Mendebaldeko tuia

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Mendebaldeko tuia
Thuja occidentalis.jpg
Iraute egoera

Arrisku txikia (IUCN 3.1)
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaPlantae
KlaseaPinopsida Pinopsida
OrdenaPinales
FamiliaCupressaceae
GeneroaThuja
Espeziea Thuja occidentalis
L.
Banaketa mapa
Thuja occidentalis range map.png

Mendebaldeko tuia (Thuja occidentalis) Cupressaceae familiako zuhaitz espeziea da. Jatorriz Kanadako hego-ekialdeko eta AEBetako ipar-ekialdekoa da.

Ipar Amerikan Zedro zuria esaten diote frantsesez edo ingelesez.

Deskribapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Tuia erraldoirekin lotura estua izan arren, 10-20 m altu eta 40 cm-ko diametroa duen zuhaitz txiki bat besterik ez da. Enborraren azala gorri-arrea du, luzetarako zirrikitu estuekin markatuta. Hostoak edo orratzak 3-5 mm luzedun adartxo lauez osatuta daude.

Europan 1540an sartu zen eta oso hedatua dago, batez ere parke eta hilerrietan eta zuhaitz apaingarri moduan asko erabiltzen da.

Erabilera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ipar Amerikako indiar tribu ugarik botika gisa asko erabiltzen zuten sukarra, eztula, buruko mina, esku puztutak eta arazo erreumatikoak tratatzeko.

Landareak antibiral jarduera du eta belarismo modernoan erabiltzen da, gehienetan berruakak eta polipoak tratatzeko. Landarea erabil daiteke hilekoen eragiteko, beraz, ez da gomendagarria haurdun dauden emakumeei.

Lehortutako hosto-adar gazteak aldakorrak, anthelmintikoak, antiinflamatorioak, antiseptikoak, usaintsuak, astringenteak, diaforetikoak, diuretikoa eta emenagogoak dira. Landarea erabiltzen ari da minbizia tratatzeko, batez ere umetokiko minbiziaren aurka.

Hostoekin egindako te bat erabiltzen da bronkitisa eta beste arnas arazoa, eztula, buruko mina tratatzeko eta eztularen almibarretan.

Hostoetatik "Zedro zuriaren olioa" egiten dute, antiseptikoa, expektorantea eta errubefakzioa den olio esentziala da[1].

Taxonomiari[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Carlos Linneo- k deskribatu zuen Thuja occidentalis- ek Species Plantarum 2: 1002 1753. urtean [2]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Mendebaldeko tuia Aldatu lotura Wikidatan
Wikispezieetan bada informazioa gehiago, gai hau dela eta: Mendebaldeko tuia
Landare Artikulu hau landareei buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.