Buenos Aires
Wikipedia(e)tik
|
Buenos Aires |
|||
|---|---|---|---|
|
|
|||
| Ofiziala | Ciudad Autónoma de Buenos Aires Buenos Airesko Hiri Autonomoa |
||
| Estatua | |||
| Administrazioa Gobernaria |
Hiriburu federala Mauricio Macri |
||
| Sorrera | 1536 otsailaren 3 Pedro Mendozak 1580 ekainaren 11 Juan Garai |
||
| Herritarra | buenosairestar | ||
| Koordenatuak | 34°40′00″S 58°24′00″W / 34.666667°S 58.4°WKoordenatuak: 34°40′00″S 58°24′00″W / 34.666667°S 58.4°W | ||
| Eremua | 203 km2 | ||
| Garaiera | 10 m | ||
| Biztanleria | 2,776,138 bizt. | ||
| Dentsitatea | 0,01 bizt./km² | ||
| www.buenosaires.gov.ar/ | |||
Buenos Aires Argentinako hiriburua da. Metropoli-barruti osoa kontuan hartuta, Hego Amerikako hirugarren hiririk nagusiena da eta munduko handienetarikoa.
Hiritarrek, buenosairestarrek, 'porteños, -as izena hartzen dute gaztelaniaz.
Eduki-taula |
Geografia [aldatu]
Argentinako ipar-ekialdean dago, Ozeano Atlantikoan isuritzen duen Rio de la Plataren eskuinaldean, ezkerraldean Montevideo dagoela.
Populazioa [aldatu]
Hiriak 2.776.138 biztanle ditu (2001), 203 km²tan. Inguruko hirigune zabal osoa kontuan hartuta (Buenos Aires Handia), 12.046.799 pertsona (2001) hartzen ditu.
Auzoak [aldatu]
Kongresuko Plaza eta Rodin eskultorearen Pentsalaria
- Belgrano
- Boca
- Palermo
- Parque Avellaneda
- Puerto Madero
- Recoleta
- Retiro
- San Telmo
- Velez Sarsfield
- Villa del Parque
- Villa Devoto
Historia [aldatu]
- Pedro Mendoza euskaldunak eratu zuen 1536an, baina urte batzuk geroago hiria suntsitu egin zuten jatorrizko biztanleek. Beste euskaldun batek, Juan Garai urduñarrak, berriro sortu zuen hiria 1580an.
- 1776an Río de la Platako erregeordetzako hiriburu izendatu zuten.
- 1880ean banatu zuten hiria eta probintzia, "Hiriburu federal" bihurtuz.
- 1996an Hiri Autonomoaren izendapena jaso zuen.
Klima [aldatu]
| Datu klimatikoak (Buenos Aires, 1981–1990) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hilabetea | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 43.3 | 38.7 | 37.9 | 36.0 | 31.6 | 28.5 | 30.2 | 34.4 | 34.0 | 34.0 | 36.8 | 40.5 | 43.3 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 30.4 | 28.7 | 26.4 | 22.7 | 19.0 | 15.6 | 13.9 | 17.3 | 18.9 | 22.5 | 25.3 | 28.1 | 21.5 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 25.1 | 23.7 | 21.4 | 17.7 | 14.3 | 11.2 | 10.9 | 12.7 | 14.2 | 17.7 | 20.6 | 23.2 | 17.7 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa(°C) | 5.9 | 4.2 | 2.8 | −2.3 | −4.0 | −5.3 | −5.4 | −4.0 | −2.4 | −2.0 | 1.6 | 3.7 | −5.4 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 20.4 | 19.4 | 17.0 | 13.7 | 10.3 | 7.6 | 7.4 | 8.9 | 9.9 | 13.0 | 15.9 | 18.4 | 12.9 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 121.6 | 122.6 | 153.9 | 106.9 | 92.1 | 50.0 | 52.9 | 63.2 | 77.7 | 139.3 | 131.2 | 103.2 | 1214.6 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) | 9 | 9 | 9 | 9 | 8 | 6 | 7 | 8 | 7 | 10 | 10 | 9 | 101 |
| Eguzki orduak | 270 | 241 | 189 | 176 | 174 | 132 | 143 | 174 | 189 | 217 | 252 | 267 | 2424 |
| Hezetasuna (%) | 65 | 70 | 72 | 77 | 76 | 79 | 79 | 74 | 71 | 69 | 68 | 64 | 72.0 |
| Iturria (1): Servicio Meteorológico Nacional[1] | |||||||||||||
| Iturria (2): The Weather Network[2] | |||||||||||||
Kultura [aldatu]
Kirolak [aldatu]
Boca Juniors eta River Plate hiriburuko futbol talde nagusiak dira, elkarren arteko lehi handia daukatena. Herrialde mailan ere talde nagusiak direla esan daiteke, Buenos Airestik kanpoko hainbatentzat alegia.
Hedabideak [aldatu]
- "Clarin" eta "La Nacion" egunkariak.
Buenosairestar ospetsuak [aldatu]
- Jorge Luis Borges (1899-1986), idazlea.
- Julio Cortazar (1914-1984), idazlea.
- Norma Aleandro (1936-), aktorea.
- Hector Alterio (1937-), aktorea.
- Tamara Bunke (1937-1967), iraultzailea.
- Ricardo Darin (1957-), aktorea.
- Maitena (1962-), komikigilea.
- Gaston Pauls (1972-), aktorea.
- Juan Diego Botto (1975-), aktorea.
- Mia Maestro (1978-), aktorea.
- Luis Scola (1980-), saskibaloi jokalaria.
Euskal Diaspora [aldatu]
- Juan de Garay Euskal-Argentinar Fundazioa
- Euskaltzaleak / Escuela de lengua vasca
- Laurak Bat elkartea
- "Instituto Euskalechea"
- Iparralde Dantzari Taldea
- "Asociación coral Lagun Onak"
- "Coral Alkartasuna"
Erreferentziak [aldatu]
Kanpo loturak [aldatu]
- (Gaztelaniaz) Hiriaren webgune ofiziala
- (Gaztelaniaz) Bizitzaz betetako hiria da Buenos Aires
- (Ingelesez) Buenos Aires