Altzifre arrunt

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Altzifre arrunt
Iraute egoera
Sailkapen zientifikoa e
Erreinua: Plantae
Dibisioa: Pinophyta
Klasea: Pinopsida
Ordena: Pinales
Familia: Cupressaceae
Generoa: Cupressus
Espeziea: Cupressus sempervirens
L.

Altzifre arrunta edo nekosta arrunta (Cupressus sempervirens) Cupressus generoko zuhaitz espezie bat da, jatorria Asian duena, baina Ipar Hemisferio osoan etxekotu dena, batez ere Mediterraneoaren arroan.

Sempervirens terminoa latinetik eratorria da eta "beti berde" esan nahi du.

Ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hosto iraunkorreko zuhaitz hau 30 m garai izatera irits daiteke. Forma konikoa du. Adar txikiak, marroixkak eta ezkatadunak ditu; hostoak ere ezkata-itxurakoak eta berde ilunak; pinaburuak, berriz, txikiak eta biribilak. Nekosta arruntetan ere badira bi forma:

  • pyramidalis, itxuraz lantza-puntaren antzekoa eta tamainaz 25-30 m luzea eta adar asko eta enborraren aldera bilduak dituena, eta
  • horizontalis, adar gutxiago, sakabanatuak eta zabalera hedatuak dituena, eta tamainaz ere bestea baino txikiagoa dena.

500-700 urte bizi daiteke, eta 1.000 urteko zuhaitzak ere badira.[2]

Zurtoina – Azala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Altzifrearen enborra zuzena, lodia eta grisa izaten da. Zura oso usaintsua da.

Loreak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kono arrak oso txikiak, oboideak eta horiak dira, eta gehienbat adaxken puntetan sortzen dira, multzoka. Kono emeak arre-grisak dira, eta talde txikitan edo bakanka sortzen dira.

Fruituak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Fruituak (konoak) eta hostoak

Udaberrian loratzen da altzifrea; eta fruitua, hurrengo urteko udazkenean heltzen. Fruitua estrobiloa da.

Habitata[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ekialde Hurbilekoa da berez, baina artifizialki ugaldu dituzte espezie apaingarri gisa (hilerrietan); eta, batzuetan, basogintzako birpopulaketetarako erabiltzen dituzte, ia beti beste espezie batzuekin batera, zona lehorretan. Nekostak edo altzifreak azkar hazten dira, eta oso bizitza luzea izan dezakete.

Erabilera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hazkunde azkarrekoak direnez, oso egokiak dira haizetik babesteko hesiak egiteko. Erretxinan aberatsak izateak suteetatik babesten ditu altzifreak, eta behar duten ura xurgatzeko laguntzen die. Hori dela eta, alderdi lehorretan bizi daitezke, eta aproposak dira eremu oso lehorrak oihaneztatzeko. Lorategiak edo parkeak apaintzeko erabiltzen da. Egurra oso aromatikoa du, eta ia ustelezina; horregatik, oso preziatua da zurgintzan, ebanisterian... Garai batzuetan, erretxina lurrontzietan erretzen zen, eta olioa helburu terapeutikoekin erabiltzen.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Artikulu honen edukiaren zati bat Botanika.wikispaces.com webgunetik hartu da, CC BY-SA 3.0 lizentziapean.
Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Altzifre arrunt Aldatu lotura Wikidatan
Wikispezieetan informazioa gehiago aurki dezakezu: Cupressus sempervirens