Buenos Aires

Buenos Aires
Ofiziala	Ciudad Autónoma de Buenos Aires Buenos Airesko Hiri Autonomoa
Estatua	Argentina
Administrazioa Gobernaria	Hiriburu federala Mauricio Macri
Sorrera	1536 otsailaren 3 Pedro Mendozak 1580 ekainaren 11 Juan Garai
Herritarra	buenosairestar
Koordenatuak	34°40′00″S 58°24′00″W
Buenos Aires
Eremua	203 km2
Garaiera	10 m
Biztanleria	2,776,138 bizt.
Dentsitatea	0,01 bizt./km²
www.buenosaires.gov.ar/

Buenos Aires Argentinako hiriburua da. Metropoli-barruti osoa kontuan hartuta, Hego Amerikako hirugarren hiririk nagusiena da eta munduko handienetarikoa.

Hiritarrek, buenosairestarrek, 'porteños, -as izena hartzen dute gaztelaniaz.

Geografia

Argentinako ipar-ekialdean dago, Ozeano Atlantikoan isuritzen duen Rio de la Plataren eskuinaldean, ezkerraldean Montevideo dagoela.

Populazioa

Hiriak 2.776.138 biztanle ditu (2001), 203 km²tan. Inguruko hirigune zabal osoa kontuan hartuta (Buenos Aires Handia), 12.046.799 pertsona (2001) hartzen ditu.

Auzoak

Buenos Aires.

Kongresuko Plaza eta Rodin eskultorearen Pentsalaria

La Boca auzoko etxe koloretsuak.

• Belgrano
• Boca
• Palermo
• Parque Avellaneda
• Puerto Madero
• Recoleta
• Retiro
• San Telmo
• Velez Sarsfield
• Villa del Parque
• Villa Devoto

Historia

• Pedro Mendoza euskaldunak eratu zuen 1536an, baina urte batzuk geroago hiria suntsitu egin zuten jatorrizko biztanleek. Beste euskaldun batek, Juan Garai urduñarrak, berriro sortu zuen hiria 1580an.
• 1776an Río de la Platako erregeordetzako hiriburu izendatu zuten.
• 1880ean banatu zuten hiria eta probintzia, "Hiriburu federal" bihurtuz.
• 1996an Hiri Autonomoaren izendapena jaso zuen.

Klima

Datu klimatikoak (Buenos Aires, 1981–1990)
Hilabetea	Urt	Ots	Mar	Api	Mai	Eka	Uzt	Abu	Ira	Urr	Aza	Abe	Urtekoa
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C)	43.3	38.7	37.9	36.0	31.6	28.5	30.2	34.4	34.0	34.0	36.8	40.5	43.3
Batez besteko tenperatura maximoa (°C)	30.4	28.7	26.4	22.7	19.0	15.6	13.9	17.3	18.9	22.5	25.3	28.1	21.5
Batez besteko tenperatura (ºC)	25.1	23.7	21.4	17.7	14.3	11.2	10.9	12.7	14.2	17.7	20.6	23.2	17.7
Erregistraturiko tenperatura minimoa(°C)	5.9	4.2	2.8	−2.3	−4.0	−5.3	−5.4	−4.0	−2.4	−2.0	1.6	3.7	−5.4
Batez besteko tenperatura minimoa (°C)	20.4	19.4	17.0	13.7	10.3	7.6	7.4	8.9	9.9	13.0	15.9	18.4	12.9
Pilatutako prezipitazioa (mm)	121.6	122.6	153.9	106.9	92.1	50.0	52.9	63.2	77.7	139.3	131.2	103.2	1214.6
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm)	9	9	9	9	8	6	7	8	7	10	10	9	101
Eguzki orduak	270	241	189	176	174	132	143	174	189	217	252	267	2424
Hezetasuna (%)	65	70	72	77	76	79	79	74	71	69	68	64	72.0
Iturria (1): Servicio Meteorológico Nacional
Iturria (2): The Weather Network

Kultura

• Teatro Colón.

Kirolak

Boca Juniors eta River Plate hiriburuko futbol talde nagusiak dira, elkarren arteko lehi handia daukatena. Herrialde mailan ere talde nagusiak direla esan daiteke, Buenos Airestik kanpoko hainbatentzat alegia.

Hedabideak

• "Clarin" eta "La Nacion" egunkariak.

Buenosairestar ospetsuak

• Jorge Luis Borges (1899-1986), idazlea.
• Julio Cortazar (1914-1984), idazlea.
• Norma Aleandro (1936-), aktorea.
• Hector Alterio (1937-), aktorea.
• Tamara Bunke (1937-1967), iraultzailea.
• Ricardo Darin (1957-), aktorea.
• Maitena (1962-), komikigilea.
• Gaston Pauls (1972-), aktorea.
• Juan Diego Botto (1975-), aktorea.
• Mia Maestro (1978-), aktorea.
• Luis Scola (1980-), saskibaloi jokalaria.

Euskal Diaspora

• Juan de Garay Euskal-Argentinar Fundazioa
• Euskaltzaleak / Escuela de lengua vasca
• Laurak Bat elkartea
• "Instituto Euskalechea"
• Iparralde Dantzari Taldea
• "Asociación coral Lagun Onak"
• "Coral Alkartasuna"

Kanpo loturak

• (Gaztelaniaz) Hiriaren webgune ofiziala
• (Gaztelaniaz) Bizitzaz betetako hiria da Buenos Aires
• (Ingelesez) Buenos Aires