Marlon Brando

Wikipedia, Entziklopedia askea
Marlon Brando
Marlon Brando publicity for One-Eyed Jacks.png
(1961)
Bizitza
Jaiotzako izen-deiturakMarlon Brando Junior
JaiotzaOmaha1924ko apirilaren 3a
Herrialdea Ameriketako Estatu Batuak
BizilekuaLibertyville (Illinois)
Evanston (Illinois)
HeriotzaLos Angeles2004ko uztailaren 1a (80 urte)
Hobiratze lekuaTahiti
Heriotzaren harana
Heriotza moduaberezko heriotza: arnas gutxiegitasuna
Familia
AitaMarlon Brando, Sr.
AmaDodie Brando
Ezkontidea(k)Anna Kashfi  (1957 -  1959)
Movita Castaneda  (1960 -  1962)
Tarita Teriipaia  (1962 -  1972)
Seme-alabak
Anai-arrebak
Hezkuntza
HeziketaActors Studio
Stella Adler Studio of Acting (en) Itzuli
New School (en) Itzuli
Shattuck-Saint Mary's (en) Itzuli
Libertyville High School (en) Itzuli
Hizkuntzakingelesa
Irakaslea(k)Erwin Piscator
Stella Adler
Lee Strasberg
Jarduerak
Jarduerakzinema aktorea, film-zuzendaria, antzerki aktorea eta telebista-aktorea
Lan nabarmenakThe Godfather
Apocalypse Now
A Streetcar Named Desire
On the Waterfront
One-Eyed Jacks
Last Tango in Paris
Queimada
Jasotako sariak
Nominazioak
Genero artistikoaWesterna
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioaateismoa
Alderdi politikoaAmeriketako Estatu Batuetako Alderdi Demokrata

marlonbrando.com
IMDB: nm0000008 Allocine: 375 Rottentomatoes: celebrity/marlon_brando Allmovie: p8070 TCM: 21204 TV.com: people/marlon-brando IBDB: 32868
Facebook: marlonbrandoestate Twitter: MarlonBrando Musicbrainz: 2d2429e7-de99-465f-b5e6-3d1431795f91 Songkick: 894546 Find a Grave: 9026023 Edit the value on Wikidata
Marlon Brando signature.svg

Marlon Brando, Jr. (Omaha, Nebraska, 1924ko apirilaren 3a - Los Angeles, Kalifornia, 2004ko uztailaren 1a) estatubatuar antzerki eta zinema aktorea izan zen, XX. mendeko hoberenetarikoa. Bitan irabazi zuen Gizonezko aktore onenaren Oscar saria, Terry Malloy (On the Waterfront, 1954) eta Vito Corleone (The Godfather, 1972) antzezteagatik.[1]

Stanislavski metodoa —barne azterketa baliatuz pertsonaiaren larruan sartzera behartzen duen antzezpen ikasbidea— muturrera eraman zuen eta, beraz, zinemako ikono handienetako bat bihurtu zen.[1] Haren antzezteko erak, haren nortasunak, eta Hollywoodeko bizitza sozialaren gaineko interes ezak eragin sakona izan zuen aktore belaunaldi batean, James Dean, Paul Newman, Robert De Niro, Al Pacino, Robert Duvall, Sean Penn, Russell Crowe, eta Jack Nicholson barne. Gainera, politikoki konprometitua izan zen, eta publikoki bat egin zuen ekimen askorekin, batez ere Amerikar Indioen Mugimenduaren alde.

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Marlon Brando Omahan jaio zen 1924ko apirilaren 3an. Haurtzaro goibel antzekoa izan zuen. Antzerkizalea zen haren ama, baina baita alkoholzalea ere. Artean umea zela, sarritan aurkitu zuen ama tabernan total eginda, edo kale bazter batean botata. Depresio Handiko urte latzetan, maitasuna jaso beharrean babesik eza eta abandonua sufritu zituen. Erabateko nerabe errebeldea bihurtuta, aitak esaten zion bere bidea urra zezala, egin zezala zirt edo zart.[1]

Aktore izateko asmoarekin, New Yorkera jo zuen 1943an. Actors Studion ibili ondoren, 1944tik 1950era antzerkian jardun zuen. Baina zinematik etorri zitzaion batez ere fama. Izan ere, Stanley Kowalski jatorri poloniarreko behargin amorala eta bortitza bihurtu zen Elia Kazanen A Streetcar Named Desire artegagarrian (1951). Berezkoa zuen talentua, bazeukan karisma, eta fisikoki, gainera, erakargarria zen.[1]

