James Madison

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
James Madison
James Madison.jpg
4. Ameriketako Estatu Batuetako presidentea

1809ko martxoaren 4a - 1817ko martxoaren 4a
Thomas Jefferson - James Monroe
Ameriketako Estatu Batuetako estatu idazkaria

1801eko maiatzaren 2a - 1809ko martxoaren 3a
John Marshall Itzuli - Robert Smith Itzuli
speaker of the United States House of Representatives Itzuli

1793ko martxoaren 4a - 1797ko martxoaren 4a
← baliorik ez - John Dawson Itzuli
Member of the United States House of Representatives from Virginia Itzuli

Bizitza
Izen osoa James Madison, Jr.
Jaiotza Belle Grove Itzuli1751ko martxoaren 16a
Herrialdea  Ameriketako Estatu Batuak
Lehen hizkuntza ingelesa
Heriotza Montpelier Itzuli1836ko ekainaren 28a (85 urte)
Hobiratze lekua Montpelier Itzuli
Heriotza modua berezko heriotza: bihotz-gutxiegitasuna
Familia
Aita James Madison, Sr.
Ezkontidea(k) Dorethea Payne Todd Madison  (1794ko irailaren 15a -  1817ko martxoaren 4a)
Seme-alabak
Hezkuntza
Heziketa Princetongo Unibertsitatea
(1769 - 1771)
Hizkuntzak ingelesa
latina
antzinako greziera
hebreera
Jarduerak
Jarduerak politikaria, estatu-politikaria, idazlea, diplomazialaria, filosofoa, abokatua eta slave owner Itzuli
Altuera 1,63 metro
Lantokia(k) Washington
Lan nabarmenak Federalist Papers Itzuli
Jasotako sariak
Kidetza Amerikako Sozietate Filosofikoa
Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia
American Antiquarian Society Itzuli
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa Estatu Batuetako Eliza Episkopalianoa
Alderdi politikoa Democratic-Republican Party Itzuli
James Madison Signature.png

James Madison (1751ko martxoaren 16a - 1836ko ekainaren 28a), Estatu Batuetako laugarren presidentea (1809 - 1817) izan zen. Konstituzioaren aitatzat jotzen da, agiriaren autore nagusia izan baitzen.

Konstituzioaren lehenengo 10 zuzenketen arduraduna izan zen (Bill of Rights). Izan ere, Madisonek uste zuen botereen arteko oreka beharrezkoa zela gehiengoak gizabanakoen eskubideak zapal ez zitzan. George Washingtonekin batera lan egin zuen gobernu federala eratzeko, baina Alderdi Federalista delakoaren ekimenei aurre egin zien. Azken hauek Estatu Batuetako Lehenengo Bankua banku zentralaren (pribatuaren) aldekoak ziren. Thomas Jeffersonen agindupean, Madison Napoleonengandik Louisiana erosteaz arduratu zen.

Haren presidentaldian, Alderdi Errepublikanoko kidea zela (Ingalaterrari gogor egitearen aldekoa), 1812ko gerra egin zuen Erresuma Batuaren kontra. Artean gerra irabazi gabe zegoela (1815eko hasiera), betoa jarri zion 1814an Estatu Batuetako Bigarren Bankua sortzeko Kongresuaren proposamenari. 1815erako, armada indartsua sortzearen alde agertu zen, eta proposatu zuen mugetan tarifa altuak ezartzea, gerra garaian irekitako lantegi berriak babesteko. Gerra ondoko testuinguru berrian, ez zuen galarazi oraingoan Estatu Batuetako Bigarren Bankua sortzea (1816), Kongresuak hala erabakita.


Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: James Madison Aldatu lotura Wikidatan
Biografia Artikulu hau biografia baten zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.