Gaeltacht

   Gaeltacht eremuak agertarazten dituen Irlandako mapa.

Gaeltacht (plurala Gaeltachtaí da) izenak Irlandako eremu geografiko gaelikoduna definitzen du. 1950. hamarkadan finkatu zituzten lurraldearen mugak, orduan hiztun gaelikoak gehienak ziren eskualdeak barne hartzen. Hala ere, ordutik gaur arte egoera hori aldatu da eta lurraldeko leku askotan hiztunak gutxituak dira gaur egun.

Gaur egungo 250.000 hiztun aktiboetatik, 85.000 kontzentratzen dira Gaeltachten, bereziki Donegal/Dún na nGall, Mayo/Mhaigh Eo, Galway/Na Gaillimhe, Kerry/Chiarraí eta Cork/Chorcaí mendebaleko konderrietan.

Galway/Gaillimh da lurraldeko hiri nagusia da, "Irlandako hiriburu elebiduna" deitutakoa. Connemara/Conamara (Galwayko konderrian) beste herri gaeliko nagusietakoa da.

Bestela, Gaoth Dobhair edo Gweedore (2002an ia 1.400 biztanle, Donegalgo konderrian) udalerririk irlanderadunena da. Bertakoak dira Enya musikaria edo Clannad musika taldea. Bertan dauka egoitza halaber Raidió na Gaeltachta irratia, 1972an emititzen hasi zena.

Eskozian Gaeltacht eremuaren baliokidea Gaidhealtachd eremua da, Galesen aldiz Y Fro Gymraeg eremua delakoa.

Gaeltachteko udalerriak

Konderria Euskarazko izena Irlanderazko izena Donegalgo konderria Arranmore Árainn Mhór Fintown Baile na Finne Kilcar Cill Cartha Dungloe An Clochán Liath Gweedore Gaoth Dobhair Glencolmcille Gleann Cholm Cille Gortahork Gort a' Choirce Downings Na Dúnaibh Tory uhartea Oileán Toraigh Ranafast Rann na Feirste Teelin Teileann Mayoko konderria Carrowteige Ceathrú Thaidhg Aughleam Eachléim Tourmakeady Tuar Mhic Éadaigh

Konderria Euskarazko izena Irlanderazko izena Galwayko konderria Inishmore Inis Mór Carna Carna Costelloe Casla Carraroe An Cheathrú Rua Furbo Na Forbacha Kilkieran Cill Chiaráin Kilronan Cill Rónáin Cornamona Corr na Móna Inverin Indreabhán Inishmaan Inis Meáin Inisheer Inis Oírr Lettermore Leitir Móir Aran uharteak Oileáin Árann Rossaveal Ros an Mhíl Rosmuck Ros Muc Spiddal An Spidéal

Konderria Euskarazko izena Irlanderazko izena Kerryko konderria Ballyferriter Baile an Fheirtéaraigh Ballinskelligs Baile na Sceilge Ventry Ceann Trá Lispole Lios Póil Dingle An Daingean Dunquin Dún Chaoin Feothanach An Fheothanach Corkeko konderria Ballyvourney Baile Bhuirne Ballingeary Béal Átha an Ghaorthaidh Coolea Cúil Aodha Kilnamartyra Cill na Martra Cape Clear uhartea Oileán Chléire Waterfordeko konderria Ring An Rinn Meatheko konderria Rathcarne Ráth Cairn

Erakundeak

Udaras na Gaeltachta lurraldeko erakunde nagusia da.

Gael Saoire Gaeltachten kultur turismoa sustatzeko ekimena da, eskualdeko kultur arloa eskaintzeko asmoz.

Ikus, gainera

• Irlandera
• Eskoziako gaelera
• Gaidhealtachd
• Y Fro Gymraeg
• UEMA

Kanpo loturak

• Gaeltachteko webgunea
• Údarás na Gaeltachta erakundearen webgunea
• Gael Soireren webgunea
• Raidió na Gaeltachta irratiaren webgunea