John A. Pople

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
John A. Pople
John Anthony Pople.png
Bizitza
Jaiotza Burnham-on-Sea1925eko urriaren 31
Herrialdea  Erresuma Batua
Heriotza Chicago2004ko martxoaren 15a (78 urte)
Heriotza modua berezko heriotza (gibeleko minbizia)
Hezkuntza
Heziketa Trinity College
Cambridgeko Unibertsitatea
Bristol Grammar School
Tesi zuzendaria John Lennard-Jones
Lanbidea
Lanbidea matematikaria, kimikaria eta unibertsitateko irakaslea
Enplegatzailea(k) Northwestern Unibertsitatea
Jasotako sariak
Kidetza Royal Society
International Academy of Quantum Molecular Science
Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia

John Anthony Pople (Burnham-on-Sea, Somerset, Ingalaterra, 1925eko urriaren 31 - Chicago, AEB, 2004ko martxoaren 15a) kimikari teorikoa izan zen. Kimikako Nobel Saria irabazi zuen 1998an, W. Kohnekin batera, gertaera kimiko-kuantikoen zenbakizko azterketa-metodoak asmatzeagatik.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Matematikako ikasketak egin zituen, Cambridgeko Unibertsitatean. 1964an, kimika fisikoko eskolak eman zituen, Estatu Batuetako Carnegie Mellon Unibertsitatean, eta 1986an, Northwesterneko Unibertsitatean. 1950eko hamarraldian, erresonantzia magnetiko nuklearraren oinarri teorikoak aztertzen lehena izan zen, baina molekulen portaera deskribatzen duten quantumen kimikako ekuazio konplexuen zenbakizko azterketa-metodoak asmatzea izan zen zientziari egin zion ekarpenik handiena. Formalismo hori oso konplexua da, eta bere azterketa matematikoa bi edo gehienez ere hiru atomo dituzten molekuletan aplika daiteke bakarrik, arrakastarik izango bada. Ekuazioen konplexutasuna berreketaz handitzen da atomo kopuruarekin, eta zisteina bezalako molekulak zenbakizko azterketaren bidez baizik ezin dira ebatzi; hau da, ordenagailuak erabiliz. Popleren aitzindari-lana funtsezkoa izan zen, eta matematikari izatea lagungarri izan zitzaion, kasu bakoitzean algoritmo egokia aurkitzeko. Popleren taldeak egin zuen lehen kalkulu programa Gaussian 70 izan zen. Programak esperimentu oso garestiak eta oso motelak aurrezteko balio izan zuen. Bere algoritmoek gero eta efektu fisiko zehatzagoak lortu zituzten, eta bere programak esperimentuak bezain zehatzak izatera iritsi ziren. Gaur egun, metodo horiek ezinbestekoak dira kimika eta fisika laborategietan.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]