Artikulu hau Wikipedia guztiek izan beharreko artikuluen zerrendaren parte da

Indus

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search

Indus
Indus River
سندھ
Indus near Skardu.jpg
Datu orokorrak
Luzera 2.880 km
Geografia
Indus (fleuve).png
Koordenatuak 23° 59′ 40″ N, 67° 25′ 51″ E / 23.9944°N,67.4308°E / 23.9944; 67.4308Koordenatuak: 23° 59′ 40″ N, 67° 25′ 51″ E / 23.9944°N,67.4308°E / 23.9944; 67.4308
Herrialdea India eta Pakistan
Lurraldea Punjab
Hidrografia
Ur-emaileak
Arroaren azalera 960.800 km²
Arro hidrografikoa Indus basin Itzuli
Iturburua Tibeteko goi-ordokia
Bokalea Arabiako itsasoa
Mendizaletasuna

Indus[1] (urduz: سندھ; sindhiz: سنڌو; punjabiz: shahmukhiz: سندھ, gurmukhiz: ਸਿੰਧੂ; hindi eta sanskritoz: सिन्धु; persieraz: حندو ; pashtoz: ّآباسن; tibeteraz: སེང་གེ།་གཙང་པོ Sengge Chu; txineraz: 印度; grezieraz: Ινδός; ingelesez: Indus River) Pakistango ibairik handiena eta luzeena da. Europan, antzinako Grezian Hindos eta antzinako Erroman Indus izenez ezaguna zen.

1947an India eta Pakistan banatu baino lehen, Indus Indiako azpikontinenteko bigarren ibairik inportanteena zen, Gangesen atzetik.

Ibilbidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ibaiak Tibeten du iturburua, 5.500 metroko altueran. Himalaiako haran nagusiak zeharkatzen ditu Kaxmir pasata Pakistanera ailegatzeko. Hiderabaden ibaiak delta bat sortzen du, eta azkenean Karatxiko portuan itsasoratzeen du.

Indusen luzera osoa ez da ezaguna eta 2.900 - 3.180 kilometro artean dago. Batez besteko emaria 6.700 /s da eta 1.081.700 km² azalera duen arroa du. Bere ahoa Omango Golkoan dago, 7.770 km² deltan.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzinean pertsiarrek ibaiari Sindhu zioten, izena Indiako azpikontinentean bizi ziren biztanle guztiei hedatzen: Sindhustan (Sindhuen herria).

Bere haranean K.a. 2300 eta 1750 artean, bere bazterretan Indus haraneko kultura sortu zen, antzinako kultura nagusienetako bat eta Mohenjo-Daro edo Harappa bezalako hirien sortzaile.

Ibaia ikusteko lehendabiziko europarra Alexandro Handia izan zen. Honek Indusen bere inperioaren ekialdeko muga ezarri zuen.

Ibaiadar nagusiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Beas
  • Kabul
  • Ravi
  • Wakha
  • Shingo
  • Sutlej
  • Astor
  • Gilgit
  • Ghizar
  • Hunza
  • Gumal
  • Zhob
  • Zanskar
  • Kunar
  • Gar
  • Shyok
  • Shigar
  • Chenab
  • Jhelum
  • Suru Chu

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Euskaltzaindia (2012-06-29) 171. araua: Asiako toponimia . Noiz kontsultatua: 2013-02-10.


Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Indus