Uztaritze

Uztaritze

Uztaritzeko Herriko Etxea.

Izen ofiziala Ustaritz

Estatua
Eskualdea
Departamendua
Barrutia
Kantonamendua Frantzia
Akitania
Pirinio Atlantikoak (64)
Baiona
Uztaritze (burua)

Alkatea Dominique Lesbats (2008-2014)

Herritarra uztariztar

Koordenatuak 43°24′N 1°27′W / 43.400°N 1.450°W / 43.400; -1.450Koordenatuak: 43°24′N 1°27′W / 43.400°N 1.450°W / 43.400; -1.450

Eremua 32,75 km²

Garaiera 0-143 m

Posta kodea 64480

INSEE kodea 64547

Biztanleria 5.458 bizt.

Dentsitatea 166,66 bizt./km²

http://www.mairie-ustaritz.fr

Uztaritze Lapurdiko udalerri bat da, Lapurdi Erdialdean kokatua. Lapurdiko hiriburua izan zen 1177tik 1789 arte, Frantziako Iraultza gertatu arte.

Uztaritze

Eduki-taula

1 Geografia
2 Demografia
3 Politika
- 3.1 Hauteskundeak
- 3.2 Herria Bizi Dadin
4 Ekonomia
5 Kultura
- 5.1 Hizkuntza
- 5.2 Jaiak
6 Ondasun nabarmenak
7 Uztariztar ospetsuak
8 Hiri senidetuak
9 Argazki galeria
10 Erreferentziak
11 Ikus, gainera
12 Kanpo loturak

Geografia[aldatu]

Ingurune naturala[aldatu]

Herria Errobi ibaiaren bi aldeetara hedatzen da. Era berean Uhabia ibaiak ere udalerria gurutzatzen du. Udalerriak dituen 3275 hektareetatik 900 (%27,48a) basoak dira.

Udalerri mugakideak[aldatu]

Milafranga iparraldean,
Basusarri ipar-mendebaldean,
Arrangoitze eta Senpere mendebaldean,
Zuraide eta Ezpeleta hegoaldean,
Larresoro eta Jatsu ekialdean.

Etxeak eta Auzoak[aldatu]

Arruntz
Purgoina
Heraitze (Larregienea, Haltya, Arkia jauregia, Santa Kattalin kaperra)
Hiribehere (Arkia eihera, San Josef lizeoa, Sorhoeta)
San Mixel (Haitzeko jauregia, San Franxoa-Mixel kolegioa)
Uztaritzeko Oihana (Ameztzia, Ameztzi Handia, Apalaga, Hardoia, Larregi, Luxoki, Mindegittikia, Untzilarre, "la croix des Anglais", Otsantzeko Santa Maddalen kaperra)
Zokorrondo
Xopolo

Demografia[aldatu]

1793	1800	1806	1821	1831	1836	1841	1846	1851
Biztanleriaren bilakaera
1.877	1.539	1.583	1.826	1.940	2.154	2.348	2.465	2.259

1856	1861	1866	1872	1876	1881	1886	1891	1896
2.424	2.272	2.327	2.265	2.342	2.453	2.590	2.514	2.507

1901	1906	1911	1921	1926	1931	1936	1946	1954
2.485	2.399	2.322	2.105	2.062	2.546	2.505	2.508	2.754

1962	1968	1975	1982	1990	1999	2006	2007	-
2.393	2.477	2.841	3.353	4.263	4.984	5.458	5.506	-

Udalerrian, 2006. urtean, 2263 etxebizitza zeuden, zeinen %4,3a bigarren etxebizitzak ziren. ^[1]

Politika[aldatu]

Hauteskundeak[aldatu]

2008ko hauteskundeetan, Bernard Auroyk bere lekua galdu zuen, botoen %30,6a bilduz, Herria Bizi Dadin talde abertzalea, bigarren itzulian komunista eta ezkertiar frantses batzuekin baturik, bozen %33,6arekin auzapezgoa eta gehiengoa izatetik hurbil pasa zen. Dominique Lesbats-en Aimer Ustaritz zerrendak %35,7a pasatsorekin irabazi zituen hauteskundeak. Hautetsiei dagokienez, Lesbatsek 20 eserleku eskuratu zituen, HBDk 5 eta Auroyren zerrendak 4.

Herria Bizi Dadin[aldatu]

Herria Bizi Dadin da herriko talde abertzalea. 1989ko hauteskundeetan aurkeztu zen lehen aldikotz eta hautetsi bat lortu zuen. Geroztik, gorakada izan du eta 2001eko hauteskundeetan bozen % 26a eskuratu zuen (auzapezaren zerrendak, berriz, % 40a). Frantses hautes sistemaren ondorioz, 27 hautetsietatik 3 postu izan zituen herriko etxean.

2008an, berriz, HBD "Ezkerra"rekin koalizioan aurkeztu zen.

Ekonomia[aldatu]

Uztaritze historikoki, Ipar Euskal Herriko jarduera zentro garrantzitsua izan da eta Frantzia eta Espainiaren hartu-eman ekonomikoen elkargune. Mandazain ugari joaten ziren Ainhoa, Baztan edota Iruñera, nekazaritza jarduera dinamiko baten eta herriak Errobin zuen ibai-portura heldutako ondasunei esker.

1245. urtean, sagardoa zen herriko ekoizpen nagusia eta 1523an, Europa osoko lehen arto laborea jaso zen bertan. Gaur egun, Ezpeletako piperra ekoizteko sor-markaren barruan dago.

2004ko urtarrilean egindako jardueren erroldan^[2], industriari lotutako 19 establezimendu zenbatu ziren, 62 eraikuntzarekin zerikusia zutenak, 37 merkatatza eta konponketekin eta 121 zerbitzuei begira. Horietatik 14 establezimendutan, 10 soldatapeko langile edo gehiago zeuden.

Jarduera ekonomikoa laborantzara dago zuzenduta gehien bat (1979. urtean, udalerriko 1.243 hektareek zuten nekazaritza erabilpena, udalerriko lurren ia %40a)^[3].

Udalerriko lurretan dago baita Larroulet S.A. enpresa, Pirinio Atlantikoak departamentuko lehen 50 agroelikadura enpresen barnean dagoena ^[4].

Toffolo talde industrialak ere, egoitza soziala du Uztaritzen.

2006ko erroldan, 1.409 lanpostu zenbatu ziren udalerrian (1.181 soldatapeko eta 228 ez-soldatapeko).^[5]