Uztaritze
|
Uztaritze |
||
|---|---|---|
|
|
||
| Izen ofiziala | Ustaritz | |
| Estatua Eskualdea Departamendua Barrutia Kantonamendua |
Frantzia Akitania Pirinio Atlantikoak (64) Baiona Uztaritze (burua) |
|
| Alkatea | Dominique Lesbats (2008-2014) | |
| Herritarra | uztariztar | |
| Koordenatuak | 43°24′N 1°27′W / 43.400°N 1.450°WKoordenatuak: 43°24′N 1°27′W / 43.400°N 1.450°W | |
| Eremua | 32,75 km2 | |
| Garaiera | 0-143 m | |
| Posta kodea | 64480 |
|
| INSEE kodea | 64547 |
|
| Biztanleria | 5.458 bizt. | |
| Dentsitatea | 166,66 bizt./km² | |
| http://www.mairie-ustaritz.fr | ||
Uztaritze Lapurdiko udalerri bat da, Lapurdi Erdialdean kokatua. Lapurdiko hiriburua izan zen 1177tik 1789 arte, Frantziako Iraultza gertatu arte.
Eduki-taula |
Geografia[aldatu]
Ingurune naturala[aldatu]
Herria Errobi ibaiaren bi aldeetara hedatzen da. Era berean Uhabia ibaiak ere udalerria gurutzatzen du. Udalerriak dituen 3275 hektareetatik 900 (%27,48a) basoak dira.
Udalerri mugakideak[aldatu]
- Milafranga iparraldean,
- Basusarri ipar-mendebaldean,
- Arrangoitze eta Senpere mendebaldean,
- Zuraide eta Ezpeleta hegoaldean,
- Larresoro eta Jatsu ekialdean.
Etxeak eta Auzoak[aldatu]
- Arruntz
- Purgoina
- Heraitze (Larregienea, Haltya, Arkia jauregia, Santa Kattalin kaperra)
- Hiribehere (Arkia eihera, San Josef lizeoa, Sorhoeta)
- San Mixel (Haitzeko jauregia, San Franxoa-Mixel kolegioa)
- Uztaritzeko Oihana (Ameztzia, Ameztzi Handia, Apalaga, Hardoia, Larregi, Luxoki, Mindegittikia, Untzilarre, "la croix des Anglais", Otsantzeko Santa Maddalen kaperra)
- Zokorrondo
- Xopolo
Demografia[aldatu]
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Udalerrian, 2006. urtean, 2263 etxebizitza zeuden, zeinen %4,3a bigarren etxebizitzak ziren. [1]
Politika[aldatu]
Hauteskundeak[aldatu]
2008ko hauteskundeetan, Bernard Auroyk bere lekua galdu zuen, botoen %30,6a bilduz, Herria Bizi Dadin talde abertzalea, bigarren itzulian komunista eta ezkertiar frantses batzuekin baturik, bozen %33,6arekin auzapezgoa eta gehiengoa izatetik hurbil pasa zen. Dominique Lesbats-en Aimer Ustaritz zerrendak %35,7a pasatsorekin irabazi zituen hauteskundeak. Hautetsiei dagokienez, Lesbatsek 20 eserleku eskuratu zituen, HBDk 5 eta Auroyren zerrendak 4.
Herria Bizi Dadin[aldatu]
Herria Bizi Dadin da herriko talde abertzalea. 1989ko hauteskundeetan aurkeztu zen lehen aldikotz eta hautetsi bat lortu zuen. Geroztik, gorakada izan du eta 2001eko hauteskundeetan bozen % 26a eskuratu zuen (auzapezaren zerrendak, berriz, % 40a). Frantses hautes sistemaren ondorioz, 27 hautetsietatik 3 postu izan zituen herriko etxean.
2008an, berriz, HBD "Ezkerra"rekin koalizioan aurkeztu zen.
Ekonomia[aldatu]
Uztaritze historikoki, Ipar Euskal Herriko jarduera zentro garrantzitsua izan da eta Frantzia eta Espainiaren hartu-eman ekonomikoen elkargune. Mandazain ugari joaten ziren Ainhoa, Baztan edota Iruñera, nekazaritza jarduera dinamiko baten eta herriak Errobin zuen ibai-portura heldutako ondasunei esker.
1245. urtean, sagardoa zen herriko ekoizpen nagusia eta 1523an, Europa osoko lehen arto laborea jaso zen bertan. Gaur egun, Ezpeletako piperra ekoizteko sor-markaren barruan dago.
2004ko urtarrilean egindako jardueren erroldan[2], industriari lotutako 19 establezimendu zenbatu ziren, 62 eraikuntzarekin zerikusia zutenak, 37 merkatatza eta konponketekin eta 121 zerbitzuei begira. Horietatik 14 establezimendutan, 10 soldatapeko langile edo gehiago zeuden.
Jarduera ekonomikoa laborantzara dago zuzenduta gehien bat (1979. urtean, udalerriko 1.243 hektareek zuten nekazaritza erabilpena, udalerriko lurren ia %40a)[3].
Udalerriko lurretan dago baita Larroulet S.A. enpresa, Pirinio Atlantikoak departamentuko lehen 50 agroelikadura enpresen barnean dagoena [4].
Toffolo talde industrialak ere, egoitza soziala du Uztaritzen.
2006ko erroldan, 1.409 lanpostu zenbatu ziren udalerrian (1.181 soldatapeko eta 228 ez-soldatapeko).[5]
Kultura[aldatu]
Hizkuntza[aldatu]
Lapurtera da uztariztarren berezko euskalkia. Bestela, herrian ikastola eta bertso-eskola bana ere badituzte.
Jaiak[aldatu]
Ondasun nabarmenak[aldatu]
Uztariztar ospetsuak[aldatu]
- Martin Duhalde (1733-1804) euskarazko idazlea.
- Pierre-Nérée Dassance (1801-1858) elizagizona.
- Jean-Baptiste Darrikarrere (1842-?) filologoa.
- Louis Dassance (1888-1976) euskarazko idazlea.
- Eugène Goienetxe (1915-1989) historialaria.
- Jean-Baptiste Amestoy (1935) errugbi jokalaria.
- Jean-Martin Etxenike (1954) errugbi jokalaria.
Hiri senidetuak[aldatu]
Argazki galeria[aldatu]
-
Uztaritzeko Lota jauregia
Erreferentziak[aldatu]
- ↑ Insee 2006 - Biztanleriaren errolda
- ↑ Insee - Répertoire Sirène - Champs ICS
- ↑ Nekazaritza ministeritza - Errolda orokorra (1979)
- ↑ Sud-Ouest egunkarian eginiko agroelikadura enpresen klasifikazioa
- ↑ Insee 2006 - Biztanleriaren errolda
- ↑ Hiri senidetuen urtekaria
Ikus, gainera[aldatu]
Kanpo loturak[aldatu]
- (Euskaraz) (Frantsesez) Herria Bizi Dadin Uztaritzeko talde abertzalearen webgunea
- (Euskaraz) Uztaritzeko ikastola
- (Euskaraz) (Frantsesez) Uztaritzeko informazio eta zerbitzu ataria
|
|||||||