Ulia (auzoa)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Ategorrieta-Ulia» orritik birbideratua)
Artikulu hau Donostiako auzoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Ulia (argipena)».
Ulia
 Euskal Herria
Kokapena
Herrialdea Gipuzkoa
UdalerriaDonostia
Administrazioa
Posta kodea
Geografia
Garaiera42 metro
Demografia

Ulia Donostiako (Gipuzkoa) auzoa da.[1] Ategorrieta-Ulia ere deitu izan zaio lehenago.[2]

Donostiatik Pasaira eta Irunera doan errepidearen inguruan kokatzen da, Ulia mendiaren magalean. Bere funtzio nagusia egoitzarena da, baina kultur-etxea, kiroldegia eta hainbat ikastetxe eraiki dira 1980tik.

Ekialdean Miracruz-Bidebietarekin muga egiten du, hegoekialdean Intxaurrondorekin (Mirakruz gaina, Intxaurrondo zaharra, San Luis eta Marrutxipi), eta azkenik, hegomendebaldean Egia eta Grosekin. 2014an 3.962 biztanle zituen: 2.061 emakumezko eta 1.901 gizonezko.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aitzindaria Donostiako futbolean (1904)[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Donostiako Real Sociedad futbol taldearen hazia izan zen San Sebastian Recreation Club taldea Ategorrietan sortu zen. Kirol ugaritako kluba zen, futbola barne zuena. Hauxe izan zen hirian ofizialki ezarritako lehen futbol elkartea eta baita txapelketa nazional batean (1905eko Espainiako txapelketa) parte hartu zuen lehen talde gipuzkoarra ere. Taldearen kamiseta horia eta berdea izan zen, eta mende bat geroago Errealak berreskuratu egin zuena bigarren ekipamendu gisa, 2007-08 eta 2008-09 denboraldietan haren jatorriari omenaldia egiteko.[3] San Sebastián Recreation Cluba Ategorrietan sortu zen baina 1906an Antigua auzora aldatu zuen egoitza eta Ondarretako futbol zelaia inauguratu zuen. Real Sociedad ofizialki 1909an sortu zen, baina San Sebastian Recreation Club Taldeak gaur egun oraindik jardunean jarraitzen du tenis elkarte gisa; Real Club de Tenis de San Sebastián (RCTSS) izena du[4].

Ategorrietako sarraskia (1931)[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Donostiako Ategorrieta, sarraskiaren biharamunean, 1931ko maiatzaren 28an (argazkia: Ricardo Martin, Mundo gráfico, Biblioteca Nacional de España).

Ategorrietako sarraskia izenarekin aipatu ohi da Guardia Zibilak Donostiako Ategorrieta inguruan egindako sarraskia, 1931ko maiatzaren 27an gertatua. Guardia Zibilak tiro egin zuen Pasaiatik zetorren itsas langileen manifestazio baten aurka. Manifestazioan bi mila pertsona inguru ziren, tartean emakumeak eta haurrak. Zazpi langile hil eta hogeita hamar bat zauritu zituzten. Hauek izan ziren hikdaoak: Jose Carnés, 32 urtekoa; Manuel Pérez, 34 urtekoa; Jose Novo Martínez, 25 urtekoa; Antonio Barro, 31 urtekoa; Julian Zurro Pérez, 19 urtekoa; Jesus Camposoto, 23 urtekoa[oh 1] eta Manuel López Díaz, maiatzaren 29an zaurien ondorioz erietxean hila.

Ategorrieta auzoko erlojuaren irudi bat (1940).

Guardia zibilen tiroen eraginez, 30 bat langile izan ziren zaurituak. Sarraskiaren biharamunean egunkariek egindako kroniketan ikus daitekeenez, erietxeetan artatutakoek erakusten zuten zauriak oso hurbiletik egindako tiroek eragindakoak izan zirela.[5] Erregistratutako zaurituen datuen agitara, ikusten da gazteak zirela gehienak, eta galiziar jatorrikoak asko: Vicente Saleta, Providencia Ageita (21 urte), Julio Fernandez (25), Manuel Doldán Pérez (18), Pedro Basterretxea (31), Lisardo Zapata (32), Manuel Alfonso, Antonio Barro (26), Valentin Ochoa (21), Carmen Candanal (27), Jose Suarez (25), Luis Centeno (29), Herminio Gonzalez, Jose Saletas, Emilio Ruiz, Eugenio Korta, Bruno San José, Juan Nieves Damapier, Manuel Alfamabrar (24), José Orleca (27), Vicente Sainz (17), Celestino La Rosa, Herminio González, Vicente Caterín (33), Julio Fernández (25), Jose Pardavilla (34), José Mariño (23)...[6]

Auzuneak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kale izendegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Jose Elosegi Alkatearen Hiribidea
  • Alejandria Kalea
  • Arbola Pasealekua
  • Atarizar Kalea
  • Ategorrieta Hiribidea
  • Ategorrietako Galtzara Zaharra
  • Baderas Kalea
  • Fernando Sasiain Kalea
  • Gurutze Pasealekua
  • Indianoene Kalea
  • Larraga Bidea
  • Manteo Kalea
  • Mendiola Bidea
  • Mikel Gardoki Pasealekua
  • Nafarroa Hiribidea
  • Rodil Kalea
  • Toki Eder Pasealekua
  • Tomas Alba zabalgunea
  • Ulia Pasealekua
  • Zemoria Kalea

Oharrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Langile honen deitura gaizki idatzita («Camprosola») ageri da zenbait iturritan; ikus, adibidez, Xabier Portugal (2007), 31. or.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Donostiako auzoak eta herriak, Donostiako Udalaren webgunean 2014an
  2. Donostiako auzoak, Donostiako Udalaren webgunean 2011ean
  3. (Gaztelaniaz) «De amarillo y verde, como en 1903» El Diario Vasco 2008-01-27 (Noiz kontsultatua: 2021-04-05).
  4. «Inicio» RCTSS (Noiz kontsultatua: 2021-04-07).
  5. El Día egunkaria, 1931-05-28.
  6. (Gaztelaniaz) Martxelo, Diaz. (2021-04-14). «EH Bildu propone conmemorar la matanza de Ategorrieta, ¿qué pasó en 1931?» naiz: (Noiz kontsultatua: 2021-05-21).

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Donostia