Linus Pauling

Wikipedia, Entziklopedia askea
Linus Pauling
Linus Pauling 1962.jpg
Bizitza
Jaiotza Portland1901eko otsailaren 28a
Herrialdea  Ameriketako Estatu Batuak
Bizilekua Corvallis (Oregon)
Big Sur (en) Itzuli
Lake Oswego (Oregon)
Ayapel (en) Itzuli
Heriotza Big Sur (en) Itzuli1994ko abuztuaren 18a (93 urte)
Heriotza modua berezko heriotza: prostatako minbizia
Familia
Ezkontidea(k) Ava Helen Pauling (en) Itzuli
Seme-alabak
Hezkuntza
Heziketa Kaliforniako Teknologia Institutua 1925) Ph.D. : Fisika matematiko, kimika fisiko
Oregongo Estatu Unibertsitatea
Tesi zuzendaria Roscoe G. Dickinson (en) Itzuli
Richard C. Tolman (en) Itzuli
Doktorego ikaslea(k) Martin Karplus
William Lipscomb
Tang Youqi (en) Itzuli
Lawrence Olin Brockway (en) Itzuli
Edgar Bright Wilson (en) Itzuli
Matthew Meselson (en) Itzuli
Kurt Martin Mislow (en) Itzuli
James Holmes Sturdivant (en) Itzuli
J. Lynn Hoard (en) Itzuli
David Harker (en) Itzuli
Arthur B. Pardee (en) Itzuli
Max Tofield Rogers (en) Itzuli
Harvey A. Itano (en) Itzuli
David Powell Shoemaker (en) Itzuli
George Alexander Feigen (en) Itzuli
Joseph Kraut (en) Itzuli
Walter Barclay Kamb (en) Itzuli
Gary Felsenfeld (en) Itzuli
Youqi Tang (en) Itzuli
Phillip Alfred Vaughan (en) Itzuli
Edwin Nichols Lassettre (en) Itzuli
John Y. Beach (en) Itzuli
James D. McCullough (en) Itzuli
Robert Eugene Rundle (en) Itzuli
Leonard S. Lerman (en) Itzuli
Hizkuntzak esperantoa
ingelesa
Irakaslea(k) Arnold Sommerfeld
Ikaslea(k) Martin Karplus
Jerry Donohue (en) Itzuli
Jarduerak
Jarduerak kimikaria, fisikaria, esperantista, unibertsitateko irakaslea, biokimikaria, bakearen aldeko aktibista, kristalografoa eta biofisikaria
Enplegatzailea(k) Oregongo Estatu Unibertsitatea
Linus Pauling Institute (en) Itzuli
Kaliforniako Teknologia Institutua  (1927 -  1963)
Kaliforniako Unibertsitatea San Diegon  (1967 -  1969)
Stanford Unibertsitatea  (1969 -  1975)
Jasotako sariak
Nominazioak
Influentziak Irwin Stone (en) Itzuli eta Walter Heitler (en) Itzuli
Kidetza Royal Society
Amerikako Sozietate Filosofikoa
Zientzien Bavariar Akademia
Ameriketako Estatu Batuetako Zientzien Akademia Nazionala
International Academy of Quantum Molecular Science (en) Itzuli
Frantziako Zientzien Akademia
Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia
Sobietar Batasuneko Zientzien Akademia
Edinburgoko Errege-elkartea
Alemaniako Natur Zientzien Leopoldina Akademia
Académie Nationale de Médecine (en) Itzuli
Mugimendua ateismoa
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa ateismoa
Linus Pauling signature.svg

Linus Carl Pauling (Portland, Oregon, AEB, 1901eko otsailaren 28a - Kalifornia, AEB, 1994ko abuztuaren 19a) Estatu Batuetako kimikaria izan zen.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kaliforniako Teknologia Institutuan eta Munich, Kopenhage eta Zuricheko unibertsitateetan ikasi zuen.

Kimikako irakasle eta laborategiko zuzendaria izan zen Kaliforniako Teknologia Institutuan. 1949an, Estatu Batuetako kimika elkartearen lehendakari izendatu zuten.

X izpien difrakzioa aztertuz molekulen kristal-egitura zehaztu zuen. Lotura kimikoen azterketan aurrerapauso handiak eman zituen, eta proteina askoren egitura atomikoa, hemoglobinarena barne, aurkitu zuen. Mekanika kuantikoa atomoen kimika aztertzeko erabili zuten lehenetakoa izan zen.

Sari ugari jaso zituen: 1954an, Kimikako Nobel saria; 1962an, gerra nuklearraren aurka aurrera eraman zituen jarduerengatik, Bakearen Nobel saria; eta 1970ean, Lenin Saria.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Linus Pauling Aldatu lotura Wikidatan