Siziliera

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Siziliera
Sicilianu
Non mintzatzen den: Italia 
Eskualdea: Sizilia, Erdialdeko eta hegoaldeko Calabria, Lecceko probintzia (Apulia), Salernoko probintziaren hegoaldea (Campania)
Hiztunak: 4,8 milioi (Ethnologue-ren arabera) 
Rankina: Ez 100 mintzatuenen artean
Hizkuntza familia: Indo-Europarra
 Italikoa
  Erromantzea
   Siziliera
Hizkuntza kodeak
ISO 639-1: ez du
ISO 639-2: scn
ISO 639-3: scn

 

Siziliera (u sicilianu) Sizilian mintzatzen den hizkuntza erromantze bat da, latin arruntetik eratortzen dena, eta greziera, arabiera, frantsesa, proventzera, katalana zein gaztelaniaren eragin handia duena.

Hizkuntza honek, historia zein literatura aberatsa izateaz gain, hiztegi oparoa ere badu, 250.000 hitz baino gehiagorekin. Siziliaz gain, siziliera Calabriako hegoaldean nahiz erdialdean eta Apuliako hegoaldean ere mintzatzen da. Sizilierak eragin handia izan zuen Maltako hizkuntzan, XVII. mendeko bukaera arte batez ere.

UNESCOren Liburu Gorrian, galtzeko arriskurik ez duen hizkuntza gisa sailkaturik dago. Bere erabilera handia da familiaren baitan zein lagunen artean, ez baina arlo ofizialean edo idatzizkoan.

Sizilierazko literaturaren idazle zein poetarik esanguratsuenak ondokoak dira: Giovanni Meli, Nino Martoglio, Domenico Tempio, Alessio Di Giovanni eta Ignazio Buttitta.

Hiztegi laburra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Italiera eta sizilierazko errepide-seinale elebiduna.
  • Se = Bai
  • No = Ez
  • Assabbinirica!, Assabbinidica!,Sabbinirica! = Kaixo!
  • Ni videmu = Agur!, Aio!
  • Salutamu = Ikusi arte!
  • Grazzi assai! = Eskerrik asko!
  • Bon jornu = Egun on
  • Bon jornu macari a tia = Egun on, bai
  • Bona sira = Arratsalde on
  • Bona nutti = Gabon
  • Pi faùri = Mesedez
  • M'hà scusari = Barkatu
  • Vulissi nu cafè espressu = Kafe hutsa nahi nuke
  • Vulissi nu cafè macchiatu = Kafe ebakia nahi nuke
  • Vulissi nu cafè cu lu latti = Kafesnea nahi nuke
  • Vulissi na birra = Garagardoa nahi nuke
  • Bagnu = Komuna
  • Unni sunnu li bagni? = Komuna, non dago?
  • Unn'è la stazziuni? = Non dago tren-geltokia?
  • Unn'è la frimmata di l'autobbussu? = Non dago autobus-geltokia?
  • Cci sunnu alberghi ccà a firriari tunnu? = Ba al da hotelik hemen inguruan?
  • Boni Festi! = Zorionak!
  • Comu va? = Zer moduz?
  • Bonu, e tu? = Ongi/ondo, eta zu?
  • Chi ura è? = Zer ordu da?
  • Nun capisciu = Ez dut ulertzen
  • Nun fumari = Ez erre
  • Matri = Ama
  • Patri = Aita
  • Nannu = Aitona
  • Nanna = Amona
  • Figghiu = Seme
  • Figghia = Alaba
  • Frati = Anaia
  • Soru = Arreba
  • Casa = Etxe
  • Picciuli = Diru
  • Novu = Berri
  • Vecchiu = Zahar
  • Nomu = Izen
  • Pòpulu = Herri
  • Citàti = Hiri
  • Munti = Mendi
  • Mari = Itsaso
  • Ventu = Haize
  • Celu = Zeru
  • Stidda = Izar
  • Marti = Marte
  • Vènniri = Artizar
  • Luna = Ilargi
  • Nivi = Elur
  • Ciuri = Lore

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Siziliera Aldatu lotura Wikidatan
Wikipedia
Hizkuntza honek bere Wikipedia du.
Bisita ezazu.