Baden-Württemberg

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Baden-Württemberg

Baden-Württembergeko, badenwürttembergar bandera
Bandera
Baden-Württembergeko, badenwürttembergar armarria
Armarria
Herrialdea AlemaniaAlemania
Hiriburua Stuttgart
Koordenatuak 48°32′N 9°3′E / 48.533°N 9.050°E / 48.533; 9.050Koordenatuak: 48°32′N 9°3′E / 48.533°N 9.050°E / 48.533; 9.050
Eremua 35.752 km²
Biztanleria 10 736 000 (2006)
Dentsitatea 300 bizt / km²
Deutschland Lage von Baden-Württemberg.svg
Land burua Winfried Kretschmann‎ (Grüne)
Bozak Bundesraten 6 (69tik)
ISO 3166-2 DE-BW
www.baden-wuerttemberg.de

Baden-Württemberg[1] Alemaniako hego-mendebaldean dagoen estatua da, Frantzia eta Suitzako mugan dagoena.

Stuttgart du hiriburua eta hiririk populatuena, atzetik Mannheim, Karlsruhe, Friburgo eta Heidelberg daudelarik biztanle kopuruaren arabera.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iparraldean Hesse, ekialdean Bavaria, hegoaldean Sankt Gallen, Turgovia, Schaffhausen, Zürich, Argovia, Basilea Hiria eta Basilea Herrialdea kantonamenduak (Suitza), mendebaldean Alsazia (Frantzia) eta ipar-mendebaldean Renania-Palatinatua mugakide ditu.

Ingurune naturala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eskualde honetan Oihan Beltza kokaturik dago, bertan Danubio ibaia sortzen delarik. Rhinek bestela inguratzen du hego eta mendebaldetik.

Konstantzako aintzira elkarbanatzen du Suitzarekin.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bi lurralde historikok osatzen dute gaur egungo estatua; alde batetik Baden dugu, Prusiako Hohenzollern probintzia barne, eta bestetik Suabiaren parte den Württenberg.

Würtemberg lehenengo mendean erromatarrek okupatu zuten eta beren kokapena babesteko limes bat ezarri zuten bertan. III mendean alamaniarrek Rhinaz bestaldera bidali zituzten, baina azkenean Frankoak jabetu ziren eremu guztiaz 496ko bataila handian Clovis I.a garaitzean.

Lurraldea Germaniako Erromatar Inperio Santuaren barnean egon zen hurrengo mendeetan.

Bigarren Mundu Gerraren ondoren frantziarrek okupatu zituzten Baden eta Württemberg-Hohenzollern probintziak, eta estatubatuarrek Württemberg-Baden probintzia. Hiru lurraldeek bat egin zuten 1951 eta 1952 artean gaur egun ezagutzen dugun estatua eratuz.

Banaketa administratiboa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Baden-Württemberg-en 35 barruti (Landkreise) eta 9 hiri independente daude (Stadtkreise), guztiak lau eskualdetan (Regierungsbezirke) banatuta:

Cities and Districts in Baden-Wuerttemberg.svg
Map

  1. Alb-Donau
  2. Biberach
  3. Bodensee
  4. Böblingen
  5. Breisgau-Hochschwarzwald
  6. Calw
  7. Konstantza
  8. Emmendingen
  9. Enz
  10. Esslingen
  11. Freudenstadt
  12. Göppingen
  13. Heidenheim
  14. Heilbronn
  15. Hohenlohe
  16. Karlsruhe
  17. Lörrach
  18. Ludwigsburg
  1. Main-Tauber
  2. Neckar-Odenwald-Kreis
  3. Ortenaukreis
  4. Ostalbkreis
  5. Rastatt
  6. Ravensburg
  7. Rems-Murr-Kreis
  8. Reutlingen
  9. Rhein-Neckar-Kreis
  10. Rottweil
  11. Schwäbisch Hall
  12. Schwarzwald-Baar-Kreis
  13. Sigmaringen
  14. Tübingen
  15. Tuttlingen
  16. Waldshut
  17. Zollernalbkreis

Bederatzi hiri independente ere badaude, inongo barrutira atxikiak:

A. Baden-Baden
B. Friburgo
C. Heidelberg
D. Heilbronn
E. Karlsruhe
F. Mannheim
G. Pforzheim
H. Stuttgart
I. Ulm

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko martxoaren 27an izan ziren Baden-Württembergeko parlamenturako azken hauteskundeak. CDU alderdi eskuindarrak irabazi bazuen ere Berdeek eta SPD alderdiak bat egin eta gobernua eskuratu zuten. Gaur egun beraz Berdeen alderdiko Winfried Kretschmann da gobernu burua.

Honako hauek izan ziren hauteskundeetako emaitzak:

Winfried Kretschmann gobernu burua
Alderdia Bozken ehunekoak Diputatuak
Alemaniako Batasun Demokrata Kristaua (CDU)  % 39 60
90 Aliantza/Berdeak  % 24'2 36
Alemaniako Alderdi Sozialdemokrata (SPD)  % 23'1 35
Alderdi Demokratiko Askea (FDP)  % 5'3 7
Ezkerra (Die Linke)  % 2'3 0
Alemaniako Alderdi Pirata  % 2'1 0
Die Republikaner (REP)  % 1'1 0
Gainontzeko alderdiak  % 2'4 0

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Europako eskualde indartsuenetako bat da Baden-Württemberg, baina bereziki Stuttgart ingurua. Alemaniako langabezia tasaren erdia baino ez du, %3'9 hain zuzen ere. Enpresa garrantzitsu ugariren egoitzak bertan daude, guztien artean nabarmenenak autogintzari loturikoak dira, hala nola: Mercedes-Benz, Daimler-Chrysler eta Porsche. Hauetaz gain aipatzekoak dira Bosch, IBM, SAP eta Hugo Boss besteak beste.

Estatuko gobernuak energia berriztagarriak bultzatzeko konpromisoa hartu du eta 2020 urterako energia guztiaren %20 izatera iritsi nahi du.

Pertsona ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Argazki galeria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commons-logo.svg
Commonsen fitxategi gehiago dago honi buruz:
Baden-Württemberg