Linus Pauling

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Linus Pauling
LinusPaulingGraduation1922.jpg
Bizitza
Jaiotza Portland1901eko otsailaren  28a
Herrialdea  Ameriketako Estatu Batuak
Bizilekua Corvallis (Oregon)
Big Sur Itzuli
Lake Oswego (Oregon)
Ayapel Itzuli
Heriotza Big Sur Itzuli1994ko abuztuaren  19a (93 urte)
Heriotza modua berezko heriotza: prostatako minbizia
Familia
Ezkontidea(k) Ava Helen Pauling Itzuli
Hezkuntza
Heziketa Kaliforniako Teknologia Institutua 1925) Ph.D. : mathematical physics Itzuli, fisikokimika
Oregongo Estatu Unibertsitatea
Washington High School Itzuli
Tesi zuzendaria Roscoe G. Dickinson Itzuli
Richard C. Tolman Itzuli
Doktorego ikaslea(k) Martin Karplus
William Lipscomb
Hizkuntzak esperantoa
ingelesa
Irakaslea(k) Arnold Sommerfeld
Jarduerak
Jarduerak kimikaria, fisikaria, esperantista, unibertsitateko irakaslea, biokimikaria eta bakearen aldeko aktibista
Enplegatzailea(k) Linus Pauling Institute Itzuli
Kaliforniako Teknologia Institutua  (1927 -  1963)
Kaliforniako Unibertsitatea San Diegon  (1967 -  1969)
Stanford Unibertsitatea  (1969 -  1975)
Jasotako sariak
Nominazioak
Influentziak Irwin Stone Itzuli eta Walter Heitler Itzuli
Kidetza Royal Society
Amerikako Sozietate Filosofikoa
Zientzien Bavariar Akademia
Ameriketako Estatu Batuetako Zientzien Akademia Nazionala
International Academy of Quantum Molecular Science Itzuli
Frantziako Zientzien Akademia
Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia
Zientzien Errusiar Akademia
Royal Society of Edinburgh Itzuli
Alemaniako Natur Zientzien Leopoldina Akademia
Académie Nationale de Médecine Itzuli
Mugimendua ateismoa
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa ateismoa
Linus Pauling signature.svg

Linus Carl Pauling (Portland, Oregon, AEB, 1901eko otsailaren 28a - Kalifornia, AEB, 1994ko abuztuaren 19a) Estatu Batuetako kimikaria izan zen.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kaliforniako Teknologia Institutuan eta Munich, Kopenhage eta Zuricheko unibertsitateetan ikasi zuen.

Kimikako irakasle eta laborategiko zuzendaria izan zen Kaliforniako Teknologia Institutuan. 1949an, Estatu Batuetako kimika elkartearen lehendakari izendatu zuten.

X izpien difrakzioa aztertuz molekulen kristal-egitura zehaztu zuen. Lotura kimikoen azterketan aurrerapauso handiak eman zituen, eta proteina askoren egitura atomikoa, hemoglobinarena barne, aurkitu zuen. Mekanika kuantikoa atomoen kimika aztertzeko erabili zuen lehenetakoa izan zen.

Sari ugari jaso zituen: 1954an, Kimikako Nobel saria; 1962an, gerra nuklearraren aurka aurrera eraman zituen jarduerengatik, Bakearen Nobel saria; eta 1970ean, Lenin Saria.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Linus Pauling Aldatu lotura Wikidatan