Aiherra

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Aiherra

 Nafarroa Beherea
Beltzuntzeko gaztelua.
Beltzuntzeko gaztelua.

armarria

Izen ofiziala Ayherre
Estatua
Eskualdea
Departamendua
Barrutia
Kantonamendua
Frantzia
Akitania
Pirinio Atlantikoak (64)
Baiona
Bastida
Auzapeza Jean-Paul Bazterretxe (2008-2014)
Herritarra Aihertar
Koordenatuak 43°23′35″N 1°15′11″W / 43.39306°N 1.25306°W / 43.39306; -1.25306Koordenatuak: 43°23′35″N 1°15′11″W / 43.39306°N 1.25306°W / 43.39306; -1.25306

Aiherra kokapena.png

Eremua 27,65 km2
Garaiera 20-465 m
Posta kodea 64240
INSEE kodea 64086
Biztanleria 952 bizt.
Dentsitatea 34,43 bizt./km²
Sorrera 1450

Aiherra Nafarroa Beherearen ipar-mendebaldeko udalerri bat da, Arberoa eskualdean kokatua. Zenbait gaztelu zahar edo gotorleku protohistoriko daude bertan, bai eta Beltzuntzeko gaztelua ere.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ingurune naturala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Abarratea mendia

Abarratea mendia (342 m) Aiherra eta Izturitze artean dago kokaturik. Udalerriko lurretatik igarotzen dira Harana eta Arberoa ibaiak.

Udalerri mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeak eta auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Hardoiko benta
  • Zokoa
  • Zokoko eliza
  • Ahontzeko eliza
  • Apahiri
  • Bizkardegi
  • Herketa
  • Uratz
  • Haindea
  • Hergaitz
  • Bildarraitz

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1450eko martxoaren 18an [1] Beltzuntzeko gazteluan sinaturiko bake itunaren ondorioz, Lapurdi Frantziako erresumaren menpe geratu zen, herrialdean ingelesen eraginari amaiera emanez. Egun hartan, ordezkari lapurtarrek euren menekotasuna zindu zuten eta urrezko 2000 ezkutu ordaindu ostean -hamar bahituren atxikitzearen bidez bermaturik- euren pribilegioak mantendu ahal izan zituzten.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerriko ekonomiaren oinarria laborantza da. Gainera, Lauak sozietateak (industria aeronautiko eta espaziala) Aiherran dago kokaturik. Horrez gain, Harana ibaian dagoen Huhagun errota, XIX. mendekoa, zentral hidroelektrikoa gaur egun.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriaren bilakaera
1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851
1.410 1.502 1.500 1.454 1.513 1.522 1.607 1.731 1.671
1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896
1.619 1.507 1.505 1.508 1.490 1.392 1.244 1.157 1.153
1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954
1.193 1.161 1.127 1.028 951 952 1.027 969 854
1962 1968 1975 1982 1990 1999 2005 - -
842 810 765 812 791 841 955 - -

2005eko biztanleria INSEEk emandako behin-behineko datua da

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aiherrako eliza.
  • Forte protohistorikoak[2] Abarratea mendian.
  • Done Petri parrokia[4] Erdi Aroaren amaieran izan zen eraikia. XVII. mendean handiagotua izan zen eta ondoren, 1910 eta 1911. urteetan, berriztatze sakonak izan zituen; litekeena da kanpandorrea orduan berreraikia izana.

Herri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1984an herriko talde batek Antzuola (Gipuzkoa) udalerriarekin senidetze harremana finkatu zuen.

Aihertar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Beñat Larregi (1721-?) idazle eta apaizak ama Beltzuntze familiakoa zuen eta herriko erretorea izan zen.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Aiherra Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Wikipedian atari bat dago honi buruz:
Euskal Herriko Wikiatlasa