George W. Bush

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
George W. Bush
George-W-Bush.jpeg
43. Ameriketako Estatu Batuetako presidentea

2001eko urtarrilak 20 - 2009ko urtarrilak 20
Bill Clinton - Barack Obama
Texasko gobernadore

1995eko urtarrilak 17 - 2000ko abenduak 21
Ann Richards - Rick Perry
Bizitza
Izen osoa George Walker Bush
Jaiotza New Haven (Connecticut)1946ko uztailaren 6a (72 urte)
Herrialdea  Ameriketako Estatu Batuak
Bizilekua Dallas
Lehen hizkuntza ingelesa
Familia
Aita George H. W. Bush
Ama Barbara Bush
Ezkontidea(k) Laura Bush  (1977ko azaroak 5 -
Seme-alabak
Anai-arrebak
Leinua Bush familia
Hezkuntza
Heziketa The Kinkaid School
(1959 - 1961)
Phillips Academy
(1961 - 1964)
Yale College
(1964 - 1968) Artean graduatu : historia
Harvard Business School
(1973 - 1975) Master of Business Administration
Hizkuntzak Amerikar ingelesa
gaztelania
ingelesa
Jarduerak
Jarduerak politikaria, estatu-politikaria, motivational speakerra, autobiografialaria, margolaria, hamabosteko errugbilaria eta ofiziala
Altuera 182 zentimetro
Lantokia(k) Austin eta Washington
Jasotako sariak
Zerbitzu militarra
Adar militarra Ameriketako Estatu Batuetako Aire Armada
National Guard of the United States
Gradua first lieutenant
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa United Methodist Churcha
Estatu Batuetako Eliza Episkopalianoa
Metodismoa
Alderdi politikoa Ameriketako Estatu Batuetako Alderdi Errepublikanoa
IMDb nm0124133
https://www.whitehouse.gov/1600/presidents/georgewbush
GeorgeWBush Signature.png

George Walker Bush (New Haven, Connecticut, 1946ko uztailaren 6a) estatubatuar politikaria da, 2001-2009 bitartean Ameriketako Estatu Batuetako 43. presidentea izandakoa. 1995-2000 bitartean, Texas estatuko 46. gobernadorea izan zen. George H. W. Bush 41. presidentearen semea eta Jeb Bush Floridako gobernadore ohiaren anaia da, denak Alderdi Errepublikanoko kideak.

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Connecticuten jaio arren, ume zelarik Texasko Odessara aldatu zen familia osoa, aitak hango petrolio eremuetan inbertitu baitzuen. Yale eta Harvard unibertsitateetan egin zituen ikasketak. Politikan hasi aurretik, petrolioaren negozioetako enpresaburua izan zen, baina ez zuen arrakasta handirik izan. 1975ean CEO konpainia sortu zuen Midlanden, eta Arlingtongo Texas Rangers beisbol taldearen bi fundatzaileetako bat izan zen. Talde horiekin egindako gestio lanekin arrakasta profesional handia lortu zuen.[1] 1978an, Ordezkarien Etxerako hautagai izan zen, baina ez zuen arrakastarik izan.

1994an, Texas estatuko gobernadore aukeratu zuten, eta Ann Richards demokrataren lekua hartu zuen. Hezkuntzako finantza-sistema eraberritu eta estatuko historiako zerga murrizketa handiena egin zuen bere agintaldian. Lau urte geroagoko hauteskundeetan, karguan berretsi zuten, botoen %60 eskuraturik. 1999an, 2000. urteko hauteskundeetan Estatu Batuetako presidentetzara aurkezteko asmoa agertu zuen. Alderdi Errepublikanoaren barruan zuen neutraltasun ideologikoari esker, talde kontserbadoreenak eta moderatuak alde izan zituen. Hauteskundetarako inoiz bildu den diru kopururik handiena lortu zuen, 73 milioi dolar.[1]

