Zitologia

Animalia zelula tipikoaren eskema, osagai azpizelularrak erakusten. Organuluak:
(1) nukleoloa
(2) nukleoa
(3) erribosoma (puntu txikiak)
(4) besikula
(5) erretikulu endoplasmatiko latza
(6) Golgiren aparatua
(7) zitoeskeletoa
(8) erretikulu endoplasmatiko leuna
(9) mitokondrioak
(10) bakuoloa
(11) zitoplasma
(12) lisosoma
(13) zentrioloak zentrosoman

Zitologia (grezierako kytos hitzetik, "edukiontzi") zelulak ikertzen dituzten diziplina zientifikoen multzoa da. Ikerketa-alor honek zelulen propietate fisiologikoak, egitura, barnean dituzten organuluak, ingurunearekin dituzten elkarrekintzak, bizitza-zikloa, zatiketa eta heriotza aztertzen ditu, bai maila mikroskopikoan zein molekularrean. Zelulen biologiaren ikerketak bakterioak eta protozooak bezalako organismo zelulabakarretik hasi eta ugaztunak bezalako organismo zelulanitz konplexuen zelula berezituak barne hartzen du.

Zelulen ezagutza oinarrizkoa da zientzia biologiko guztietarako. Bereziki garrantzitsua da esparru biomedikoan, esaterako minbizien ikerketarako eta garapen-biologiarako. Zelula guztien funtsezko antzekotasunak oinarri bateratua eskaintzen die genetika, biokimika, biologia molekularra eta immunologia bezalako alorrei.

Zelularen barneko egiturak

• Kloroplastoa - fotosintesia gauzatzen duen organulua (soilik landare-zeluletan dago)
• Zilioa eta flageloa- mugikortasuna eragiten duten egiturak
• Zitoplasma - zelula barruan organulu arteko espazioa betetzen duen likidoa
• Zitoeskeletoa - zelula barruko proteina-harizpiak
• Erretikulu endoplasmatikoa - proteinen sintesia egiteko funtzioa duena
• Golgi aparatua - proteinen glikosilazioa gertatzen den lekua
• Lipido-geruza bikoitza - zelularen mintza osatzen duen funtsezko egitura
• Zelula mintza - lipidoz eta proteinez osatutako hesia, zelula mugatzen duena
• Mitokondrioa - energia-ekoizlea
• Zelularen nukleoa - zelula eukariotikoetan kromosomak eta ADNa gordetzen dituen elementua
• Erribosoma - ARN eta proteinez osatutako konplexua, zeluletako proteina-sintesirako ezinbestekoa dena
• Besikula - zelula barruan mintz batez inguratutako esfera txikia

Zelularen biologian lan egin zuten zientzialari aitzindariak

• Robert Hooke
• Anton van Leeuwenhoek