Hainbat pertsonaia gogoangarriren identitateak bereganatu zituen hurrengo urteetan: Emiliano Zapatarena (Viva Zapata!, 1952), Johnny Strabler motorzale konformagaitzarena (The Wild One, 1953), Calder sheriff erosezinarena (The Chase, 1966), Kurtz koronel eroarena (Apocalypse Now, 1979)... Aktore onenaren Oscar saria bitan irabazi zuen: Terry Malloy buruestimua galduta zeukan boxealari ohi duinarena (On the Waterfront, 1954) eta Vito Corleone mafiaburuarena (The Godfather, 1972) egiteagatik.[1]

Izar bat zen, erreferentzia bat gremioko kideentzat, baina ezin zuen eraman ikono bat izateak dakarrena. 1970eko hamarkadan apaldu zen haren argia, eta Tahitira joan zen bizitzera bere hirugarren emaztearekin —hamaika seme-alaba izan zituen—. Horietako batek, Cheyennek, bere buruaz beste egin zuen 1995ean, eta beste batek, Christianek, bost urte igaro zituen kartzelan. Handik libratzeko dirutza xahutu zuen Brandok epaiketetan, eta ia sosik gabe geratu zen hil aurretik. Michael Jacksonen bideoklip batean ere parte hartu zuen egoerari buelta emateko; antzeztu gabe, nolabait aurrera egiteko soilik.[1]

Filmografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urtea Izenburua Rola Zuzendaria
1950 The Men Kenneth "Ken" Wilcheck / "Bud" Fred Zinnemann
1951 A Streetcar Named Desire Stanley Kowalski Elia Kazan
1952 Viva Zapata! Emiliano Zapata Elia Kazan
1953 Julius Caesar Marko Antonio Joseph L. Mankiewicz
The Wild One Johnny Strabler László Benedek
1954 On the Waterfront Terry Malloy Elia Kazan
Désirée Napoleon Bonaparte Henry Koster
1955 Guys and Dolls Sky Masterson Joseph L. Mankiewicz
1956 The Teahouse of the August Moon Sakini Daniel Mann
1957 Sayonara Maj. Lloyd "Ace" Gruver Joshua Logan
1958 The Young Lions Lt. Christian Diestl Edward Dmytryk
1960 The Fugitive Kind Valentine "Snakeskin" Xavier Sidney Lumet
1961 One-Eyed Jacks Rio Marlon Brando
1962 Mutiny on the Bounty Fletcher Christian Lewis Milestone
1963 The Ugly American Ambassador Harrison Carter MacWhite George Englund
1964 Bedtime Story Freddy Benson Ralph Levy
1965 Morituri Robert Crain Bernhard Wicki
1966 The Chase Calder sheriffa Arthur Penn
The Appaloosa Matt Fletcher Sidney J. Furie
1967 A Countess from Hong Kong Ogden Mears Charlie Chaplin
Reflections in a Golden Eye Maj. Weldon Penderton John Huston
1968 Candy Grindl Christian Marquand
1969 The Night of the Following Day Bud, txoferra Hubert Cornfield
Queimada Sir William Walker Gillo Pontecorvo
1971 The Nightcomers Peter Quint Michael Winner
1972 The Godfather Don Vito Corleone Francis Ford Coppola
Last Tango in Paris Paul Bernardo Bertolucci
1976 The Missouri Breaks Robert E. Lee Clayton Arthur Penn
1978 Superman Jor-El Richard Donner
Raoni Narratzailea Jean-Pierre Dutilleux
Luiz Carlos Saldanha
1979 Apocalypse Now Kurtz koronela Francis Ford Coppola
1980 The Formula Adam Steiffel John G. Avildsen
1989 A Dry White Season Ian McKenzie Euzhan Palcy
1990 The Freshman Carmine Sabatini Andrew Bergman
1992 Christopher Columbus: The Discovery Tomás de Torquemada John Glen
1995 Don Juan DeMarco Dr. Jack Mickler Jeremy Leven
1996 The Island of Dr. Moreau Moreau doktorea John Frankenheimer
1997 The Brave McCarthy Johnny Depp
1998 Free Money Warden Sven "The Swede" Sorenson Yves Simoneau
2001 The Score Max Frank Oz

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b c d e f Susaeta, Igor. Antzezten ez zuen aktorea. berria.eus (Noiz kontsultatua: 2016-12-11).

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]