, azken hiztun horrek ez zekiela oso ondo dalmazieraz egiten[3]. Antza, garai hartan, gurasoek seme-alabei dalmaziera transmititzeari utzi eta egun kroaziera deritzogun eslaviar hizkuntza irakatsi zieten[4].
Eduki-taula |
Dialektoak [aldatu]
Hiru dialektotan banatzen zen:
- Vegliotera, Krk kroaziar uhartean hitz egina.
- Ragusera, Dubrovnik kroaziar hirian mintzatua.
- Corzulotera, Korčula uhartean.
Alderaketa [aldatu]
Gure Aita euskaraz eta hainbat erromantze hizkutzatan:
| Euskara | Dalmaziera | Italiera | Istro-romaniera | Errumaniera |
|---|---|---|---|---|
| Gure aita zeruetan zarena, | Tuota nuester, che te sante intel sil, | Padre nostro, che sei nei cieli, | Ciace nostru car le şti en cer, | Tatăl nostru care eşti în ceruri, |
| santu izan bedi zure izena. | sait santificuot el naun to. | sia santificato il tuo nome. | neca se sveta nomelu teu. | sfiinţească-Se numele Tău. |
| Etor bedi zure erreinua. | Vigna el raigno to. | Venga il tuo regno. | Neca venire craliestvo to. | Vie Împărăţia Ta. |
| Egin bedi zure nahia, zeruan bezala lurrean ere. | Sait fuot la voluntuot toa, coisa in sil, coisa in tiara. | Sia fatta la tua volontà, come in cielo così in terra. | Neca fie volia ta, cum en cer, aşa şi pre pemint. | Facă-se voia Ta, precum în cer, aşa şi pe pământ. |
| Emaiguzu gaur egun honetako ogia. | Duote costa dai el pun nuester cotidiun. | Dacci oggi il nostro pane quotidiano | Pera nostre saca zi de nam astez. | Pâinea noastră cea de toate zilele dă-ne-o nouă astăzi. |
| Barkatu gure zorrak, | E remetiaj le nuestre debete, | E rimetti a noi i nostri debiti, | Odproste nam dutzan, | Şi ne iartă nouă păcatele noastre, |
| Guk ere gure zordunei barkatzen diegun ezkero. | coisa nojiltri remetiaime a i nuestri debetuar. | come noi li rimettiamo ai nostri debitori. | ca şi noi odprostim a lu nostri dutznici. | precum şi noi iertăm greşiţilor noştri. |
| Ez gaitzazu tentaldira eraman, | E naun ne menur in tentatiaun, | E non ci indurre in tentazione, | Neca nu na tu vezi en napastovanie, | Şi nu ne duce pe noi în ispită, |
| eta salba gaitzazu gaitzetik. | miu deleberiajne dal mal. | ma liberaci dal male. | neca na zbăveşte de zvaca slabe. | ci ne mântuieşte de cel rău. |
Erreferentziak [aldatu]
- ↑ 47. araua - Hizkuntza hilak eta klasikoak, Euskaltzaindia, http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0047.pdf. Noiz kontsultatua: 2010-12-23
- ↑ Munduko hizkuntzen amarauna
- ↑ Ibidem
- ↑ Ibidem
Ikus, gainera [aldatu]
Kanpo loturak [aldatu]
- (Ingelesez) Dalmazierari buruzko webgunea
- (Euskaraz) Dalmaziera munduko hizkuntzen amaraunan