1999ko ekainean hasitako hauteskunde kanpainan zehar kritika gogorrak jaso zituen: kontserbadoreegia izatea leporatu zioten, eta prestakuntza eta ezagutza politikorik eza. Bere aldekoek, ordea, herriarengandik hurbil zegoela eta estatubatuarren balioak berreskuratzeko gaitasuna zuela esanez defendatzen zuten. Kanpainan zehar, enpresaburu txikiei zergak murriztuko zizkiela eta hezkuntzarako diru gehiago emango zuela agindu zuen. Elebitasunaren aldekoa izaki, gaztelania erabili zuen hispanoen botoak erakartzeko. Abortuaren aurka agertu zen, intzestu, bortxaketa edo amarentzako arrisku kasuetan izan ezik; homosexualitatearen gaia tabu izan zuen, eta heriotza zigorraren defendatzaile sutsua izan zen. Hain zuzen ere, Bush da heriotza zigor gehien ezarri duen Estatu Batuetako politikaria: Texasko gobernadore zela, 120 pertsona hil zituzten.[1]

Hauteskundeak 2000. urteko azaroaren 17an egin ziren. Bush eta Al Goreren arteko lehia estua eta polemikoa izan zen, bereziki Florida estatuan, baina Epaitegi Gorenaren ebazpen bat zela medio, garaile atera zen Bush. Azkenik, hauteskundeak egin eta bost astera izendatu zuten Estatu Batuetako presidente. Agintean, zerga murrizketa handiak egin zituen umeak babesteko programetan, eta Osasun sistema pribatizatzen ahalegindu zen. Gizarte arloan ere jokabide kontserbadorea agertu zuen, abortua eta sexu berekoen arteko ezkontzak oztopatuz. 2001eko irailaren 11ko atentatuen ondoren, terrorismoaren kontrako gerra deitu zuen. Afganistango inbasioa agindurik, talibanen gobernua eraitsi zuen, Al-Kaida birrindu eta Osama bin Laden atzemateko. AEBen barnean, haren sona hazi zen. 2003an, Irakeko inbasioa agindu zuen, Saddam Hussein Irakeko presidenteak omen zituen suntsipen handiko armak indargabetzen ez zituelako. Hala ere, hari buruzko ikerketak bukatzekoak ziren eta, herrialdea menderatu ostean, suntsipen handiko armak ez ziren agertu.

Bere burua Gerra garaiko presidente-tzat jota, 2004ko presidentziarako hauteskundeak irabazi zituen, John Kerry demokrata aurkari zuela. Harez geroztik, gero eta kritika gehiago jaso zituen, baita aliatuen aldetik ere. Izan ere, gerraosteko Irakeko egoerak (batez ere Abu Ghraib espetxeko torturen eskandalua) eta barneko auziek (hala nola, zelula amekin ikerketak egiteko mugak, Katrina urakana..) haren ospea gutxitu zuten. Gainera, 2007ko abendutik aurrera, finantza sistemak sortutako krisi sakonean sartu ziren AEBak. Lehman Brothers bankuak porrot egindakoan, gobernuak 700.000 milioi dolar jartzea erabaki zuen finantza merkatuak bere onera itzularazteko,[2] herrialdeko zorra izugarri handitu arren. Azkenik, 2009ko urtarrilaren 20an, Barack Obamak ordeztu zuen presidentzian. Bush Texasera joan zen bizitzera.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b c   Bush, George, Lur hiztegi entziklopedikoa, CC-BY 3.0 lizentzia, euskara.euskadi.eus, http://www.euskara.euskadi.eus/r59-lurcontd/eu/contenidos/termino/_c01220/eu_b_5280/b5280.html. Noiz kontsultatua: 2018-1-18 .
  2. Bushen salbamendu plana onartu du AEBetako Senatuak, berria.eus
Wikiesanetan badira aipuak, gai hau dutenak: George W. Bush
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: George W. Bush Aldatu lotura Wikidatan